คีย์เพลเยอร์ของสแกมเมอร์
Key Players of ASEAN Scammer
พัฒนา ราชวงศ์ อาศรมภูมิวิทยาศาสตร์
สาขาวิชาภูมิศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
ทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ปฏิบัติการหลอกลวงทางไซเบอร์แสวงหาประโยชน์และเติบโตในระบบนิเวศทางอาญาที่ได้รับการยอมรับอยู่แล้ว ซึ่งประกอบด้วยตลาดและผู้กระทำผิดมากมาย ตามดัชนีอาชญากรรมที่ก่ออาชญากรรมทั่วโลกประจำปี 2023 ของ GI-TOC (Global Initiative Against Transnational Organized Crime) ภูมิภาคนี้เป็นแหล่งรวมตัวกระทำความผิดทางอาญาที่หลากหลาย รวมถึงเครือข่ายอาชญากร ผู้กระทำความผิดที่ฝังตัวโดยรัฐ และกลุ่มอาชญากรต่างประเทศ การดำเนินการหลอกลวงทางไซเบอร์ดำเนินการและอำนวยความสะดวกโดยผู้มีบทบาทที่หลากหลายซึ่งดำเนินการทั่วทั้งภูมิภาคและที่อื่นๆ
ภายในกลุ่มกลโกง การหลอกลวงทางไซเบอร์เกี่ยวข้องกับผู้กระทำผิดจำนวนมาก ตั้งแต่กลุ่มอาชญากรที่จัดตั้งขึ้นไปจนถึงเครือข่ายจัดหางาน และบุคคลที่ถูกบังคับให้ดำเนินการหลอกลวง เครือข่ายอาชญากรมักกระจัดกระจายเป็นกลุ่มเล็กๆ ที่ดำเนินงานร่วมกับองค์กรอาชญากรรมขนาดใหญ่ นักวิจัยมักค้นพบการดำเนินการหลอกลวงหลายครั้งและผู้จัดการที่ดำเนินการในบริเวณใกล้เคียงในสถานที่หลอกลวงหลักๆ
คนที่ทำงานหลอกลวง
ในช่วงที่เกิดโรคระบาด มีการว่างงานที่สูงในบางประเทศ นั่นเป็นเหตุทำให้ผู้คนค้นหางานออนไลน์ ข้อเสนองานปลอม (fake job offers) ที่ยอมรับบางส่วน ทำให้พวกเขาตกอยู่ในกลุ่มหลอกลวง บุคคลจากทั่วทุกมุมโลก มีทุกกลุ่มอายุและทุกภูมิหลังทางสังคม ได้รับการคัดเลือกจากผู้ค้ามนุษย์เพื่อดำเนินการหลอกลวง แม้ว่าในตอนแรก ผู้ชายเอเชียในวัย 20-30 ปี จะตกเป็นเป้าหมายสำคัญ แต่ปัจจุบันประชากรทั้งหมดตกอยู่ในความเสี่ยง โดยเฉพาะผู้ที่ประสบปัญหาทางการเงิน การเลือกปฏิบัติ และการพลัดถิ่นจากภัยพิบัติทางธรรมชาติ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และความขัดแย้ง ตัวอย่างเช่น มีรายงานว่านายหน้าที่ดำเนินงานจากภายในย่างกุ้ง เมียวดี และเขตเศรษฐกิจพิเศษสามเหลี่ยมทองคำ มุ่งเป้าไปที่ชาวเมียนมาร์ที่หลบหนีความขัดแย้งหรือหางานทำ นอกจากนี้ยังมีรายงานว่าสตรีมีครรภ์และวัยรุ่นถูกบังคับให้เข้าสู่อุตสาหกรรมด้วย
พลเมืองจากเมียนมาร์ ลาว และฟิลิปปินส์ ถูกนำเข้าสู่การค้ามนุษย์ในต่างประเทศ ขณะที่คนอื่นๆ ทำงานในชุมชนในประเทศบ้านเกิดของตนร่วมกับชาวต่างชาติ คนงานในโรงงานหลอกลวงของกัมพูชาส่วนใหญ่เป็นชาวต่างชาติ โดยรวมแล้วประมาณการว่าผู้คนจากกว่า 66 ประเทศ ถูกนำเข้าสู่กระบวนการค้ามนุษย์ไปยังแหล่งหลอกลวงในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งรายงานจากองค์กรระหว่างประเทศระบุว่ามีบุคคลจำนวนมากที่เกี่ยวข้องกับปฏิบัติการหลอกลวงทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในปี 2023 สำนักงานข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ ประเมินว่ามีคนอย่างน้อย 100,000 คนในแหล่งหลอกลวงของเมียนมาร์ และ 120,000 คนในกัมพูชา ภายในปี 2024 USIP ประเมินว่ามีคน 500,000 คน ที่ถูกกล่าวหาว่ามีส่วนร่วมในการปฏิบัติการหลอกลวงทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
