Human Geographies 50

พรมแดน - Borders

พัฒนา ราชวงศ์ อาศรมภูมิวิทยาศาสตร์

สาขาวิชาภูมิศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร

แปลและเรียบเรียงจาก Gabriel Popescu (2024) Borders. In Introducing Human Geographies, Fourth Edition. Edited by Kelly Dombroski, Mark Goodwin, Junxi Qian, Andrew Williams and Paul Cloke. pp.667-678. London: Routlege. 

บทนำ

เมื่อเรียกดูแผนที่โลก ตรวจสอบสถานที่ในเครื่องมือค้นหา ดูโปรแกรมข่าว หรือเดินเข้าไปในห้องเรียน สำนักงานธุรกิจ และสำนักงานของรัฐ จะสังเกตเห็นว่าแผนที่ที่ใช้กันมากที่สุดคือแผนที่ที่พื้นผิวโลก ซึ่งถูกแบ่งเป็นส่วนๆ ด้วยเส้นที่ไม่ปกติที่เรียกว่า ‘เส้นเขตแดน‘ แผนที่นี้แสดงถึงมุมมองที่เรายอมรับเกี่ยวกับพื้นผิวโลก อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาแผนที่โลกเมื่อมองจากเส้นขอบเขตพื้นที่แล้วไม่พบที่ไหนเลย แสดงให้เห็นว่าสภาพธรรมชาติของโลกนั้นไร้ขอบเขต (Cosgrove, 1994) แผนที่ทั้งสองแทบจะไม่คล้ายกันเลย แม้ว่าจะเป็นตัวแทนของพื้นที่เดียวกันก็ตาม แผนที่อย่างแรกคือการเป็นตัวแทนทางการเมืองของโลก ส่วนแผนที่อย่างที่สองเป็นตัวแทนทางกายภาพ และอย่างแรกที่มีการทำเครื่องหมายเส้นขอบไว้อย่างแน่นหนา ซึ่งกลายเป็นแผนที่ธรรมดาของโลก ซึ่งเป็นแผนที่ที่คนส่วนใหญ่คุ้นเคยมากที่สุด

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา พรมแดนมีความโดดเด่นในด้านการเมืองและวัฒนธรรมสมัยนิยม ตั้งแต่ยุโรป สหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย ไปจนถึงอินเดีย พรมแดนถูกนำเสนอเป็นทั้งสาเหตุและแนวทางแก้ไขสำหรับปัญหาต่างๆ ที่ต้องเผชิญในสังคมปัจจุบัน ทำให้เกิดการรับรู้ว่าหากเพียงผู้คนเท่านั้นที่สามารถข้ามเขตแดนได้อย่างถูกต้อง ปัญหาทั้งหมดก็จะหมดไป พรมแดนที่ทำให้พวกเขามีลักษณะสำคัญในสังคมร่วมสมัยคืออะไร?

ชีวิตของเราถูกจัดระเบียบในเชิงภูมิศาสตร์มาอย่างยาวนานด้วยลำดับชั้นที่ซ้อนทับกันของพรมแดนทางพื้นที่และทางการปกครอง เช่น ละแวกบ้าน เมือง เคาน์ตี (หรือจังหวัด) ภูมิภาค รัฐ และพรมแดนระดับเหนือรัฐ ในบรรดาพรมแดนเหล่านี้ พรมแดนของรัฐชาติถือเป็นพรมแดนที่เป็นที่รู้จักมากที่สุด ในเวลาเดียวกัน เรายังอาศัยอยู่ในโลกที่กำหนดโดยความคล่องตัวที่จำเป็นต้องข้ามพรมแดนอย่างต่อเนื่อง ในทางตรงกันข้าม เรายุ่งอยู่กับการล้อมรอบตัวเองด้วยพรมแดน แต่กลับตระหนักว่าเราต้องข้ามพรมแดนตลอดเวลา รูปแบบร่วมสมัยของการปฏิสัมพันธ์เชิงพื้นที่กำลังสร้างสายใยความสัมพันธ์ที่ซับซ้อนซึ่งสลับซับซ้อนทางภูมิศาสตร์ที่ตายตัวของเขตแดน ปัจจุบัน ชีวิตของเราถูกจัดเรียงทางภูมิศาสตร์โดยเขาวงกตแห่งพรมแดนซึ่งมักไม่มีลำดับชั้นอาณาเขตที่ชัดเจน

แม้ว่าจะเปิดกว้างต่อการแลกเปลี่ยนโลกาภิวัตน์อย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน แต่พรมแดนก็ยังห่างไกลจากความเสื่อมโทรม แต่พวกเขากำลังดำเนินการเปลี่ยนแปลงทั้งเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณโดยการเปลี่ยนธรรมชาติและการเพิ่มจำนวน พวกเขากำลังสูญเสียลักษณะเชิงเส้นในอาณาเขตบางส่วนไปพร้อมๆ กับการได้รับคุณลักษณะที่คล้ายกับเครือข่ายมากขึ้น ขณะเดียวกัน แนวทางปฏิบัติที่ไร้พรมแดนต้องพึ่งพาเทคโนโลยีดิจิทัลมากขึ้น และกำลังฝังอยู่ในร่างกายของเราเองผ่านการใช้การวัดไบโอเมตริกซ์ (Amoore, 2006) การควบคุมชายแดนยังไม่สงบเช่นกัน เนื่องจากมีการโอนอำนาจจากสถาบันภาครัฐไปยังสถาบันเอกชนและกึ่งสาธารณะเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ผลลัพธ์ก็คือ เราต้องเจรจาเรื่องพรมแดนมากขึ้น ในสถานที่ ผู้คน และสถานที่มากขึ้น ในลักษณะที่ไม่เท่าเทียมกันอย่างมาก และมีอิทธิพลต่อวิธีคิดของเราเกี่ยวกับโลก และชนิดต่างๆ มากขึ้นกว่าเดิม พรมแดนกลายเป็นสิ่งที่อยู่ภายในชีวิตประจำวัน ซึ่งส่งผลกระทบ เป้าหมายของบทนี้คือการทำความเข้าใจเกี่ยวกับการสร้างเขตแดนโดยการอธิบายสาเหตุเบื้องหลัง อภิปรายถึงหน้าที่ที่เขตแดนก่อกวน แสดงรูปทรงที่ใช้ ตรวจสอบกระบวนการร่วมสมัยที่ขับเคลื่อนพรมแดน และอภิปรายถึงผลกระทบที่มีต่อสังคม

ความรู้สึกเกี่ยวกับพรมแดน

โดยทั่วไปแล้วพรมแดนจะเข้าใจว่าเป็นเส้นที่แยกดินแดนสองแห่งหรือทำเครื่องหมายขอบเขตของเอนทิตีในอาณาเขต พรมแดนเป็นสิ่งก่อสร้างทางสังคมที่ผู้คนสร้างขึ้นเพื่อช่วยจัดระเบียบชีวิตของพวกเขา สิ่งเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นโดยธรรมชาติของการแบ่งแยกระหว่างผู้คนและสถานที่ แม้ว่าจะตั้งอยู่บนเทือกเขา ชายฝั่ง หรือแม่น้ำก็ตาม ขอบเขตทั้งหมดถูกสร้างขึ้นโดยคนๆ หนึ่ง เนื่องจากมนุษย์เป็นผู้กำหนดตำแหน่งของตน ผู้คนใช้กระบวนการสร้างพรมแดนมาเป็นเวลานานเป็นยุทธศาสตร์ด้านอำนาจในการยืนยันการควบคุมดินแดนโดยการทำเครื่องหมายความแตกต่างในดินแดน อย่างไรก็ตาม ความแตกต่างที่เครื่องหมายเส้นขอบไม่มีความหมายคงที่และมีอยู่แล้ว มนุษย์เป็นผู้กำหนดว่าความแตกต่างหมายถึงอะไร เวลาใด และในสถานที่ใด ตลอดประวัติศาสตร์ การเปลี่ยนแปลงเขตแดนถือเป็นบรรทัดฐานมากกว่าข้อยกเว้น พรมแดนไม่ได้อยู่ในตำแหน่งเดียวกันตั้งแต่สมัยดึกดำบรรพ์ พรมแดนไม่ได้ถูกจินตนาการว่าเป็นเส้นเสมอไป และไม่ได้ทำหน้าที่เดียวกันเสมอไป (Popescu, 2011)

การสร้างพรมแดนมีผลกระทบต่อโครงสร้างอย่างมีนัยสำคัญต่อสังคม เนื่องจากเป็นตัวกำหนดว่าใครอยู่ที่ไหน ใครคือคนใน และใครคือคนนอก ด้วยเหตุนี้ พรมแดนจึงมีบทบาทในการจัดระเบียบสังคมมาโดยตลอด การสร้างขอบเขตเป็นวิธีการจัดการพฤติกรรมของมนุษย์ในบริเวณพื้นที่โดยควบคุมการเคลื่อนที่ข้ามพื้นที่

ปัจจุบัน พรมแดนเป็นที่เข้าใจกันโดยทั่วไปว่าเป็นข้อจำกัดทางภูมิศาสตร์ของรัฐชาติ โดยส่วนใหญ่แล้ว เหตุผลของพวกเขาถูกมองข้ามไปในชีวิตประจำวัน แม้ว่าพรมแดนส่วนใหญ่ของรัฐในปัจจุบันจะเกิดขึ้นในช่วง 60 ปีที่ผ่านมาเท่านั้น รัฐในยุคแรกๆ เช่น โรมและจีน มีพรมแดนแบบพรุน (porous frontiers) ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีประชากรเบาบางและควบคุมอย่างหลวมๆ ทำให้เกิดการเปลี่ยนผ่านดินแดนไปยังเพื่อนบ้านอย่างค่อยเป็นค่อยไป เมื่อถึงต้นศตวรรษที่ 20 พรมแดนที่ค่อนข้างมีรูพรุนเหล่านี้ถูกแทนที่ด้วยเส้นเขตแดนที่แหลมคม ทำให้เกิดการเปลี่ยนผ่านอาณาเขตจากรัฐหนึ่งไปยังอีกรัฐหนึ่งอย่างกะทันหัน และเพิ่มการควบคุมการเคลื่อนไหว ในเวลาเดียวกัน อุดมการณ์ชาตินิยมและความพยายามที่จะสร้างรัฐชาติโดยสันนิษฐานว่ามีการทับซ้อนกันอย่างใกล้ชิดระหว่างอำนาจอธิปไตยในดินแดนของรัฐกับอัตลักษณ์ของประชาชนที่อาศัยอยู่ภายในเขตแดน ช่วยกระชับเส้นเขตแดนให้เป็นกรอบความคิดที่แพร่หลายในการคิดเกี่ยวกับโลก ลัทธิล่าอาณานิคมช่วยทำให้ภูมิศาสตร์ชายแดนนี้กลายเป็นโลกาภิวัตน์โดยการส่งออกจากยุโรปไปยังส่วนอื่นๆ ของโลก ขณะนี้มีพรมแดนทางบกมากกว่า 300 เส้น และพรมแดนทางทะเลระหว่างประเทศมากกว่า 400 เส้น และจำนวนพรมแดนเหล่านี้ยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องพร้อมกับการเกิดขึ้นของรัฐใหม่ เส้นขอบมีอยู่ในสภาวะที่ผันผวน เส้นขอบเหล่านี้มักถูกจินตนาการและคิดใหม่เสมอเมื่อปรากฏและหายไปอยู่ตลอดเวลา