แม้ว่ารัฐบาลระดับภูมิภาคจะยอมรับการดำเนินการเหล่านี้ พวกเขาก็โต้แย้งการประมาณการดังกล่าวโดยไม่ได้เสนอข้อมูลทางเลือกที่ครอบคลุม เพื่อตอบสนองต่อการรายงานในระดับนานาชาติ กระทรวงกิจการภายในของกัมพูชาได้ออกแถลงการณ์ที่ระบุลักษณะการกล่าวอ้างดังกล่าวว่าเป็น "ความพยายามที่จะพูดเกินจริงต่อความเป็นจริง แสดงให้เห็นถึงเจตนาแอบแฝงซึ่งบ่อนทำลายบูรณภาพของประเทศกัมพูชาในเวทีระหว่างประเทศ” และตั้งข้อสังเกตว่า “ข้อร้องเรียนส่วนใหญ่ของผู้ที่เกี่ยวข้องได้มาจากข้อพิพาทในการทำงาน สัญญา และเงื่อนไขที่เป็นข้ออ้างในการเดินทางกลับประเทศบ้านเกิดของพวกเขา”
การประมาณการที่แม่นยำของบุคคลที่ทำการหลอกลวงยังคงเป็นเรื่องยากที่จะระบุได้ด้วยเหตุผลหลายประการ ขั้นตอนการระบุตัวผู้เสียหายแตกต่างกันไปตามเขตอำนาจศาล และบางครั้งมีรายงานว่าหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายจัดประเภทคดีการค้ามนุษย์ที่อาจเกิดขึ้นเป็นความผิดเกี่ยวกับการเข้าเมืองหรือข้อพิพาทด้านแรงงาน นอกจากนั้นยังมีความลับอีกด้วย ลักษณะของการดำเนินการเหล่านี้เป็นอุปสรรคต่อการรวบรวมและการตรวจสอบข้อมูลที่สอดคล้องกัน
หลักฐานที่รวบรวมจากผู้รอดชีวิต นักวิจัย และภาพถ่ายดาวเทียม ที่ชี้ให้เห็นว่า จำนวนและขนาดของสารหลอกลวง และอาจรวมถึงระดับการค้ามนุษย์นั้น มีนัยสำคัญ แม้แต่ข้อมูลการบังคับใช้กฎหมายที่จำกัดก็ยังยืนยันว่าคนจำนวนมากยังคงทำงานอยู่ในกลุ่มหลอกลวง มีรายงานว่าทางการเมียนมาร์ได้ย้ายผู้คน 31,000 คน ที่ถูกกล่าวหาว่าเกี่ยวข้องกับการหลอกลวงทางไซเบอร์ไปยังทางการจีนในระหว่างการปราบปรามกลโกงทางไซเบอร์ในเมียนมาร์ตามแนวชายแดนจีนเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2023 ในเขตเศรษฐกิจพิเศษสามเหลี่ยมทองคำ มีรายงานว่า เจ้าหน้าที่ได้ควบคุมตัวและส่งตัวกลับประเทศ 771 คน ซึ่งกระทำ "การฉ้อโกงทางโทรศัพท์" ภายในไม่กี่วันในเดือนสิงหาคม 2024 มีชาวอินเดียอย่างน้อย 548 คนอยู่ในกลุ่มผู้ถูกเนรเทศในปี 2024
ทางการกัมพูชาได้จับกุมแรงงานต่างชาติประมาณ 700 คน (ส่วนใหญ่เป็นชาวจีน) ที่รีสอร์ทเพียงสองแห่งในจังหวัดสีหนุ เมื่อเดือนมีนาคม 2024 ฐานถูกกล่าวหาว่าพัวพันกับการพนันที่ผิดกฎหมายและการหลอกลวง ระหว่างเดือนสิงหาคม-ธันวาคม 2024 หน่วยงานบังคับใช้กฎหมายของจีนและหน่วยงานในลาว เมียนมาร์ กัมพูชา ไทย และเวียดนาม มีรายงานว่า ผู้ต้องสงสัยที่เกี่ยวข้องกับ "การฉ้อโกงทางโทรคมนาคม" ทั่วทั้งภูมิภาค ถูกควบคุมตัวและเนรเทศมากกว่า 70,000 คน
ผู้จัดการที่ดำเนินการหลอกลวงทางไซเบอร์
การดำเนินการหลอกลวงจำนวนมากดำเนินการโดยเครือข่ายอาชญากรที่พูดภาษาจีน ในฐานะนักแสดงที่โดดเด่น กลุ่มเหล่านี้ได้รับความสนใจมากที่สุดในการรายงานในระดับนานาชาติและระดับท้องถิ่น อย่างไรก็ตาม กลุ่มอาชญากรที่มาจากที่อื่นๆ ในเอเชีย โดยเฉพาะญี่ปุ่น เวียดนาม มาเลเซีย และเกาหลีใต้ ได้ถูกระบุตัวในลาว กัมพูชา ฟิลิปปินส์ และเมียนมาร์
ตามข้อมูลของทูตตำรวจญี่ปุ่นประจำภูมิภาค กลุ่มต่างๆ ของญี่ปุ่นรวมถึงกลุ่มบริษัทในเครือยากูซ่าและกลุ่มอาชญากรรมอื่นๆ ที่ "เชื่อมโยงกันอย่างหลวมๆ" และปฏิบัติการตามลำพัง หรือเป็นหน่วยเล็กๆ ที่แตกแยก ชาวเกาหลีใต้และญี่ปุ่นถูกจับกุมในข้อหาหลอกลวงและฉ้อโกงโทรคมนาคมในหลายประเทศ รวมถึงผู้หลบหนีคดีอาญา และบุคคลที่ถูกคัดเลือกทางออนไลน์ด้วยวิธีหลอกลวงและถูกบังคับให้หลอกลวง กลุ่มอาชญากรญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ส่วนใหญ่ดูเหมือนจะเช่าพื้นที่ในสารประกอบหรือคาสิโนขนาดใหญ่ที่เป็นเจ้าของโดยนักพัฒนาท้องถิ่นที่มีอำนาจ
นอกจากนี้ ยังมีรายงานการดำเนินการหลอกลวงที่เกิดขึ้นในญี่ปุ่น ซึ่งบ่งชี้ถึงการแพร่กระจายของปรากฏการณ์นี้ เนื่องจากเครือข่ายอาชญากรนำความเชี่ยวชาญที่ได้รับในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มาปฏิบัติจริงที่บ้าน เนื่องจากการดำเนินการหลอกลวงทางไซเบอร์ยังคงแพร่กระจายไปทั่วภูมิภาคและที่อื่นๆ จึงมีแนวโน้มว่าผู้ลอกเลียนแบบจะเข้าสู่ตลาด (หรือได้ดำเนินการไปแล้ว)
เครือข่ายอาชญากรรมที่พูดภาษาจีนร่วมมือกับเครือข่ายอาชญากรรมในพื้นที่หลายแห่ง ตัวอย่างเช่น ในขณะที่นักแสดงที่พูดภาษาจีนมักจะจัดให้มีการรักษาความปลอดภัย รวมถึงผ่านทางบริษัทรักษาความปลอดภัยส่วนตัวของจีน กลุ่มติดอาวุธในท้องถิ่นหรือตำรวจก็เสริมความพยายามเหล่านี้ด้วยกองกำลังของตนเอง อดีตคนงานในชุมชนหลอกลวงในเมือง Shwe Kokko ประเทศเมียนมาร์ อธิบายว่าหัวหน้าปฏิบัติการรายนี้มักมาพร้อมกับบอดี้การ์ดที่พูดภาษาจีนได้ 2 คน เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยชาวเมียนมาร์ 4 คน และสุนัขเยอรมันเชพเพิร์ด 1 ตัว ก่อนหน้านี้ กองทัพสหรัฐว้า องค์กรติดอาวุธชาติพันธุ์เมียนมาร์ ตำรวจแห่งชาติลาว และความมั่นคงของจีน ได้รับการรายงานว่าให้การรักษาความมั่นคงในเขตเศรษฐกิจพิเศษสามเหลี่ยมทองคำ นอกจากนี้ ยังปรากฏว่าเครือข่ายอาชญากรที่พูดภาษาจีนมีอำนาจโดยพฤตินัยเหนือพื้นที่บางแห่งที่มีการหลอกลวง ตัวอย่างคือเมือง Laukkai ประเทศเมียนมาร์ ซึ่งก่อนที่จะถูกยึดครองโดยองค์กรติดอาวุธชาติพันธุ์ในปี 2024 มีรายงานว่าทหารและตำรวจแห่งชาติไม่สามารถใช้อำนาจเหนือคาสิโนและการหลอกลวงที่ผิดกฎหมาย หรือไม่เต็มใจที่จะทำเช่นนั้นเนื่องจากการไม่แทรกแซงที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นประโยชน์ทางการเงินแก่พวกเขา
ความสัมพันธ์ระหว่างเครือข่ายอาชญากรจำเป็นต้องมีการสอบสวนเพิ่มเติม แม้จะมีการดำเนินการหลอกลวงและผู้จัดการจำนวนมากภายในอาคารและ/หรือเมืองเดียวกัน แต่ก็ยังไม่ค่อยมีใครทราบเกี่ยวกับการแข่งขันหรือความร่วมมือระหว่างอาชญากรและเครือข่ายที่ดูแลพื้นที่ดังกล่าวมากนัก จนถึงตอนนี้ ดูเหมือนว่าตลาดที่ผิดกฎหมายนี้ได้ให้ผลที่ต่ำเพียงพอสำหรับกลุ่มอาชญากรที่หลากหลายในการดำเนินงาน แต่ก็ไม่ชัดเจนว่าสิ่งนี้จะดำเนินต่อไปหรือไม่หรือเมื่อใดที่ตลาดรวม