เนื่องจากการแบ่งแยกระหว่างรัฐชาติ พรมแดนจึงสะสมหน้าที่และคุณลักษณะหลายอย่างซึ่งมีจุดมุ่งหมายเพื่อจัดระเบียบชีวิตทางสังคมภายในอาณาเขตของรัฐ ในขณะเดียวกันก็ควบคุมปฏิสัมพันธ์ระหว่างรัฐไปพร้อมๆ กัน ในทางการเมือง ขอบเขตหมายถึงการสิ้นสุดอำนาจของรัฐ และเป็นจุดเริ่มต้นของอีกรัฐหนึ่ง ในเชิงเศรษฐกิจ พวกเขาจะถือว่ากำหนดขอบเขตของเศรษฐกิจของประเทศ ในสังคม พวกเขาเสนอแนะถึงอัตลักษณ์ประจำชาติร่วมกันและความเหนียวแน่นทางวัฒนธรรม ในด้านการทหาร พวกเขาถูกมองว่าเป็นแนวป้องกันเพื่อปกป้องรัฐจากภัยคุกคามภายนอก ในความเป็นจริง สิ่งต่างๆ ยุ่งวุ่นวายกว่านี้เล็กน้อย เนื่องจากพรมแดนมักแยกกลุ่มชาติพันธุ์ รัฐบาลอ้างสิทธิ์ในดินแดนภายในรัฐใกล้เคียง และความจำเป็นในการค้าและการอพยพข้ามพรมแดนทำให้เกิดความท้าทายอย่างต่อเนื่องต่อขีดความสามารถของพรมแดนในการจำกัดความสัมพันธ์ทางสังคมภายในอาณาเขตของรัฐอย่างเต็มที่ ด้วยเหตุนี้ เขตแดนจึงทำหน้าที่เป็นกลไกในการกำกับดูแลการไหลเวียนของผู้คน สินค้า และเงินในระดับต่างๆ อยู่เสมอ การจัดการความสามารถในการซึมผ่านของชายแดนทั่วโลกได้รับการประมวลผลในรูปแบบขอบเขตชายแดนที่หลากหลาย ซึ่งมีตั้งแต่การปิดเสมือน ในกรณีของเกาหลีเหนือ ไปจนถึงที่ค่อนข้างเปิด เช่น ในกรณีของขอบเขตภายในของสหภาพยุโรป ตามบริบทที่พวกเขาดำเนินการ พรมแดนสามารถใช้เป็นอุปสรรคหรือสะพานที่เกี่ยวข้องได้ ไปยังประเทศเพื่อนบ้าน (Sidaway, 2002)

ลักษณะสำคัญของเขตแดนของรัฐประกอบด้วยความหมายสองเท่าของเส้นแบ่งแยกและการติดต่อในอวกาศ เมื่อใดมีการสร้างเขตแดนขึ้น ก็จะได้ความหมายสองความหมายพร้อมกัน อย่างน่ารังเกียจ ด้านหนึ่งแยกคนสองกลุ่มออกจากกัน ในขณะที่อีกกลุ่มหนึ่งเชื่อมโยงพวกเขาโดยนำพวกเขามาสัมผัสกัน สิ่งนี้ทำให้การสร้างเขตแดนเป็นธุรกิจที่ยุ่งยาก เนื่องจากเป็นไปไม่ได้ที่จะจัดการกับเขตแดนเพียงด้านเดียวโดยไม่พิจารณาอีกด้าน เมื่อใดก็ตามที่รัฐบาลเลือกที่จะจำกัดการเคลื่อนไหวข้าม กองกำลังที่รับผิดชอบต่อปรากฏการณ์นี้จะตอบสนองด้วยการผลักดันกลับเพื่อให้มีการเคลื่อนไหวข้ามมากขึ้น

พรมแดนก็มีมิติเชิงสัญลักษณ์เช่นกัน มีการผลิตและทำซ้ำอย่างต่อเนื่องผ่านวาทกรรมชุดต่างๆ ที่มุ่งรักษาความเกี่ยวข้องในชีวิตของผู้คน หนังสือเรียนภูมิศาสตร์และประวัติศาสตร์ ภาพสื่อของจุดตรวจและรั้ว เพลงรักชาติ แผนที่ประเทศ และหนังสือเดินทาง ล้วนเป็นสัญลักษณ์อันทรงพลังที่ทำหน้าที่ขยายและเสริมสร้างพรมแดนของรัฐในจิตใจของผู้คน

สรุปย่อ

• พรมแดนไม่ได้เกิดขึ้นโดยธรรมชาติของการแบ่งแยกระหว่างผู้คน สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งก่อสร้างทางสังคมที่มนุษย์สร้างขึ้น
• พรมแดนเป็นผลมาจากความสัมพันธ์เชิงอำนาจและมีจุดประสงค์เพื่อทำเครื่องหมายความแตกต่างที่รับรู้ในพื้นที่
• พวกเขาทำหน้าที่หลายอย่างโดยมุ่งเป้าไปที่การจัดระเบียบชีวิตทางสังคมภายในดินแดนและควบคุมปฏิสัมพันธ์ระหว่างประเทศ.

พรมแดนในยุคโลกาภิวัตน์

ในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 เส้นเขตแดนของรัฐตกอยู่ภายใต้แรงกดดันอย่างต่อเนื่องจากกระบวนการเปลี่ยนแปลงระดับโลกต่างๆ ซึ่งตรรกะของการเคลื่อนไหวต้องการการซึมผ่านที่เพิ่มขึ้น แง่มุมต่างๆ ของชีวิตทางสังคมและเศรษฐกิจ เช่น การค้าทางเศรษฐกิจและการบริโภคทั่วโลก การจัดการสิ่งแวดล้อมและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การแก้ปัญหาโรคระบาด การต่อสู้กับกลุ่มอาชญากร ถือเป็นเรื่องข้ามชาติและตัดผ่านเขตแดนของรัฐ การพัฒนาเหล่านี้นำไปสู่การขาดการเชื่อมต่อที่เพิ่มมากขึ้นระหว่างภูมิศาสตร์ของโลกาภิวัตน์และความสามารถของเส้นเขตแดนในการควบคุมมัน ตัวอย่างเช่น การคิดว่าเงินอิเล็กทรอนิกส์ไหลเวียนไปทั่วโลกด้วยความเร็วแสงทุกวันระหว่างศูนย์กลางทางการเงิน เช่น ลอนดอน นิวยอร์ก และโตเกียว โดยไม่คำนึงถึงพรมแดนของประเทศอย่างไร และวิธีที่พรมแดนช่วยควบคุมการระบาดของไวรัสได้เพียงเล็กน้อย เช่น โควิด-19 ที่แพร่กระจายจากทวีปหนึ่งไปอีกทวีปหนึ่งผ่านการเดินทางทั่วโลก

เพื่อรักษาความเกี่ยวข้องของพรมแดนของประเทศ การผลิตชายแดนในปัจจุบันได้รับแรงผลักดันจากความตึงเครียดระหว่างข้อเรียกร้องพร้อมกันสำหรับการเคลื่อนย้ายข้ามพรมแดนที่ไม่มีอุปสรรคในด้านหนึ่งและความมั่นคงในดินแดนที่เชื่อถือได้ในอีกด้านหนึ่ง วัตถุประสงค์หลักคือการบรรลุขอบเขตของความสามารถในการซึมผ่านแบบเลือกสรรสูง ซึ่งสามารถทำให้เกิดการไหลเวียนของการแลกเปลี่ยนอย่างเสรีที่ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่มีอำนาจพิจารณาว่าเป็นที่ต้องการ ขณะเดียวกันก็ปิดกั้นการแลกเปลี่ยนที่ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเหล่านี้พิจารณาว่าไม่เป็นที่ต้องการน้อยกว่า ตัวอย่างเช่น พรมแดนอาจมีรูพรุนสำหรับทุนเกือบทุกรูปแบบ แต่ไม่ใช่สำหรับแรงงานเกือบทุกประเภท กล่าวอีกนัยหนึ่ง ขอบเขตคาดว่าจะทำงานเหมือนกับ 'ไฟร์วอลล์' ซึ่งได้รับการออกแบบมาเพื่อให้การทำงานของการรับส่งข้อมูลที่ถูกต้องตามกฎหมายเป็นไปอย่างราบรื่น ในขณะเดียวกันก็ปิดกั้นผู้บุกรุกที่ไม่ต้องการ คำถามสำคัญที่เกิดขึ้นในขณะนี้คือใครเป็นผู้ตัดสินว่าสิ่งใดที่ถือเป็นการรับส่งข้อมูลที่ถูกกฎหมาย และเราจะมั่นใจได้อย่างไรว่าการเดินทางของเราเองซึ่งถูกมองข้ามไปในวันนี้ จะไม่ถือว่าผิดกฎหมายในวันพรุ่งนี้

เพื่อนำระบอบการปกครองใหม่นี้ไปใช้ ขอบเขตได้ทำหน้าที่เพิ่มเติมและการกำหนดค่าอาณาเขตเพื่อให้ชัดเจนและเคลื่อนที่ได้ วิธีหนึ่งในการทำความเข้าใจว่าขอบเขตใหม่ๆ ถูกสร้างขึ้นอย่างไรและอย่างไร คือการคิดในแง่ของการลดและแบ่งขอบเขตไดนามิกส์ใหม่ ในขณะที่เขตแดนบางแห่งในบางพื้นที่มีหน้าที่กั้น แต่เขตแดนอื่นๆ ในสถานที่อื่นก็ถูกสร้างขึ้นลดลงอย่างมาก พรมแดนใหม่เหล่านี้มักไม่มีลักษณะเป็นเส้นตรงและไม่ได้อยู่ที่ขอบอาณาเขตของรัฐ

พื้นที่ชายแดนสามประเภทหลักสามารถเชื่อมโยงกับภูมิศาสตร์ทางการเมือง เศรษฐกิจ และวัฒนธรรมในปัจจุบันของโลกาภิวัตน์ - พื้นที่ชายแดน พรมแดนเครือข่าย และเส้นเขตแดน ในกรณีแรก ความลึกของเขตแดนได้รับการยอมรับและได้รับการจัดการเป็นเขตเปลี่ยนผ่านที่เชื่อมต่อกับดินแดนของรัฐ Borderlands มีขอบเขตตั้งแต่พื้นที่แคบๆ ที่อยู่ติดกับแนวเขตแดน ไปจนถึงพื้นที่ขนาดใหญ่ เช่น ชายแดนสหรัฐฯ-เม็กซิโก หรือดินแดนทางตะวันตกเฉียงเหนือของปากีสถาน ในกรณีที่สอง พรมแดนได้รับการเคลื่อนย้ายอาณาเขตโดยการฝังลงในกระแสเพื่อให้สามารถดำเนินการฟังก์ชันชายแดนได้ทุกที่ในโลก เรามองเขตแดนว่าสามารถเคลื่อนย้ายได้' หรือฉายที่ระยะห่างจากชายขอบของรัฐ ลองพิจารณาตัวอย่างการตรวจค้นคนเข้าเมืองในย่านที่ยากจน การตรวจสอบสถานะคนเข้าเมืองในโรงพยาบาล ค่ายผู้ลี้ภัยนอกชายฝั่ง หรือซอฟต์แวร์ออนไลน์ที่ตรวจสอบข้อมูลประจำตัวส่วนบุคคลของเราเมื่อซื้อตั๋วเครื่องบินจากบ้านของเราอย่างสะดวกสบาย