นอกจากนี้ ผู้จัดการหรือเจ้าของระดับสูงที่อยู่เหนือการจัดการสารประกอบในแต่ละวันยังประจำอยู่ในระดับภูมิภาค ผู้ถูกจับกุม 10 คนในสิงคโปร์ในปี 2023 และต่อมาถูกตัดสินว่าเป็นส่วนหนึ่งของคดีฟอกเงินมูลค่า 3 พันล้านดอลลาร์สิงคโปร์ (2.2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) มีความเกี่ยวพันกับการพนันออนไลน์และการหลอกลวงทางโทรคมนาคมในฟิลิปปินส์และกัมพูชา แม้ว่าพวกเขาจะมาจากประเทศจีน แต่พวกเขาก็ถือหนังสือเดินทางหลายเล่มที่ได้รับมาก่อนที่จะเข้ามาพำนักในสิงคโปร์ และเป็นเจ้าของธุรกิจจำนวนมากที่ใช้เป็นแนวหน้าในการฟอกเงิน มีรายงานว่าผู้ถูกตัดสินว่ามีความผิด 2 รายเป็นผู้ถือหุ้นในบริษัทที่สร้างพื้นที่ Baofu ในเมืองแบมบัน ประเทศฟิลิปปินส์ ซึ่งต่อมาถูกพบว่าเป็นแหล่งปฏิบัติการหลอกลวง (และถือเป็นกรณีศึกษาของเรา)
นายหน้าและผู้ค้ามนุษย์
มีรายงานผู้ปฏิบัติงานหลอกลวงทางออนไลน์ ผ่านโฆษณารับสมัครงานที่ดูเป็นมืออาชีพซึ่งโพสต์บนโซเชียลมีเดีย พวกเขาถูกสัมภาษณ์และรับข้อเสนองานในด้านการขาย การตลาด และการบริการลูกค้า แต่มารู้ทีหลังว่างานนี้ คือ การหลอกลวง (scams) ในขณะที่อุตสาหกรรมนี้มีการพัฒนาและมีความซับซ้อนมากขึ้นในการใช้เทคโนโลยี UNODC ได้รายงานความต้องการแรงงานที่มีทักษะด้านวิทยาศาสตร์ข้อมูล การเพิ่มประสิทธิภาพกลไกค้นหา และการตลาดดิจิทัลเพิ่มมากขึ้น นี่แสดงให้เห็นว่าคำบรรยายลักษณะงานบางอย่างที่ใช้ในการรับสมัครแรงงานที่มีทักษะเหล่านี้อาจสอดคล้องกับบทบาทที่แท้จริง อย่างไรก็ตามพวกเขา อาจยังหลอกลวงผู้รับสมัครเกี่ยวกับสถานที่และความผิดทางอาญาของนายจ้างได้
ยังมีคนอื่นๆ อีกจำนวนมากที่ถูกล่อลวงให้ทำการหลอกลวงโดยเพื่อน ญาติ หรือคนรู้จักที่เป็นนักต้มตุ๋นเหมือนกัน แต่ชักชวนผู้อื่น รวมทั้งเพื่อแลกกับอิสรภาพของตนเอง ตัวอย่างเช่น ระหว่างเดือนพฤษภาคมถึงสิงหาคม 2022 บุคคลอายุ 23 ปี ตกเป็นเหยื่อของข้อเสนองานซ่อมเครื่องปรับอากาศในประเทศไทยของเพื่อน แต่เขาถูกบังคับให้ทำงานในบริษัทหลอกลวงในลาวโดยไม่มีทางเลือกในการลาออกจนกว่าสัญญาหนึ่งปีจะเสร็จสิ้น เขาได้รับการปล่อยตัวหลังจากที่ครอบครัวของเขาจ่ายค่าไถ่เท่ากับ 12,457 เหรียญสหรัฐ เช่นเดียวกัน ชายหนุ่มจากรัฐคะฉิ่น เมียนมาร์ ก็ถูกปล่อยตัวหลังจากได้รับเชิญให้ไปทำงานที่เมืองเลยไข่ ประเทศเมียนมาร์ ซึ่งเขารับงานในปฏิบัติการหลอกลวงทางไซเบอร์อย่างไม่เต็มใจ แต่กลับรู้ว่าเพื่อนของเขาได้รับประโยชน์จากข้อตกลงนี้
โครงสร้างของเครือข่ายการจัดหางานและการค้ามนุษย์มักยังไม่ชัดเจน แม้ว่าดูเหมือนจะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับประเทศต้นทางและเกี่ยวข้องกับผู้มีบทบาทหลายราย เช่น ผู้จัดหางาน นายหน้า ผู้ลักลอบขนคนเข้าเมือง และผู้ค้ามนุษย์ มีรายงานว่านายหน้าบางคนอยู่ในกลุ่มหลอกลวง โดยได้รับค่าคอมมิชชั่นจากแต่ละคน บุคคลที่พวกเขารับสมัคร ในขณะที่คนอื่นๆ ทำงานในประเทศเดียวกับเหยื่อ โบรกเกอร์ยังมีบทบาทสำคัญในการขายต่อผู้คนระหว่างสารประกอบต่างๆ Frontier Myanmar นิตยสารออนไลน์ท้องถิ่นรายงานว่า 'พวกเขาจะขายคนงานให้กับนายหน้ารายอื่น หากบริษัทมีคนงานมากกว่าที่ต้องการอยู่แล้ว ... คนงานไม่รู้ว่าพวกเขากำลังถูกขาย'
รายงานบางฉบับระบุว่า เครือข่ายจัดหางานหรือนายหน้า ร่วมมือกับตัวแทนจัดหางานที่ถูกกฎหมายด้วยซ้ำ ตัวอย่างเช่น บุคคลที่ก่อนหน้านี้แสวงหาการจ้างงานทางกฎหมายผ่านหน่วยงานในดูไบ ต่อมาถูกหลอกให้รับข้อเสนองานที่ปฏิบัติการหลอกลวงทางไซเบอร์ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตามรายงานของ Humanity Research Consultancy ซึ่งเป็นกิจการเพื่อสังคมที่กำลังศึกษาหัวข้อนี้ ปรากฏว่าหน่วยงานในดูไบมีส่วนเกี่ยวข้องกับโครงการนี้ จนถึงจุดที่บางแห่งได้รับเงินโดยตรงจากเครือข่ายอาชญากร
ค่าคอมมิชชั่นการสรรหาบุคลากรอาจมีมาก ตัวอย่างเช่น กลุ่มอาชญากรที่ถูกกล่าวหาว่ามีรายได้ 1.67 ล้านเหรียญสหรัฐ จากการค้ามนุษย์ 82 คนผ่านสนามบินนานาชาติเถาหยวนของไต้หวันไปยังกัมพูชา
ผู้ค้ามนุษย์บางรายได้รับการคัดเลือกทางออนไลน์โดยใช้โฆษณาเหมือนกับโฆษณาที่ใช้ในการรับสมัครนักปฏิบัติการหลอกลวง โดยเจ้าหน้าที่ที่ถูกสรรหาเอาไว้แล้ว จะได้รับมอบหมายให้ "เอาใจ" "ลูกค้า" (หมายถึงเหยื่อการค้ามนุษย์) ตลอดการเดินทางจนกว่าพวกเขาจะไปถึงจุดหลอกลวง มีรายงานว่าบริษัทจัดหางานแนะนำให้ลูกค้าปิดโทรศัพท์มือถือระหว่างการเดินทาง แต่ดูเหมือนจะไม่มีข้อกำหนดให้ยึดโทรศัพท์มือถือเหล่านั้น โพสต์ใน China Youth Online รายงานว่าการค้าเหยื่อ 3 ราย ไปยังสถานที่ใกล้เคียงจะให้โบนัส 16,666 หยวน (2,291 เหรียญสหรัฐ) สำหรับเหยื่อ 6 รายจะได้รับโบนัส 18,888 หยวน (2,596 เหรียญสหรัฐ) และสำหรับเหยื่อการค้ามนุษย์ 23 ราย จะได้รับโบนัส 99,999 หยวน (13,746 เหรียญสหรัฐ) นอกจากนี้ การแนะนำตัวกลางใหม่ให้กับทีมยังส่งผลให้ได้รับโบนัสตั้งแต่ RMB 8,888-88,888 (1,246-12,462 เหรียญสหรัฐ)
จำเป็นต้องมีการวิจัยเพิ่มเติมเพื่อทำความเข้าใจความสัมพันธ์และความร่วมมือระหว่างปฏิบัติการหลอกลวงทางอาญาและผู้จัดการสารประกอบในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และเครือข่ายจัดหางานหรือเครือข่ายการค้ามนุษย์ในท้องถิ่นในประเทศต้นทาง
บุคลากรด้านไอที
ผู้เชี่ยวชาญด้านไอทีและผู้ที่เกี่ยวข้องกับการฟอกเงินออนไลน์เป็นผู้อำนวยความสะดวกหลัก โดยบางคนทำงานเป็นฟรีแลนซ์ให้กับบริษัทหรือเป็นพนักงานที่ฝังตัวอยู่ในปฏิบัติการหลอกลวงโดยตรง หลายคนอาจเรียกได้ว่าเป็นนักฉวยโอกาส (อาชญากร) หรือผู้ให้บริการอาชญากรรมที่ให้การสนับสนุนด้านไอที เว็บไซต์ และแอปที่ใช้ในการหลอกลวง (เช่น แพลตฟอร์มการลงทุนที่ถูกกฎหมายเวอร์ชันปลอม) รวมถึงบริการฟอกเงิน
บางคนมีพื้นฐานในอุตสาหกรรมการเงินและเทคโนโลยีของภูมิภาค ซึ่งเป็นเจ้าภาพในการเริ่มต้นธุรกิจฟินเทคจำนวนมาก โดยเฉพาะบริษัทสกุลเงินดิจิทัล แม้ว่าอุตสาหกรรมนี้จะมีการเติบโตและนวัตกรรมอย่างมาก แต่บางแง่มุมก็ดูเหมือนว่าจะได้รับความร่วมมือหรือพัฒนาโดยตรงเพื่อประโยชน์ของผู้กระทำผิดทางอาญา โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านการฉ้อโกงและการฟอกเงิน