ในกรณีสุดท้าย เส้นขอบจะคงความน่าดึงดูดของเส้นที่คมไว้และเสริมด้วยรั้วและกำแพง แม้จะมีประโยชน์ใช้สอยจากโครงสร้างดังกล่าวและป้ายราคาที่สูงเกินไป แต่การฟันดาบผู้คนทั้งในและนอกอาณาเขตก็กลายเป็นธุรกิจหลักและยาครอบจักรวาลทางการเมือง ความนิยมทางการเมืองของเส้นเขตแดนเสริมนั้นอาศัยคุณค่าเชิงสัญลักษณ์เป็นหลักในฐานะพิมพ์เขียวที่เรียบง่ายสำหรับการจัดระเบียบอัตลักษณ์ตามฝ่ายค้านแบบไบนารี่ 'เรากับพวกเขา' รั้วชายแดนระยะทางนับหมื่นกิโลเมตรถูกสร้างขึ้นทั่วโลก ตั้งแต่รั้วสหรัฐฯ ที่ชายแดนติดกับเม็กซิโก ไปจนถึงพรมแดนสหภาพยุโรปในยุโรปและแอฟริกาเหนือ และจากซาอุดีอาระเบียและอิสราเอล ไปจนถึงชายแดนอินเดีย-บังกลาเทศ

ผลลัพธ์ของพลวัตในการปรับโครงสร้างเหล่านี้คือการทวีคูณและการกระจายตัวของเขตแดน แม้จะมักเกี่ยวข้องกับ 'โลกไร้พรมแดน' แต่ในความเป็นจริงแล้ว ได้ก่อให้เกิดเขตแดนมากกว่าที่จะน้อยลง และได้เพิ่มมากขึ้นแทนที่จะลดความซับซ้อนลง

สรุปย่อ

• ด้วยกระแสโลกาภิวัตน์ เขตแดนจึงถูกกดดันเพื่อให้การแลกเปลี่ยนผ่านเข้ามาได้มากขึ้น
• เพื่อเป็นการตอบสนอง ขอบเขตได้เปลี่ยนหน้าที่และเพิ่มรูปร่างให้ครอบคลุมขอบเขต เครือข่าย และเส้นต่างๆ
• โลกาภิวัฒน์นำไปสู่ภูมิศาสตร์ชายแดนที่ซับซ้อนมากขึ้น และมีจำนวนและประเภทของพรมแดนเพิ่มมากขึ้น

วาทกรรมความมั่นคงชายแดนและการจัดการภัยคุกคามจากการอพยพ

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา วาทกรรมด้านความมั่นคงได้กำหนดกรอบภัยคุกคามด้านความมั่นคงของชาติใหม่ในแง่ของปรากฏการณ์ข้ามชาติที่ต้องจัดการด้วยความช่วยเหลือจากพรมแดน โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านความคล่องตัวของปรากฏการณ์เหล่านี้ที่กลายเป็นประเด็นหลักด้านความปลอดภัย ความจริงที่ว่าการอพยพ การก่อการร้าย กระแสเศรษฐกิจ อาชญากรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ และมลพิษทางสิ่งแวดล้อมสามารถเกิดขึ้นได้ทั้งภายในและภายนอกอาณาเขตของรัฐ ทำให้ความแตกต่างระหว่างความมั่นคงภายในและภายนอกมีความชัดเจน จนถึงจุดที่หลอมรวมทั้งสองอาณาจักรเข้าด้วยกัน แง่มุมต่างๆ ของกระแสข้ามชาติที่มีสาเหตุและพฤติกรรมที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ มักถูกรวมเข้าด้วยกันในวาทกรรมสาธารณะ และถูกนำเสนอว่าเป็นภัยคุกคามที่อาจเกิดขึ้นต่อการดำรงชีวิตส่วนบุคคลของพลเมือง ผลลัพธ์หลักคือปัญหาด้านความปลอดภัยถูกมองว่าเชื่อมโยงโดยตรงกับชีวิตประจำวันมากขึ้น ความกลัวบางอย่างที่ผู้คนมีในชีวิตส่วนตัว เช่น ความไม่มั่นคงในการทำงานหรือการตกเป็นเหยื่อของอาชญากรรม มักถูกฉายเข้าสู่ขอบเขตความมั่นคงของชาติได้ง่ายขึ้น ผลลัพธ์ที่ได้คือการแทรกซึมของนโยบายและแนวปฏิบัติด้านความปลอดภัยที่เจาะลึกเข้าไปในโครงสร้างของสังคมจนถึงระดับปัจเจกบุคคล ดูเหมือนชีวิตประจำวันแทนที่จะเป็นอาณาเขตของรัฐที่ต้องรักษาความปลอดภัยไว้ก่อนเพื่อให้ประชาชนรู้สึกปลอดภัย

โลกทัศน์นี้ละทิ้งความคล่องตัวและความปลอดภัยในแง่ที่เป็นปฏิปักษ์ และมองว่าพรมแดนเป็นเครื่องมือในการรักษาความปลอดภัยของการไหลเวียนทั่วโลก ความเชื่อก็คือการเฝ้าระวังพรมแดนที่เพิ่มขึ้นซึ่งครอบคลุมแง่มุมต่างๆ ในชีวิตประจำวันจะช่วยให้สามารถระบุและป้องกันความเสี่ยงได้ จากนั้น สามารถใช้กลยุทธ์การบริหารความเสี่ยงโดยได้รับความช่วยเหลือจากการเคลื่อนย้ายบริเวณพรมแดน (mobile borders) ในระดับสูง เพื่อคาดการณ์ความเสี่ยงโดยการแยกวามแตกต่างระหว่างการเคลื่อนย้ายที่ 'ดี' และ 'ไม่ดี' อย่างมีความหมาย อย่างไรก็ตาม ความเสี่ยงนั้นขึ้นอยู่กับความน่าจะเป็น การตัดสินใจว่าความเสี่ยงใดที่ผู้คนเผชิญในชีวิตประจำวันถือเป็นภัยคุกคามต่อสังคมถือเป็นงานที่ซับซ้อน ดังนั้น การมองว่าพรมแดนเป็นเครื่องมือในการบริหารความเสี่ยงจะเปิดพื้นที่สำหรับการกำหนดความเสี่ยงทางการเมือง และทำให้พรมแดนมีการโต้แย้งกันมากขึ้น ตัวอย่างเช่น วาทกรรมความเสี่ยงด้านความปลอดภัยล่าสุดเน้นความเสี่ยงจากการย้ายถิ่นฐานและกลุ่มอาชญากรรม ขณะเดียวกันก็ลดความเสี่ยงทางสังคมที่เกี่ยวข้องกับการค้าเสรีและมลภาวะต่อสิ่งแวดล้อม

ภาพที่ 50.1 ผู้อพยพและผู้ลี้ภัยในอิตาลีร่วมกับสหภาพ USB สาธิตต่อต้านรัฐบาล Meloni และกฤษฎีกา Cutro ซึ่งจะยกเลิกการคุ้มครองพิเศษสำหรับผู้ลี้ภัย ภายใต้กฎหมายใหม่ ผู้อพยพจะไม่สามารถแปลงการคุ้มครองพิเศษเป็นใบอนุญาตทำงานได้อีกต่อไป: การเปลี่ยนแปลงมีแนวโน้มที่จะเพิ่มจำนวนแรงงานที่ไม่มีเอกสารในอิตาลี

Source: Photo credit: Alamy, taken on 28 April 2023 in Rome

ในช่วงไม่กี่ทศวรรษที่ผ่านมา ปัญหาการย้ายถิ่นถือเป็นความเสี่ยงด้านความมั่นคงของพรมแดนที่สำคัญทั่วโลกที่พัฒนาแล้ว การย้ายถิ่นข้ามชาติในปัจจุบันส่วนใหญ่เป็นผลมาจากความไม่เท่าเทียมกันในการพัฒนาระดับโลกและความรุนแรงที่เกิดจากความขัดแย้ง โดยครอบคลุมแง่มุมต่างๆ ตั้งแต่สถานการณ์ระยะสั้นไปจนถึงสถานการณ์ถาวร และครอบคลุมงานที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนย้ายเฉพาะผู้ลี้ภัย วาทกรรมทางการเมืองและรายงานของสื่อมักมองข้ามความแตกต่างเหล่านี้ และเชื่อมโยงการย้ายถิ่นเข้ากับอาชญากรรม ซึ่งช่วยสร้างภาพลักษณ์ของผู้ย้ายถิ่นว่าเป็นการคุกคามผู้อื่น ในประเทศที่มีความหลากหลาย เช่น สหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร ออสเตรเลีย และในสหภาพยุโรป มีการออกกฎหมายหลายรอบในช่วงหลายปีที่ผ่านมาเพื่อกำหนดให้การย้ายถิ่นเป็นอาชญากร และสร้างความมั่นคงชายตรงพรมแดนให้เป็นศูนย์กลางของกฎระเบียบการย้ายถิ่น (ภาพที่ 50.1) Shilliam (2018) และ El-Enany (2020) ต่างก็ให้เรื่องราวทางประวัติศาสตร์ที่ยอดเยี่ยมเกี่ยวกับนโยบายเหล่านี้ในบริบทของสหราชอาณาจักร การออกกฎหมายรอบใหม่ทุกฉบับได้เพิ่มขีดความสามารถในการตรวจรักษาชายแดน ขยายรายการการละเมิดที่ทำให้ผู้ย้ายถิ่นมีสิทธิ์ถูกเนรเทศ และเพิ่มการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานบริเวณพรมแดน ด้วยเหตุนี้ กฎหมายการย้ายถิ่นฐานจึงมีแนวโน้มที่จะเพิกเฉยต่อความแตกต่างระหว่างการย้ายถิ่นประเภทต่างๆ โดยมุ่งเน้นไปที่การเข้มงวดข้อกำหนดในการรับเข้าตามกฎหมายทั่วทั้งคณะแทน เนื่องจากช่องทางในการอพยพย้ายถิ่นอย่างถูกกฎหมายปิดมากขึ้น ผู้ย้ายถิ่นฐานขนาดใหญ่ เช่น ผู้ลี้ภัยและผู้ย้ายถิ่นฐานชั่วคราว หันมาย้ายถิ่นฐานอย่างผิดกฎหมายมากขึ้น การย้ายถิ่นที่ผิดกฎหมายยังคงเพิ่มขึ้น และความกลัวการย้ายถิ่นฐานในสังคมเจ้าบ้านกลายเป็นความเสี่ยงด้านความปลอดภัยที่ตอบสนองด้วยตนเอง ปัญหาก็คือการรักษาความปลอดภัยของพื้นที่ตรงพรมแดนเป็นวิธีแก้ปัญหาที่ไม่ดีสำหรับการจัดการการย้ายข้อมูล เนื่องจากไม่สามารถระบุสาเหตุที่แท้จริงได้

สรุปย่อ

• พรมแดนถูกใช้เป็นเครื่องมือในการรักษาความปลอดภัยการแลกเปลี่ยนข้ามชาติที่มีการเคลื่อนไหวสูงโดยการขยายการเฝ้าระวังภายในสังคม และใช้กลยุทธ์การบริหารความเสี่ยง
• แนวทางปฏิบัติเหล่านี้ทำให้การเมืองในเขตแดนเพิ่มมากขึ้น และทำให้เกิดความขัดแย้งมากขึ้น
• การย้ายถิ่นถูกสร้างขึ้นเป็นความเสี่ยงด้านความปลอดภัยที่สำคัญ โดยผลักดันขอบเขตในชีวิตประจำวันของพลเมือง

การตรวจสอบอย่างใกล้ชิดเกี่ยวกับระบอบการปกครอง 'พรมแดนอัจฉริยะ' ทำให้เกิดข้อกังวลอย่างมากเกี่ยวกับความสามารถในการประสานความคล่องตัวและความปลอดภัยผ่านการจัดการอัตลักษณ์ตามความเสี่ยง การพึ่งพาเทคโนโลยีมากเกินไปส่งเสริมมุมมองด้านความปลอดภัยว่าเป็นปัญหาที่ต้องได้รับการแก้ไขทางเทคนิค และสันนิษฐานว่าปัญหาเชิงโครงสร้างของโลกสามารถแก้ไขได้ด้วยการจำกัดขอบเขตด้วยเทคโนโลยี คะแนนความเสี่ยง ข้อมูลไบโอเมตริกซ์ และข้อมูลอื่นๆ เกี่ยวกับองค์กรหลายร้อยล้านแห่งไม่ได้ช่วยปรับปรุงความปลอดภัยทางสังคมหรือส่วนบุคคลเพียงเล็กน้อยเท่านั้น ผู้ที่ก่อเหตุก่อการร้ายยังคงผ่าน 'ขอบเขตอันชาญฉลาด' ไปได้ การอพยพและการลักลอบขนของเถื่อนแสดงสัญญาณของการละทิ้งเล็กน้อย และผลกระทบจากกระแสเศรษฐกิจข้ามพรมแดนที่ไม่ได้รับการควบคุมยังคงทำให้ช่องว่างระหว่างคนรวยกับคนจนเพิ่มมากขึ้น

ปัญหาคือข้อมูลในฐานข้อมูลสามารถถูกสร้างเพื่อบอกเล่าเรื่องราวต่างๆ เกี่ยวกับบุคคลหนึ่งๆ ได้หลากหลาย โดยขึ้นอยู่กับประเภทของข้อมูลที่ซอฟต์แวร์อัลกอริธึมถูกตั้งโปรแกรมให้ค้นหา อัลกอริธึมจะกำหนดพลเมืองที่ดีและไม่ดีตามวิธีการเขียน เนื่องจากเกณฑ์การทำงานของอัลกอริธึมถูกเก็บเป็นความลับและสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามอำนาจที่ควบคุมเรา การเมืองของไบโอเมตริกซ์จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งในอนาคต (Amoore, 2006) ข้อกังวลก็คือ หากไม่มีความเข้าใจอย่างถ่องแท้ว่าเทคโนโลยีอำนาจใหม่ๆ เหล่านี้ทำอะไรได้บ้างและไม่สามารถทำได้ แนวทางปฏิบัติที่มีพรมแดนอาจรวมเอาทัศนคติแบบเหมารวมทางเชื้อชาติ ชนชั้น ชาติพันธุ์ หรือเพศ เข้าด้วยกัน และอคติที่ทำให้เกิดความไม่เท่าเทียมที่มีอยู่ต่อไป ในเวลาเดียวกัน การพึ่งพาเทคโนโลยีที่ไม่มีตัวตนเพื่อรวมกิจกรรมการสอดแนมจำนวนมากเข้ากับโครงสร้างของสังคมในนามของความมั่นคงชายแดนมีความเสี่ยงที่จะสูญเสียความรับผิดชอบในการควบคุมและลดโอกาสในการมีส่วนร่วมในระบอบประชาธิปไตยในการสร้างระบอบการปกครองชายแดนใหม่

บทส่งท้าย

พรมแดนยังคงมีบทบาทสำคัญในการจัดระเบียบวิธีที่ผู้คนและสังคมมีปฏิสัมพันธ์กันในอวกาศ เรากำลังมีชีวิตอยู่ผ่านช่วงเวลาของการเปลี่ยนแปลงเขตแดนโดยมีผลกระทบระยะยาวต่อโอกาสของชีวิตในระบอบประชาธิปไตยและเสรีภาพส่วนบุคคล เมื่อขอบเขตเปลี่ยนหน้าที่ รูปร่าง และความหมาย ชีวิตของผู้คนก็เปลี่ยนเช่นกัน บทนี้พยายามช่วยให้ผู้อ่านค้นพบขอบเขตความซับซ้อนโดยธรรมชาติที่เกี่ยวข้อง ลักษณะที่ยังไม่เสร็จ และลักษณะที่มีการโต้แย้งโดยพื้นฐาน

มักถูกมองว่าเป็นการแบ่งแยกตามธรรมชาติระหว่างประเทศต่างๆ พรมแดนมักถูกมองว่าเป็นโครงสร้างทางสังคมที่มีพื้นฐานมาจากการปฏิบัติทางวัฒนธรรมและพลวัตของอำนาจ ขอบเขตนั้นห่างไกลจากการเป็นขอบเขตอันห่างไกลของรัฐ พรมแดนมีรูปร่าง ประเภท และหน้าที่มากมายที่เข้าถึงลึกเข้าไปในสังคมจนถึงระดับร่างกายของเรา ปัจจุบัน พรมแดนของประเทศต่างๆ ทั่วโลกได้รับความไว้วางใจด้วยเหตุผลใหม่ระยะยาวในการเป็นผู้ค้ำประกันความปลอดภัยของเราในโลกยุคโลกาภิวัตน์ การทำความเข้าใจเขตแดนช่วยให้เราตระหนักถึงความสัมพันธ์เชิงอำนาจที่เกี่ยวข้อง และช่วยให้เราดำเนินการในลักษณะที่เพิ่มสิทธิของเราให้สูงสุดและปรับปรุงความยุติธรรมทางสังคม

Human Geographies 3

ระดับขนาด - Scale

พัฒนา ราชวงศ์ อาศรมภูมิวิทยาศาสตร์

สาขาวิชาภูมิศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร

แปลและเรียบเรียงจาก Joe Blakey (2024) Scale. In Introducing Human Geographies, Fourth Edition. Edited by Kelly Dombroski, Mark Goodwin, Junxi Qian, Andrew Williams and Paul Cloke. pp.33-47. London: Routlege. 

บทนำ

'ระดับขนาด - scale' เป็นหัวใจสำคัญของภูมิศาสตร์อย่างเห็นได้ชัด แต่หากพิจารณาตามคุณค่าก็จะมองข้ามประวัติศาสตร์ของวิชาที่ซับซ้อนของมัน นักภูมิศาสตร์มนุษย์มักถกเถียงกันทั้งความหมายและหน้าที่ของระดับขนาด โดยเฉพาะอย่างยิ่งนับตั้งแต่ทศวรรษ 1980 ลองพิจารณาคำถามต่อไปนี้ที่กระตุ้นให้เกิดความสนใจในการศึกษานี้ 'เราควรคิดและวิจัยขนาดอย่างไรเกี่ยวกับระดับขนาดอย่างไร' 'เครื่องวัดมือวัดมีอยู่จะใช้วัดระดับขนาดในแง่แนวตั้งหรือแนวนอน‘ 'เครื่องวัดมือวัดชนิดใดที่สำคัญและคุ้มค่าแก่การศึกษามากที่สุด’ ‘มีเครื่องมือชนิดใดที่ถูกมองข้ามไป' 'ระดับขนาดเป็นสิ่งที่ดำรงอยู่ "โดยธรรมชาติ" หรือเป็นสิ่งที่เราจินตนาการทางสังคมไว้?’ และ ’แนวคิดเกี่ยวกับระดับขนาด ช่วยกำหนดรูปร่างหรือจำกัดความเข้าใจของเราเกี่ยวกับกระบวนการทางสังคมและการเมืองอย่างไร' นักวิชาการบางคนถึงกับตั้งคำถามว่า ’ภูมิศาสตร์มนุษย์จะดีกว่านี้ไหม หากไม่มีระดับขนาด?’ คำถามเชิงวิพากษ์เหล่านี้ยังสะท้อนถึงความพลิกผันและการเปลี่ยนแปลงของวินัยที่ได้รับอีกด้วย ระดับขนาดจึงเป็นช่องทางที่มีประโยชน์สำหรับผู้ที่ต้องการเข้าใจประวัติศาสตร์ล่าสุดของภูมิศาสตร์มนุษย์ และสำหรับผู้ที่ต้องการเข้าใจความสำคัญของจุดยืนทางปรัชญาและทฤษฎีเกี่ยวกับความคิดทางภูมิศาสตร์ ในบทนี้ จะวางผังเค้าโครงที่สำคัญของการอภิปรายเหล่านี้ โดยพิจารณาจาก 1) แนวทางในช่วงทศวรรษ 1970 และต้นทศวรรษ 1980 3) การเคลื่อนไหวที่ตามมาเพื่อทำความเข้าใจสิ่งที่เรียกว่าการเมืองของระดับขนาดและธรรมชาติที่ถูกสร้างขึ้นโดยสังคม 3) จินตนาการที่แตกต่างกันว่าระดับขนาดคืออะไร (เช่น แนวตั้ง แนวนอน ลำดับชั้น หรือเหมือนเครือข่าย) และ 4) วิธีที่บางคนได้ผันย้ายตัวเองออกไปจากระดับขนาดไปสนับสนุนวิธีการที่ให้ความสำคัญกับสถานที่มากกว่า