เครือข่ายการฟอกเงิน ได้แก่ บริษัทเกตเวย์ ฟอกเงินมืออาชีพ ผู้ให้บริการสินทรัพย์เสมือนที่มีความเสี่ยงสูง (เช่น ผู้แลกเปลี่ยนสกุลเงิน การแลกเปลี่ยนแบบกระจายอำนาจ และตัวผสมสกุลเงินดิจิทัล) และผู้ถือบัญชีล่อลวงที่ถูกหลอกหรือจงใจขายบัญชีธนาคารของตนให้กับกลุ่มอาชญากร
แม้ว่าบุคลากรด้านไอทีและผู้เชี่ยวชาญด้านการฟอกเงินบางรายไม่ทราบว่าผลิตภัณฑ์และบริการของตนเอื้อต่อการปฏิบัติการหลอกลวง แต่คนอื่นๆ ก็เต็มใจเข้าร่วม การสัมภาษณ์พนักงานของบริษัทเกตเวย์ (ฟอกเงิน) และผู้แลกเปลี่ยนเงินตราหลายแห่ง เปิดเผยว่ามีบางคนรู้ว่างานของพวกเขารองรับการหลอกลวง ในขณะที่คนอื่นๆ ไม่คิดว่างานของพวกเขาเป็นส่วนหนึ่งขององค์กรอาชญากรรม ในทำนองเดียวกัน เจ้าของบัญชีบางส่วนที่ใช้ในการฟอกเงินคือผู้ที่ขายบัญชีของตนให้กับกลุ่มอาชญากรด้วยเงินเพียงเล็กน้อยแต่ไม่ได้มีส่วนร่วมในกระบวนการฟอกเงิน
เจ้าหน้าที่ทุจริต
การหลอกลวงทางไซเบอร์ยังเจริญรุ่งเรืองโดยการใช้ประโยชน์จากระบบการทุจริตและการอุปถัมภ์ในประเทศเจ้าบ้าน การคอร์รัปชันนี้ดูเหมือนจะขยายขอบเขตไปไกลกว่าการติดสินบนระดับล่างไปจนถึงการปกป้องอุตสาหกรรมในระดับสูง แท้จริงแล้ว หลักฐานชี้ให้เห็นถึงการมีส่วนร่วมของการบังคับใช้กฎหมายระดับสูงและอื่นๆ
เจ้าหน้าที่ของรัฐทั่วทั้งภูมิภาคและในประเทศที่มุ่งเน้นการวิจัยนี้ทั้งหมด การทุจริตและดูเหมือนว่าการติดสินบนจะเอื้อให้เกิดการดำเนินการหลอกลวงในทุกขั้นตอนของห่วงโซ่อุปทาน ตัวอย่างเช่น เหยื่อรายหนึ่งรายงานว่านายหน้าของเธออำนวยความสะดวกในการผ่านด่วนที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในประเทศลาว สิ่งนี้ไม่ใช่เรื่องพิเศษ เนื่องจากเป็นที่รู้กันว่าเจ้าหน้าที่ชายแดนอำนวยความสะดวกในการค้ามนุษย์และเพิกเฉยต่อสัญญาณดังกล่าวในหลายประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
การสมรู้ร่วมคิดในการบังคับใช้กฎหมายในการดำเนินการหลอกลวงทางไซเบอร์ดูเหมือนจะแพร่หลาย เนื่องจากบางครั้งสถานีตำรวจตั้งอยู่ใกล้กับกลุ่มหลอกลวง นอกจากนี้ ยังมีเรื่องราวของเจ้าหน้าที่ตำรวจระดับสูงที่รวบรวมสินบนจากการหลอกลวงอีกด้วย ตัวอย่างเช่น อดีตคนงานหลอกลวงคนหนึ่งซึ่งหลบหนีออกจากพื้นที่แห่งหนึ่งในกัมพูชาอ้างว่าตำรวจบังคับให้เขาลงนามในจดหมายระบุว่าเขาทำงานตามเจตจำนงเสรีของตนเองและไม่ได้ถูกลักพาตัวหรือถูกทารุณกรรมทางร่างกาย
รายงานก่อนหน้านี้ยังกล่าวหาว่าเจ้าหน้าที่ตำรวจกัมพูชาที่ติดอาวุธและในเครื่องแบบอาจทำงานโดยตรงกับเครือข่ายการค้ามนุษย์และให้ความคุ้มครองขบวนรถที่ขนส่งผู้คนจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่ง มีรายงานว่าหน่วยตำรวจกัมพูชาได้ดำเนินการจู่โจมโดยมีจุดประสงค์เพื่อดึงสินบนและขายคนงานที่ได้รับการช่วยเหลือกลับไปยังเครือข่ายค้ามนุษย์
ผู้เปลี่ยนบทบาท