วิธีการเกี่ยวกับระดับขนาดในสมัยเริ่มต้น

คำว่าระดับขนาดมาจากภาษาละติน scalae ซึ่งหมายถึงบันไดหรือขั้นบันได (Herod, 2011) ดังนั้นจึงไม่น่าแปลกใจเลยที่ระดับขนาดถูกเข้าใจว่าเป็นรูปแบบหนึ่งของลำดับชั้นเหนือพื้นที่ ในทศวรรษ 1970 นักภูมิศาสตร์มักมุ่งเป้าไปที่ระดับขนาดเฉพาะ เช่น ระดับประเทศ หรือระดับท้องถิ่น เพื่อตรวจสอบปรากฏการณ์ โดยแทบไม่ถามคำถามเชิงวิพากษ์เกี่ยวกับธรรมชาติและความหมายของระดับขนาดในฐานะแนวคิด (Herod, 2011) หลายคนใช้แนวทางที่มาจากงานของนักปรัชญา Immanuel Kant สำหรับนักวิชาการดังกล่าว พื้นที่ เวลา และที่ถูกขยายความด้วยระดับขนาด นั้นไม่ใช่ของจริงแท้ แต่เป็นสิ่งที่อยู่ข้างนอกทำหน้าที่เป็นภาชนะสำหรับกิจกรรมทางสังคม แต่เป็นโครงสร้างทางจิตที่หล่อหลอมวิธีที่เราเผชิญหน้าและทำความเข้าใจกับโลก ระดับขนาดได้รับการปฏิบัติโดยมักไม่ตอบโต้ ราวกับเป็นสิ่งที่เชื่อมต่ออยู่ในจิตใจของเรา

อย่างไรก็ตาม ต้นทศวรรษ 1980 มีการเปลี่ยนแปลงไปสู่การตีความแนวคิดและการก่อตัวของระดับขนาดเฉพาะอย่างมีวิจารณญาณมากขึ้น Peter Taylor (1982) อาจเป็นตัวอย่างแรกสุด Taylor (1981: 6) ยืนยันว่าระดับขนาดไม่ได้ถูกสร้างไว้ในจิตใจของเราเพียงอย่างเดียว แต่เกิดขึ้นภายใต้เงื่อนไขของทุนนิยม Taylor พยายามที่จะขยายขอบเขตทฤษฎีระบบโลกของนักสังคมวิทยาประวัติศาสตร์ Immanuel Wallerstein ซึ่งระบุว่าสังคมร่วมสมัยสามารถเข้าใจได้เฉพาะในความสัมพันธ์กับระบบทุนนิยมระดับโลกเท่านั้น ในการทำเช่นนั้น เขาได้เพิ่มความสำคัญเชิงพื้นที่เข้าไป โดยบรรยายถึงการเกิดขึ้นและธรรมชาติของระดับขนาดสามระดับมีบทบาทสำคัญในเศรษฐกิจโลกที่แตกต่างกันที่มีบทบาทสำคัญในเศรษฐกิจโลกที่แตกต่างกัน ซึ่งรวมถึงระดับขนาดระดับโลกขนาดของความเป็นจริงซึ่งเป็นขนาดของความเป็นจริง ตามที่เขากล่าวไว้ ว่าเป็นระดับขนาดที่ครอบคลุมทั้งหมด และหลีกเลี่ยงไม่ได้ซึ่งกำหนดคุณลักษณะของระดับขนาดอื่นๆ (Taylor, 1981: 7) เขายืนยันว่าระดับชาติเป็นระดับขนาดที่เราเข้าสังคม โดยที่เราพัฒนาความรู้สึกเกี่ยวกับชาตินิยมหรือความรักชาติ ดังนั้น เขาจึงพูดถึงเรื่องนี้ว่าเป็น 'ระดับขนาดของอุดมการณ์' สุดท้ายนี้ เขาแนะนำว่าระดับเมืองคือ 'ระดับขนาดของประสบการณ์' ซึ่งเป็นที่ที่เราใช้ชีวิต (1981: 6)

อย่างไรก็ตาม Neil Smith คือ ผู้ที่ได้รับการยกย่องทั้งในด้านการปฏิวัติแนวทางวิชาการใรในการพิจารณาระดับขนาด และจุดประกายการอภิปรายอย่างมีชีวิตชีวาเกี่ยวกับธรรมชาติและบทบาทของระดับขนาดในวิชาภูมิศาสตร์ Jones III et al. (2017) Smith เป็นนักภูมิศาสตร์ลัทธิมาร์กซิสต์ และงานในช่วงแรกของเขาได้รับแรงบันดาลใจจากคำถามที่ว่าการพัฒนาทางภูมิศาสตร์ที่ไม่สม่ำเสมอเกิดขึ้นได้อย่างไร เช่นเดียวกับ Taylor เขามองว่าระดับขนาดถูกสร้างขึ้นมา เขายืนยันว่าการพิจารณาถึงรากเหง้า จุดจบ และคุณลักษณะ สามารถใช้เป็นหน้าต่างที่ช่วยให้เราเข้าใจการพัฒนาที่ไม่สม่ำเสมอภายใต้ระบบทุนนิยม สำหรับ Smith (ปี 2010 [ต้นฉบับปี 1984]) มองว่า ทุนนิยมไม่ได้ถูกจัดระเบียบเพียงแค่การนำพื้นที่ต่างๆ มาปะติดปะต่อกันเหมือนงานโมเสกเท่านั้น แต่เป็นระบบที่มี 'หลายระดับชั้น' (multi-scale system) ซึ่งพยายามที่จะ 'ตรึง' (Fix) ทุนเอาไว้ในพื้นที่เฉพาะบางแห่งที่ได้เปรียบ ในทำนองเดียวกัน เขาได้ระบุว่าระดับ 'เมือง' 'ประเทศ' และ 'โลก' คือ ระดับชั้นต่างๆ ที่เราจะสามารถสังเกตเห็นปรากฏการณ์การพัฒนาที่ไม่เท่าเทียมได้อย่างชัดเจน สิ่งนี้จะกลายเป็นการแทรกแซงที่มีอิทธิพลอย่างมากซึ่งทำให้นักภูมิศาสตร์ของลัทธิมาร์กซิสต์ต้องตรวจสอบเศรษฐศาสตร์การเมืองว่าระดับขนาดมีรูปร่างอย่างไรและบทบาทของพวกเขาเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรในพื้นที่และเวลา (Sheppard and McMaster, 2008)

สรุปย่อย

• ในทศวรรษ 1910 มาตราส่วนถือเป็น 'สายแข็ง' ในใจของเรา โดยนักภูมิศาสตร์แทบจะไม่ถามคำถามเชิงวิพากษ์เกี่ยวกับ 'ท้องถิ่น' หรือ 'ระดับชาติ'
• ทศวรรษ 1980 คนอย่างPeter Taylor และ Neil Smith เสนอการตีความเชิงวิพากษ์วิจารณ์มากขึ้น โดยพิจารณาจากมาตราส่วนที่ผลิตภายใต้เงื่อนไขของระบบทุนนิยม
• Neil Smith พิจารณาบทบาทของขนาดในการจัดการการพัฒนาที่ไม่สม่ำเสมอในอวกาศ กระตุ้นให้นักภูมิศาสตร์ของลัทธิมาร์กซิสต์คิดอย่างชัดเจนเกี่ยวกับเงื่อนไขทางการเมืองและเศรษฐกิจที่เป็นตัวกำหนดขนาด

การสร้างระดับขนาดทางการเมืองและสังคม Smith เองก็รู้สึกว่าทฤษฎีเกี่ยวกับระดับขนาดในช่วงแรกๆ เหล่านี้ ซึ่งได้รับแรงผลักดันจากความกังวลของลัทธิมาร์กซิสต์เกี่ยวกับการพัฒนาที่ไม่สม่ำเสมอภายใต้ระบบทุนนิยมนั้นค่อนข้างจะทื่อๆ ไปหน่อย (Smith, 2011: 262) เพื่อเชิญชวนให้เกิดการอภิปรายในวงกว้าง ในช่วงต้นทศวรรษ 1990 เขาได้บัญญัติคำว่า 'การเมืองแห่งระดับขนาด - politics of scale' ไว้ในคำหลังของหนังสือของเขาฉบับที่สองชื่อ Uneven Development: Nature, Capital, and the Production of Space (2010 [1984]) มันเป็นความพยายามที่จะก้าวไปไกลกว่าการพิจารณาระดับขนาดที่เกี่ยวข้องกับระบบทุนนิยม โดยคิดโดยทั่วไปมากขึ้นเกี่ยวกับบทบาทของระดับขนาดที่เกี่ยวข้องกับอำนาจและการดิ้นรน

ภาพที่ 3.1 ม้านั่งในสวนสาธารณะทอมป์กินส์สแควร์ ปัจจุบันในหมู่บ้านตะวันออกของนิวยอร์กซิตี้

Source: Photo credit: James Andrews/iStock Photo

งานเขียนของ Smith เกี่ยวกับการเมืองในระดับขนาดที่เน้นไปที่การต่อต้านการแบ่งพื้นที่โดยชุมชนคนจรจัดในโลเวอร์ อีสต์ไซด์ของแมนฮัตตัน นครนิวยอร์ก ที่ใช้กลยุทธ์สองง่ามเพื่อจัดการกับผลกระทบของการเลิกลงทุนระยะยาวในทศวรรษ 1970 และ 1980 ประการแรก พวกเขามีเป้าหมายที่จะปราบปรามยาเสพติดเพื่อให้กลับมามีความปลอดภัยอีกครั้งสำหรับชนชั้นกลาง ในขณะที่ประการที่สอง มีเป้าหมายเพื่อทำความสะอาดสวนสาธารณะซึ่งกลายเป็นที่พำนักของประชากรไร้ที่อยู่อาศัยที่เพิ่มมากขึ้น สิ่งที่น่าสังเกตคือ สวนสาธารณะทอมป์กินส์สแควร์ (ภาพที่ 3.1) ซึ่งมีการบังคับใช้เคอร์ฟิวในเวลา 01.00 น. เพื่อยึดคืนการควบคุมสวนสาธารณะจากผู้อยู่อาศัยไร้ที่อยู่อาศัยหลายร้อยคน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นชาวอเมริกันเชื้อสายแอฟริกันและลาตินหลายกลุ่มได้รวมตัวกันต่อต้านการประกาศเคอร์ฟิวที่เลือกปฏิบัติครั้งนี้ โดยมีการจัดตั้งที่พักพิงเพื่อการแสดงพลัง (solidarity squats) ขึ้นทั่วทั้งย่านโลเวอร์ อีสต์ไซด์ พร้อมกับใช้สโลแกนว่า Tompkins Square Everywhere

สำหรับ Smith แล้ว ตัวอย่างนี้ช่วยฉายภาพให้เห็นถึงบทบาทของของพื้นที่ระดับขนาดของพื้นที่ ในการต่อสู้เพื่อช่วงชิงอำนาจการควบคุมพื้นที่ การต่อสู้ในตอนแรกนั้นจำกัดวงอยู่เพียงแค่ในระดับ 'สวนสาธารณะ' แต่ด้วยการใช้สโลแกนและการจัดตั้งที่พักพิงเพื่อการแสดงพลัง ทำให้การต่อสู้นี้ได้ก้าวกระโดดข้ามระดับขนาดของพื้นที่จนกลายเป็นประเด็นความขัดแย้งในระดับย่าน ซึ่งถือเป็นการยกระดับการต่อสู้ของตนเองขึ้นไปสู่ลำดับขั้นที่สูงขึ้น (Smith, 2010 [1984]: 232)

สำหรับ Smith การเมืองเรื่องขนาดไม่เพียงแต่จับใจความว่าระดับขนาดสามารถ 'บรรจุและควบคุม' เหตุการณ์และผู้คนได้อย่างไร แต่ยังรวมถึงวิธีการอ้างสิทธิ์ กำหนดนิยามใหม่ และเปลี่ยนแปลงระดับขนาดด้วย เขามองว่าระดับขนาดที่ติดอยู่ระหว่างการควบคุมทางการเมืองและการต่อต้านทางการเมือง และต่อมานักภูมิศาสตร์ได้นำความเข้าใจนี้ไปใช้ในการต่อสู้ดิ้นรนมากมาย (cf. Jonas, 1994, Swyngedouw, 1996, 1997, Agnew, 1997, Herod, 1997, Leitner, 1997) นักวิชาการมักมุ่งเน้นไปที่กระบวนการที่มีการกำหนดตาชั่งใหม่ เช่น การกระโดดตามที่ระบุไว้ข้างต้น การดัดแปลงระดับขนาด โดยที่สมมติฐานเกี่ยวกับกิจกรรมที่เป็นของระดับขนาดที่ถูกท้าทาย หรือ glocalization ซึ่งอธิบายการปรับโครงสร้างจากระดับประเทศทั้งบน (ทั่วโลก) และล่าง (ทิศทางท้องถิ่นพร้อมกัน (Swyngedouw, 1997) ยกตัวอย่างง่ายๆ ของอย่างหลัง ให้พิจารณาว่าร้านอาหารของ McDonald's ดำเนินกิจการอย่างไรทั่วโลกแต่ปรับเมนูตามบริบทวัฒนธรรมท้องถิ่น เช่น การนำเนื้อวัวออกจากผลิตภัณฑ์ในอินเดียเมื่อขยายกิจการที่นั่นในปี 1996 (ภาพที่ 3.2)

ภาพที่ 3.2 ฝูงชนที่เดินผ่านหน้า McDonald's ในเมืองเดลี ประเทศอินเดีย ซึ่งเป็นประเทศเดียวในโลกที่ McDonald's ไม่มีเมนูเนื้อวัวให้บริการ

Source: Photo credit: Paul Prescott/iStock Photo

ด้วยการแทรกแซงการเมืองเรื่องขนาด วรรณกรรมจึงมุ่งไปสู่การยอมรับว่าระดับขนาดไม่ใช่ 'ข้อเท็จจริงภายนอกที่รอคอยการค้นพบ แต่เป็นหนทางในการวางกรอบแนวคิดเกี่ยวกับความเป็นจริง' (Delaney and Leitner, 1997: 94-95) กล่าวอีกนัยหนึ่ง การยอมรับว่าไม่มี 'สิ่งใดที่ให้มาทางภววิทยา' เกี่ยวกับระดับขนาด (Smith, 1992: 73) คำว่า ontology มักถูกมองว่าเป็นการข่มขู่ ซับซ้อน และแม้แต่ศัพท์เฉพาะทางวิชาการ แต่ก็ไม่จำเป็นต้องเป็นเช่นนั้น และสิ่งสำคัญคือต้องทำความเข้าใจเพื่อทำความเข้าใจความขัดแย้งโดยรอบระดับขนาดที่จะเกิดขึ้นในช่วงต้นทศวรรษ 2000

คำนี้ประกอบด้วยคำภาษากรีกสองคำ: ontos หมายถึงสภาพทั่วไปของการเป็น และ logo หมายถึงการให้เหตุผล เมื่อนำมารวมกัน ภววิทยาหมายถึงความพยายามที่จะให้เหตุผลว่าการดำรงอยู่คืออะไร เป็นความพยายามที่จะต่อสู้กับสิ่งที่เป็นส่วนประกอบของความเป็นจริง ภววิทยาจึงเป็นสิ่งที่นักปรัชญากังวล ดังนั้นที่นี่ Smith และคนอื่นๆ กำลังชี้ว่าระดับขนาดนั้นไม่ได้เป็นหนึ่งในหน่วยการสร้างทางภววิทยาของความเป็นจริงอย่างเด็ดเดี่ยว ในทางกลับกัน ระดับขนาดเป็นโครงสร้างทางสังคม ซึ่งเป็นสิ่งที่ถูกจินตนาการขึ้นมา แต่มันไม่ได้เป็นเพียงวาทศิลป์เท่านั้น แต่ยังมีผลกระทบทางวัตถุที่แท้จริงและจับต้องได้ในชีวิตประจำวัน (Marston, 2000)

แม้ว่าการยอมรับโดยทั่วไปต่อการสร้างระดับขนาดทางสังคม แต่วรรณกรรมเกี่ยวกับระดับขนาดในช่วงทศวรรษ 1990 ก็ยังหมกมุ่นอยู่กับคำถามเกี่ยวกับลัทธิทุนนิยมและรัฐ และจบลงด้วยการบอกเล่า 'เพียงส่วนหนึ่งของเรื่องราวที่ซับซ้อนมากขึ้นเท่านั้น' (Marston, 2000: 233) ตัวอย่างเช่น Sallie Marston (2000) ดึงความสนใจไปที่การกำกับดูแลระดับครัวเรือน และการกระจายอำนาจและทรัพยากรอย่างไม่เท่าเทียมกันตามเพศและเพศสภาพ Marston (2000) อภิปรายว่าผู้หญิงชนชั้นกลางในเมืองในสหรัฐอเมริกาลงมือจัดการกับการเมืองในวงกว้างได้อย่างไร ในขณะที่พวกเธอขยายอิทธิพลออกไปนอกบ้าน โดยท้าทายแนวคิดทางวัฒนธรรมเกี่ยวกับ 'สถานที่ที่เหมาะสม' ในชีวิตทางสังคม การขยายขนาดที่ก้าวหน้าขึ้นไม่ได้รับการยอมรับจากสากล โดย Neil Brenner (2001: 593) เสนอการตอบสนองต่อ Marston ที่ทำให้กรณีของ 'แนวคิดเกี่ยวกับขนาดทางภูมิศาสตร์ที่แม่นยำยิ่งขึ้นและด้วยเหตุนี้จึงแคบลงเชิงวิเคราะห์' Brenner พยายามจำกัดคำจำกัดความของระดับขนาดไว้ที่ 'ความสัมพันธ์ของลำดับชั้นและการจัดลำดับชั้นใหม่ระหว่างหน่วยเชิงพื้นที่ที่สร้างความแตกต่างในแนวตั้ง' ด้วยความกลัวว่าความคมชัดในเชิงวิเคราะห์และแนวความคิดของระดับขนาดจะถูกทำให้ไม่ชัดเจน (Brenner, 2001: 603)

สรุปย่อย

• คำว่า 'การเมืองในระดับขนาด' ได้รับการประกาศเกียรติคุณครั้งแรกโดย Smith ในช่วงต้นทศวรรษ 1990 เพื่อเชิญชวนให้มีการอภิปรายในวงกว้าง นอกเหนือจากความกังวลของลัทธิมาร์กซิสต์ในเรื่องการพัฒนาที่ไม่สม่ำเสมอภายใต้ระบบทุนนิยม
• การเมืองของขนาดพิจารณา 1) ความสัมพันธ์ระหว่างระดับขนาดและอำนาจ โดยที่ระดับขนาดนั้นบรรจุและควบคุมเหตุการณ์ ผู้คน และสิ่งของ และ 2) ความสัมพันธ์ระหว่างระดับขนาดและการต่อต้านทางการเมือง โดยที่ระดับขนาดสามารถอ้างสิทธิ์ นิยามใหม่ และเปลี่ยนแปลงได้
• วรรณกรรมเกี่ยวกับการเมืองของระดับขนาดมุ่งความสนใจไปที่ความเข้าใจระดับขนาดในฐานะ 'โครงสร้างทางสังคม' มากกว่าเป็นข้อเท็จจริง 'ภววิทยา'
• วรรณกรรมเกี่ยวกับระดับขนาดในช่วงทศวรรษ 1990 เต็มไปด้วยคำถามเกี่ยวกับลัทธิทุนนิยมและรัฐ กระตุ้นให้นักวิชาการสตรีนิยม เช่น Marston ดึงความสนใจไปที่การกำกับดูแลระดับขนาดอื่น ๆ เช่น ครัวเรือน

จินตนาการของระดับขนาด

ท่ามกลางข้อถกเถียงเหล่านี้ ระดับขนาดได้รับการกำหนดแนวคิดด้วยวิธีต่างๆ มากมาย โดยอาศัยจินตนาการที่แตกต่างกันว่าระดับขนาดคืออะไร (Herod, 2011) ดังที่ Howitt (1998) ตั้งข้อสังเกตไว้ คำอุปมาอุปมัยมักเป็นศูนย์กลางของความเข้าใจเรื่องระดับขนาดของเรา และ Herod (2011) ระบุถึงบันทึกสามประการ ได้แก่ บันได วงกลมที่มีศูนย์กลางร่วมกัน และตุ๊กตา Matryoshka ก่อนอื่นให้พิจารณาคำอุปมาแบบบันได (ภาพที่ 3.3ก) โดยที่ไต่่ระดับอย่างหนึ่ง เป็นเหมือนกับการ 'ไต่ระดับ' ขั้นบันไดจากระดับท้องถิ่นสู่ระดับโลก สิ่งนี้บ่งบอกถึงความเป็นแนวดิ่ง ลำดับชั้น และอำนาจ ราวกับว่าบันไดแต่ละขั้นเหล่านั้นที่ 'สูงกว่า' สามารถตรวจตราขั้นบันไดที่อยู่ด้านล่างได้ด้วย 'มุมมองตาจากสายตาของพระเจ้า' (Herod, 2011) ตัวอย่างที่ดีของแนวทาง 'แนวตั้ง' ในการขยายระดับขนาดคืองานของ Taylor (1982) ซึ่งดังที่เราได้เห็นได้ระบุ 3 ระดับขนาดของระดับโลก (ระดับขนาดของความเป็นจริง) รัฐ (ระดับขนาดของอุดมการณ์) และในเมือง (ระดับขนาดของประสบการณ์) งานของ Taylor เป็นความพยายามอย่างชัดเจนในการแก้ไขสิ่งที่เขาตรวจพบว่าเป็นแนวทางแนวนอนมากเกินไปในพื้นที่ในทฤษฎีระบบโลกของ Wallerstein Jones III (2017)