ในระบบนิเวศของการหลอกลวงทางไซเบอร์ ดูเหมือนว่าบุคคลกลุ่มเล็กๆ จะใช้อิทธิพลที่ไม่ธรรมดา นักแสดงเหล่านี้ - 'ผู้เปลี่ยนบทบาท' - ไม่ได้ถูกกำหนดโดยความผิดทางอาญาเพียงอย่างเดียว ดูเหมือนว่าพวกเขาจะมีบทบาทหลายบทบาทและสามารถสลับไปมาระหว่างขอบเขตของธุรกิจ การเมือง และอาชญากรรมได้อย่างราบรื่น ทำให้เส้นแบ่งระหว่างกิจกรรมที่ถูกกฎหมายและผิดกฎหมายไม่ชัดเจน ความสามารถในการนำทางหลายเครือข่ายเป็นคุณลักษณะที่กำหนดได้ ช่วยให้พวกเขาปรับเปลี่ยนบทบาทของตนได้ตามต้องการโดยขึ้นอยู่กับเครือข่ายที่พวกเขามีส่วนร่วมด้วย
'ผู้เปลี่ยนบทบาท' ทำหน้าที่เป็นผู้เฝ้าประตูคนสำคัญในแวดวงการหลอกลวงทางไซเบอร์ พวกเขามักจะกำหนดว่าใครสามารถสร้างและดำเนินการสารประกอบได้ สถานที่ตั้งของการดำเนินงานเหล่านี้ และระยะเวลาขึ้นอยู่กับการคุ้มครองที่พวกเขาได้รับ ไม่ว่าจะโดยการเป็นเจ้าของและให้เช่าสิ่งอำนวยความสะดวกหรือการควบคุมตำรวจ ความเชื่อมโยงกับบริเวณดังกล่าวไม่เพียงแต่กำหนดสถานที่ตั้งแต่ละแห่งเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงอุตสาหกรรมในวงกว้างภายในประเทศและภูมิภาคที่กว้างขึ้นด้วย เมื่อมองผ่านเลนส์ของ "ผู้เปลี่ยนบทบาท" ระบบนิเวศน์ทางอาญาจะดูเป็นระเบียบมากกว่าที่เห็นได้ชัดในตอนแรก ในขณะที่ตลาดผิดกฎหมายพัฒนาและอาจรวมกลุ่มเข้าด้วยกัน เจ้าหน้าที่เฝ้าประตูเหล่านี้อาจมีความสำคัญมากยิ่งขึ้น ซึ่งอาจนำไปสู่การแข่งขันที่เพิ่มขึ้นระหว่างกลุ่มอาชญากรที่แย่งชิงความโปรดปรานหรืออย่างน้อยก็ได้รับอนุญาตให้ดำเนินการ บุคคลเหล่านี้จำนวนมากเป็นบุคคลที่มีชื่อเสียงในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และมักได้รับการยอมรับว่าเป็นนักธุรกิจและนักการเมืองที่ประสบความสำเร็จ
ผู้เปลี่ยนบทบาทเป็นเจ้าของและกำกับดูแลบริษัทหลายแห่งที่เกี่ยวข้องกับอสังหาริมทรัพย์ คาสิโน และการดำเนินการด้านการพนันออนไลน์ในสถานที่ซึ่งมีการบันทึกการดำเนินการหลอกลวง หลายคนมีความเกี่ยวข้องทางการเมืองหรือเชื่อมโยงกันผ่านความสัมพันธ์ทางครอบครัว ในบางกรณี การเชื่อมต่อครอบคลุมหลายประเทศ โดยเน้นถึงลักษณะภูมิภาคของปรากฏการณ์อาชญากรรมไซเบอร์
บริษัทเกตเวย์
'บริษัทเกตเวย์' (หรือที่เรียกว่า 'Tongdao', 通道) เป็นตัวกลางที่เป็นศูนย์กลางของกิจกรรมการฟอกเงิน พวกเขาใช้เทเลแกรมสาธารณะและส่วนตัวหรือกลุ่มแชทอื่นๆ เพื่อเชื่อมโยงการดำเนินการหลอกลวงกับผู้ฟอกเงินที่โอนเงินที่ถูกขโมยผ่านเครือข่ายบัญชีม้าที่เชื่อมต่อกัน (เรียกว่า "motor-Huione Pay ซึ่งมีสำนักงานอยู่บนถนนสายหลักในใจกลางกรุงพนมเปญ ประเทศกัมพูชา รูปภาพ: GI-TOC cades") บัญชี Mule มีอยู่ในธนาคารในประเทศและต่างประเทศ เงินที่ถูกขโมยจากเหยื่อหลอกลวงจะถูกส่งผ่านบัญชีม้าและออกจากประเทศเหล่านั้น
บริษัทเกตเวย์ดำเนินธุรกิจเหมือนกับธุรกิจที่ถูกกฎหมาย พร้อมด้วยแผนก ขั้นตอนการปฏิบัติงานมาตรฐาน และกลยุทธ์การบริหารความเสี่ยง พวกเขายังไกล่เกลี่ยข้อพิพาทระหว่างการดำเนินการหลอกลวงและผู้ฟอกเงิน เช่น เมื่อผู้ถือบัญชีม้าขโมยเงินที่พวกเขาควรจะฟอก
ตัวอย่างหนึ่งที่ดูเหมือนจะเป็น Huione Pay (汇旺APP) ซึ่งเป็นบริษัทที่กลุ่มบริษัท Huione Group เป็นเจ้าของ ซึ่งเรียกตัวเองว่า "Alipay ในกัมพูชา" Huione Pay และผู้จำหน่ายรายอื่นที่จดทะเบียนในตลาดออนไลน์ของกลุ่มบริษัท Huione Warranty ได้รายงานว่าอำนวยความสะดวกในการทำธุรกรรมสกุลเงินดิจิตอลระหว่าง 70,000-89,000 ล้านเหรียญสหรัฐ ตั้งแต่ปี 2021 แม้ว่าจะไม่สามารถยืนยันได้ว่าธุรกรรมทั้งหมดเหล่านี้เกี่ยวข้องกับอาชญากรรมหรือไม่ แต่บริษัทวิเคราะห์บล็อคเชนสองแห่งได้ติดตามบางส่วนเพื่อปฏิบัติการหลอกลวง กลุ่มติดอาวุธ และสมาชิกของกลุ่มแฮ็ก Lazarus ในเครือเกาหลีเหนือ ในเดือนมีนาคม 2025 มีรายงานว่า Huione Pay ถูกเพิกถอนใบอนุญาตการธนาคารโดยธนาคารแห่งชาติกัมพูชา แต่ Huione อ้างว่าการดำเนินการชำระเงินไม่จำเป็นต้องมี
นอกจากนี้ รายงานของสื่อที่เชื่อมโยงกับกิจกรรมที่ผิดกฎหมายยังเป็นเท็จ ในเดือนพฤษภาคม ปี 2025 เครือข่ายบังคับใช้อาชญากรรมทางการเงินของกระทรวงการคลังของสหรัฐอเมริกา ระบุว่า Huoine Group เป็นสถาบันการเงินที่กังวลเรื่องการฟอกเงินเบื้องต้น และเป็นโหนดสำคัญสำหรับการฟอกรายได้จากการดำเนินการหลอกลวงทางไซเบอร์ เสนอให้ตัดการเข้าถึงระบบการเงินของสหรัฐฯ หลายวันต่อมา มีผู้สังเกตเห็น Huione Pay ถอดป้ายในกรุงพนมเปญ และเทเลแกรมก็สั่งแบนบัญชีและชื่อผู้ใช้หลายพันบัญชีที่เชื่อมโยงกับมัน
Grey zone: criminal perpetrator or victim? พวกสีเทา: ผู้กระทำผิดหรือเหยื่อ?
มีรูปภาพและวิดีโอจำนวนนับไม่ถ้วนที่โพสต์บนติ๊กต็อกและแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียอื่นๆ ซึ่งเผยให้เห็นการดำเนินการภายในของสารหลอกลวงและความรุนแรงที่เกิดขึ้นภายใน ที่
ข้อมูลเผยให้เห็นผู้คนถูกทุบตี ถูกคุมขัง ถูกทรมาน และถูกบังคับให้ออกกำลังกายท่ามกลางอากาศร้อนจัด โพสต์โดยตรงจากสารประกอบภายใน พวกมันถือเป็นแหล่งที่มาหลักที่มีเอกลักษณ์และน่ากลัว
แม้ว่าคนส่วนใหญ่ที่ทำการหลอกลวงต้องเผชิญกับความกดดันอย่างรุนแรงและการทารุณกรรมทางร่างกายเป็นเรื่องปกติ แต่ไม่ใช่ว่าคนงานระดับต่ำทุกคนจะมีคุณสมบัติเป็นเหยื่อที่สมบูรณ์แบบ แต่กลับตกไปตามสเปกตรัม แม้ว่าคนส่วนใหญ่จะถูกค้ามนุษย์และถูกบังคับให้ก่ออาชญากรรม แต่อีกด้านหนึ่งก็มีอาชญากรอาชีพที่ทำงานด้วยความเต็มใจ บางคนตกอยู่ในระหว่าง ตัวอย่างเช่น บางคนอาจเข้าร่วมด้วยความสมัครใจและอาจรู้ว่าตนถูกคัดเลือกให้กระทำความผิดทางอาญา แต่พบว่าตนเองไม่สามารถลาออกจากงานหรือลาออกได้เมื่อมาถึงบริเวณชุมชน
คนอื่นๆ อาจถูกหลอกในระหว่างการรับสมัครงาน แต่ตัดสินใจที่จะอยู่ต่อเกินระยะเวลาที่กำหนด เพราะพวกเขาได้รับการเลื่อนตำแหน่ง สร้างผลกำไรจำนวนมาก และมีค่าคอมมิชชั่นสูงในกระเป๋า การรายงานของสื่อยังชี้ให้เห็นว่าคนงานหลอกลวงบางคนได้รับการช่วยเหลือและส่งกลับประเทศบ้านเกิดหลายครั้งแล้ว แต่ก็ยังคงกลับไปต่อไป นอกจากนี้ ดูเหมือนว่าบางคนที่ถูกบังคับให้เข้าสู่อุตสาหกรรมนี้กลับมองว่าเป็นงานที่ไม่เหมือนใคร