เราอาจเปรียบเทียบจินตภาพแนวตั้งนี้กับชุดของวงกลมที่มีศูนย์กลางรวมซ้อนกัน (ภาพที่ 3.3b) โดยที่ระดับขนาดของระดับท้องถิ่นจำนวนมากถูกปิดล้อมและห้อมล้อมด้วยระดับขนาดที่ 'ใหญ่กว่า' ซึ่งมักจะทอดตั้งแต่ท้องถิ่น (วงกลมที่เล็กที่สุดและในสุดไปจนถึงระดับโลก  ที่เป็นวงกลมที่ใหญ่ที่สุดและครอบคลุมทุกด้าน) สิ่งนี้หมายถึงความเข้าใจในแนวนอนมากกว่าในฐานะที่ขยายพื้นที่ภายในพื้นที่ ภายในแนวทางที่มีศูนย์กลางร่วมกันนี้ ยังคงรู้สึกถึงลำดับชั้น: ด้านนอกสุด โดยทั่วไปแล้วระดับขนาดจะถือว่ามีพลังมากที่สุดเนื่องจาก 'ครอบคลุมทั้งหมด'

ภาพที่ 3.3 มุมมองเรื่องระดับขนาดแบบ 'บันได' (scale as a ladder) เปรียบเทียบกับ มุมมองเรื่องระดับขนาดแบบ 'วงกลมซ้อนกัน' (scale as concentric circles)

Source: Illustration by Joe Blakey

ความผิดปกติที่เกี่ยวข้องกันคือตุ๊กตา Matryoshka (ภาพที่ 3.4) ซึ่งเป็นชุดตุ๊กตาไม้ที่มีขนาดลดลงซึ่งสามารถวางซ้อนกันได้ สิ่งนี้แสดงให้เห็นแนวคิดที่ว่าระดับขนาดสามารถซ้อนกันได้เช่นเดียวกัน อย่างไรก็ตาม ดังที่ Herod (2011: 47) เขียนไว้ว่า 'สิ่งที่ทำให้อุปมาอุปไมยนี้แตกต่างมากที่สุดก็คือ แต่ละขนาดแต่ละขนาดเข้ากันได้เป็นส่วนหนึ่งของภาพรวมในความก้าวหน้าที่คิดไว้อย่างเคร่งครัดมากกว่าในวงกลมศูนย์กลางหรืออุปมาแบบขั้นบันได' การใช้คำอุปมาตุ๊กตา Matryoshka เป็นเรื่องยากที่จะเข้าใจถึงท้องถิ่น เช่น ที่ประกอบด้วยโลก (เช่น glocalization)

ภาพที่ 3.4 ระดับขนาดเปรียบเสมือน 'ตุ๊กตาแม่ลูกดก' (Matryoshka dolls)

Source: Photo credit: Rahib Yaqubov/Pexels

Howitt (1998) เสนอคำอุปมาที่แตกต่างและค่อนข้างเป็นเอกลักษณ์: ระดับขนาดทางดนตรี เขาทำเช่นนั้นเพื่อปฏิเสธทั้งความเข้าใจเรื่องระดับขนาดที่ซ้อนกันและแบบลำดับชั้น แทนที่จะโต้เถียงเพื่อการตีความที่สัมพันธ์กันมากขึ้น ในระดับขนาดของดนตรี คือ ลำดับของโทนเสียงที่มีความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน การเรียบเรียงดนตรีมักแตกต่างกันไปตามระดับขนาด และแม้ว่าโน้ตที่ใช้จะสอดคล้องกัน การเปลี่ยนระดับขนาดจะเปลี่ยนความสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบต่างๆ ที่นำมารวมกัน การคิดผ่านระดับขนาดของดนตรีจึงส่งเสริมให้นักวิชาการคิดในแง่ของความสัมพันธ์ ดังนั้น สำหรับ Howitt เมื่อเราเปลี่ยนระดับขนาดทางภูมิศาสตร์ เราจะไม่เปลี่ยนองค์ประกอบหรือสิ่งต่าง ๆ ภายในภูมิทัศน์ แต่เป็น 'ความสัมพันธ์ที่เรารับรู้ระหว่างสิ่งเหล่านั้น' (1998: 55)

แต่จริงๆ แล้วการคิดเกี่ยวกับความสัมพันธ์ หมายความว่าอย่างไร? การแทรกแซงของ Howitt อาจเป็นเพียงแสงริบหรี่ก่อนหน้านี้ของ 'การพลิกผันเชิงสัมพันธ์' ในวงกว้างในภูมิศาสตร์มนุษย์ ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ในช่วงต้นทศวรรษ 2000 ดังที่ Amin เสนอแนะ การคิดเชิงสัมพันธ์ 'ท้าทายการสรุปง่ายๆ' (2007: 103) แต่การคิดเชิงสัมพันธ์ก็กลายเป็น 'มนต์เสน่ห์ของต้นศตวรรษที่ 21 ในภูมิศาสตร์มนุษย์' อย่างรวดเร็ว (Jones, 2009: 488, Darling, 2552) สำหรับนักคิดเชิงสัมพันธ์ 'สิ่งสำคัญคือการเชื่อมต่อ' (Thrift, 2004: 59) โดยที่พวกเขามองว่าโลกถูกถักทอเข้าด้วยกันผ่านชุดของการเชื่อมต่อ มันเป็นการปฏิเสธความเข้าใจที่ 'สมบูรณ์' เกี่ยวกับพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับนักปรัชญายุคลิด (แนวทางแบบยุคลิดเป็นการมองโลกแบบเส้นตรงและระนาบแบน) ซึ่งเข้าใจว่ามันเป็นภาชนะที่ 'เป็นกลาง' ที่สิ่งต่างๆ เกิดขึ้นภายใน ในทางกลับกัน ความเข้าใจเชิงสัมพันธ์มองว่า 'พื้นที่กำลังอยู่ระหว่างการก่อสร้างอย่างต่อเนื่องอันเป็นผลมาจากสิ่งต่างๆ ที่เผชิญหน้ากันในการหมุนเวียนที่เป็นระเบียบไม่มากก็น้อย' (Thrift, 2003: 96) พื้นที่ไม่ได้ถูกมองว่าเป็นภาชนะอีกต่อไป หรือแม้แต่ 'สิ่งของ' ที่แยกออกจากกันซึ่งสามารถแยกออกและชี้ไปได้ พื้นที่คือสิ่งที่ถูกสร้างใหม่อย่างต่อเนื่อง และเช่นเดียวกับวัตถุอื่นๆ ทั้งหมด สามารถเข้าใจได้โดยสัมพันธ์กับสิ่งอื่นๆ เท่านั้น (Jones, 2009) จากนั้น พื้นที่ พร้อมด้วยการเมืองและสถานที่ ก็เริ่มเข้าใจกันมากขึ้นว่า 'ถูกเผชิญหน้า ดำเนินการ และลื่นไหล' (Jones, 2009: 492)

ความเข้าใจเชิงสัมพันธ์นี้จำเป็นต้องขัดขวางความเข้าใจแบบยุคลิด มีขอบเขต และแบบลำดับชั้น ที่เห็นในคำอุปมาอุปมัยของระดับขนาด เช่น บันได วงกลมที่มีศูนย์กลางร่วมกัน หรือตุ๊กตา Matryoshka (Jones, 2009) บางทีคำอุปมาอุปมัยที่พบบ่อยที่สุดสำหรับนักคิดเชิงสัมพันธ์อาจกลายเป็นเครือข่ายและเหง้า การคิดผ่านเครือข่ายกระตุ้นให้เกิดวิสัยทัศน์ของความสัมพันธ์ในฐานะเส้นที่ตัดกันและเชื่อมโยงถึงกัน ดังที่ Castree et al. (2008: 314) กล่าวอีกนัยหนึ่งเอาไว้เป็นอีกนัยหนึ่ง คือ 'เส้นใย คล้ายเส้นด้าย เส้นใย เชือก เชือก และเส้นเลือดฝอย' ขณะที่ Kevin Cox (1998) เป็นผู้บุกเบิกแนวทางเครือข่ายนี้ Cox นำแนวทางที่เป็นเครือข่ายมาใช้มากกว่าเป็นพื้นที่ เพื่อโต้แย้งว่าระดับต่างๆ เกิดขึ้นจากความสัมพันธ์ที่เชื่อมโยงนักแสดงที่แตกต่างกันและพื้นที่ที่แตกต่างกันของการมีส่วนร่วม เพื่อหลีกเลี่ยงการมีส่วนร่วมของ 'เวทีที่แยกจากกัน' (1998: 20) การย้ายจากระดับหนึ่งไปอีกระดับหนึ่งเป็นเรื่องของนักแสดงที่พัฒนาสมาคมต่างๆ เพื่อมีส่วนร่วมในสถานที่ต่างๆ

Alan Latham (2002) ทำการแทรกแซงบนเครือข่ายและเรียกมันว่าเป็น ‘วิธีวิเคราะห์ที่เน้นรูปทรงหลักเชิงโครงสร้าง - topographic approach’ ในการขยายขนาด เขาดึงเอาแนวคิดเชิงสัมพันธ์ที่กว้างขึ้นในภูมิศาสตร์มนุษย์ รวมไปถึงทฤษฎีนักแสดงและเครือข่ายที่พัฒนาโดยนักทฤษฎีสังคม Bruno Latour ซึ่งให้เหตุผลว่าโลกของมนุษย์และไม่ใช่มนุษย์เท่านั้นที่มีอยู่ในเครือข่ายความสัมพันธ์ที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา (Latour, 1996) เขาเสนอความแตกต่างที่สำคัญสำหรับแนวทางแนวนอน วิธีวิเคราะห์ที่เน้นรูปทรงหลักเชิงโครงสร้างจะมองว่าเป็นเส้นเขตแดนที่ไม่ทับซ้อนกันซึ่งล้อมรอบพื้นที่สัมบูรณ์ เหมือนกับเส้นชั้นความสูงบนแผนที่ และแสดงตัวอย่างได้ดีโดยใช้คำอุปมาวงกลมศูนย์กลาง ขณะเดียวกัน วิธีวิเคราะห์ที่เน้นรูปทรงหลักเชิงโครงสร้างแสดงระดับขนาดโดยใช้เส้นและจุดร่วม และไม่ปิดบังพื้นที่สัมบูรณ์ (ภาพที่ 3.5) (Latham, 2002, Herod, 2011) Latham (2002) พยายามเน้นย้ำว่าสถานที่สามารถเป็นได้ทั้งระดับโลกและระดับท้องถิ่นโดยไม่จำเป็นต้องเป็นอย่างใดอย่างหนึ่งทั้งหมดได้อย่างไร และเน้นย้ำว่า 'โครงสร้างทางสังคมและลำดับชั้นถูกสร้างขึ้นและดูแลรักษาผ่านการรวมกลุ่มที่ซับซ้อนและต่างกันมากกว่าที่จะเกิดขึ้นได้อย่างไร' (2002: 116)

ภาพที่ 3.5 วิธีวิเคราะห์ที่เน้นรูปทรงหลักเชิงโครงสร้างหรือวิธีการแบบโครงข่ายที่นำมาพิจารณาระดับขนาด

Source: Image by Pete Linforth/Pixabay

ภาพที่ 3.6 วิธีวิเคราะห์ที่เน้นรูปทรงหลักเชิงโครงสร้างหรือวิธีการแบบโครงข่ายที่นำมาพิจารณาระดับขนาด

Source: Illustration by Joe Blakey

เราอาจคิดผ่านอุปมาของเหง้า (ภาพที่ 3.6) ซึ่งยังอยู่ในกลุ่มของแนวทางที่ไม่ลำดับชั้น เชิงสัมพันธ์ และรูปทรงหลักเชิงโครงสร้าง (Herod, 2011) คำอุปมานี้ได้มาจากผลงานของนักปรัชญา Giles Deleuze and Felix Guattari (1987) ซึ่งวิจารณ์รูปแบบการคิดแบบ 'แนวตั้งและคล้ายต้นไม้' ซึ่งเสนอ 'หลักการโดยรวมและความคิดแบบทวิภาค' (Springer, 2014: 402) แทนที่จะใช้วิธีคิดแบบ 'arborescent' นี้ (คำศัพท์ทางพฤกษศาสตร์หมายถึงเหมือนต้นไม้ พวกเขาเสนอแนวความคิดที่ตัดกันในแนวนอนหรือ 'แบน' ของ 'thizome' ในทางพฤกษศาสตร์ เหง้าเป็นลำต้นพืชแนวนอนที่คืบคลานไปตามใต้ดินและสร้างรากและหน่อใหม่ สำหรับ Deleuze, Guattari และผู้ติดตามของพวกเขา ในขณะเดียวกัน มันอธิบายว่าวัตถุและความคิดสามารถเชื่อมโยงกันในรูปแบบที่ไม่เรียงลำดับชั้นของการเชื่อมโยงได้อย่างไร (Springer, 2014: 402)

สรุปย่อย

• ระดับขนาดได้รับการกำหนดแนวคิดในรูปแบบต่างๆ และมักเกี่ยวข้องกับคำอุปมาอุปมัย
• คำอุปมาอุปไมยที่ใช้กันทั่วไป 3 คำสำหรับระดับขนาด ได้แก่ บันได วงกลมศูนย์กลาง และตุ๊กตา Matryoshka ซึ่งแต่ละคำสื่อถึงความเข้าใจเกี่ยวกับพื้นที่และลำดับชั้นที่แตกต่างกัน
• การพลิกผันเชิงสัมพันธ์ในภูมิศาสตร์มนุษย์กระตุ้นให้นักทฤษฎีระดับขนาดบางคนเปลี่ยนจากความเข้าใจในแนวดิ่งและความเข้าใจที่ "ตายตัว" ไปคิดถึงระดับขนาดในลักษณะที่เน้นความลื่นไหล ความเป็นแนวนอน และการเชื่อมโยงแทน
• เครือข่ายและเหง้าเป็นคำอุปมาทั่วไปที่ใช้โดยนักคิดเชิงสัมพันธ์

ภูมิศาสตร์มนุษย์มีหรือไม่มีระดับขนาด?

ในขณะที่ช่วงทศวรรษปี 2000 จะเห็นการถกเถียงในระดับภูมิศาสตร์มนุษย์ที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น การมีส่วนร่วมที่มีอิทธิพลอย่างสูงเกิดขึ้นเมื่อสองสามปีก่อนจาก Katherine Jones (1998) หนึ่งในนักวิชาการที่ปฏิเสธแนวทางทางภววิทยาในการวัดขนาด และสร้างกรณีสำหรับการเข้าใกล้ระดับในฐานะอุปกรณ์เป็นตัวแทนที่มีการโต้แย้ง โจนส์ได้วิพากษ์วิจารณ์อย่างทรงพลังว่าขนาดเป็นญาณวิทยา (โดยที่ญาณวิทยาหมายถึงความรู้) ซึ่งเป็นแนวทางในการทำความเข้าใจโลกมากกว่าที่จะเป็นรากฐานของ 'โลก' (ภววิทยา) สำหรับ Jones (1998) เมื่อเราถือว่ามาตราส่วนเป็นแบบออนโลจิคัล เราจะปฏิบัติต่อเครื่องชั่งเหล่านั้นอย่างไม่มีวิพากษ์วิจารณ์ว่าเป็นสิ่งที่ 'เป็นเช่นนั้น' และในการทำเช่นนั้น ล้มเหลวในการวิเคราะห์ผลกระทบของวิธีการปรับใช้เครื่องชั่งเพื่อแสดงถึงกระบวนการและกิจกรรมเชิงพื้นที่ต่างๆ ในการทำเช่นนั้น โจนส์ได้วางรากฐานสำหรับการถกเถียงชุดต่อมา ไม่เพียงแต่ว่าเราจะหลีกเลี่ยงการปรับขนาดในภววิทยาได้อย่างไร แต่ยังรวมไปถึงใครที่ทำเช่นนั้นและผลกระทบต่อความเข้าใจการเมืองของเรา (เบลคกี้, 2021)

นักวิชาการได้นำแนวคิดเรื่อง 'มาตราส่วนเป็นญาณวิทยามาใช้อย่างรวดเร็ว โดยถือว่ามาตราส่วนเป็นอุปกรณ์ในการนำเสนอหรือโต้แย้ง (Kurtz, 2003) พวกเขามักจะอยู่ในรูปแบบของแนวทางแนวนอนมากกว่า ที่ใช้เครือข่ายเป็นหลัก (ดูตัวอย่าง Leitner et al., 2002, Bulkeley, 2005, Collinge, 2006) กรอบมาตราส่วนมีแนวโน้มที่จะถูกมองว่า 'เกิดขึ้นอยู่เสมอ' แทนที่จะเป็นสิ่งที่คงที่ และสามารถเปลี่ยน 'ขอบเขตและความสัมพันธ์ทางสังคมเชิงพื้นที่' ได้ (Moore, 2008: 221) พวกเขานำเสนอความเข้าใจที่มีพื้นฐานและอิงจากการปฏิบัติเกี่ยวกับวิธีการนำเสนอและเรียกใช้มาตราส่วนอย่างกระตือรือร้น แทนที่จะพยายามวิเคราะห์ 'มาตราส่วนที่มีอยู่' (Moore, 2008) อย่างไรก็ตาม ที่นี่เองที่การแบ่งแยกส่วนลึกของการอภิปรายขนาดบางส่วนเริ่มปรากฏให้เห็น

มุมมองที่เน้นการปฏิบัติมากขึ้นเหล่านี้มีปัญหากับทุนการศึกษาที่มองว่าระดับที่สร้างขึ้นทางสังคมเป็น 'สืบทอด: สิ่งที่อยู่ข้างหน้าและกำหนดรูปแบบเหตุการณ์ที่กำลังวิเคราะห์

พวกเขาถือว่านี่เป็นการมอบ "ลำดับความสำคัญทางภววิทยา" ที่เป็นปัญหาในการปรับขนาดตัวเอง (Herod, 2001: 46) คำถามที่ว่าเมื่อใดที่เรากำลังขยายขอบเขตของ Ontology (เช่น การสร้างสมมติฐานพื้นฐานและเชิงปรัชญา) และวิธีที่สิ่งนี้จำกัดความเข้าใจของเราเกี่ยวกับกระบวนการทางการเมืองและสังคม กลายเป็นประเด็นสำคัญ คนอื่นๆ เห็นอกเห็นใจต่อความคิดที่ว่ากระบวนการทางสังคมถูกหล่อหลอมโดย 'ระดับที่สืบทอดมา' ซึ่งโต้แย้งจุดยืนที่ว่าสิ่งนี้จำเป็นต้องเท่ากับการสร้างออนโทโลจีของขนาดที่เป็นปัญหา ตัวอย่างเช่น Robert Kaiser และ Elena Nikiforova (2008) โต้แย้งเพื่อให้ความสำคัญกับทั้งสองอย่างมากขึ้น (i การศึกษาทางประวัติศาสตร์ว่าความเข้าใจเรื่องขนาดที่มีร่วมกันของเราเกิดขึ้นได้อย่างไร และ (ii) ผลเชิงปฏิบัติของขนาด (เช่น ความเข้าใจเรื่องขนาดเหล่านี้ทำอะไร)

อย่างไรก็ตาม บางทีการแทรกแซงที่มีอิทธิพลมากที่สุดอาจเป็นรายงานปี 2005 ของ Sallie Marston, John Paul Jones III และ Keith Woodward ซึ่งแม้แต่ความเข้าใจเรื่องขนาดในฐานะโครงสร้างญาณวิทยาก็ยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ พวกเขาตั้งชื่อบทความ Human Geography without Scale อย่างยั่วยุ (Marston et al., 2005) เมื่อสังเกตเห็นความแตกต่างอย่างมากในจินตนาการเชิงแนวคิดของขนาดที่เราได้พูดคุยกัน พวกเขาถือว่าแนวคิดนี้ 'วุ่นวาย' สำหรับนักวิชาการเหล่านี้ แนวทางที่เป็นเครือข่ายและสัมพันธ์กันมากขึ้น ซึ่งถูกมองว่าเป็นวิธีแก้ปัญหาสำหรับแนวทางที่ซ้อนเร้นและมีลำดับชั้น ซึ่งกลายเป็นปัญหา เข้ามาขัดขวางการทำความเข้าใจอย่างถูกต้องว่ากระบวนการทางสังคมและการเมืองเกิดขึ้น 'บนพื้นดิน' ได้อย่างไร สำหรับมาร์สตันและคณะ (2005: 422) แนวทางที่เป็นเครือข่ายเพียงแต่แทนที่ 'การเชื่อมโยงทางภววิทยา-ญาณวิทยา (แนวดิ่ง) หนึ่งอันด้วยอีกอันหนึ่ง (แนวนอน)'

ยิ่งไปกว่านั้น แม้แต่การบูรณาการแนวทางแนวดิ่งและเครือข่าย ดังที่ Brenner (1998) สนับสนุน ก็ยังคงเห็นว่านำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับขนาดอีกครั้ง สำหรับผู้เขียน การรวมขอบเขตของเนื้อหาเชิงมโนทัศน์ของภูมิศาสตร์มนุษย์ในท้ายที่สุดแล้วทำให้เกิดความว้าวุ่นใจที่ไม่เป็นประโยชน์มากกว่าอรรถประโยชน์เชิงสื่อความหมาย 'การกำหนดไว้ล่วงหน้า' ของภววิทยา (Marston et al., 2005: 422) ซึ่งบั่นทอนโอกาสในการทำความเข้าใจทางเลือกทางการเมือง 'โดยกำหนดล่วงหน้าให้มีการลงทะเบียนแบบปิดล้อมสำหรับการต่อต้าน' ในรูปแบบของมาตราส่วน (2005: 427) ดังที่ Springer (2014: 408) เห็นพ้องต้องกันในภายหลังว่า มาตราส่วน [...] แสดงถึงความว้าวุ่นใจทางทฤษฎี ซึ่งเป็นการดึงออกจากลักษณะพิเศษที่มีพื้นฐานอยู่ของชีวิตประจำวัน [...ที่เรา] ทะยานขึ้นไปบนท้องฟ้าที่เป็นนามธรรม เพียงเพื่อสัมผัสกับสาระสำคัญที่เกิดขึ้นทันทีของชีวิตประจำวัน เมื่อไหร่และที่ไหนที่เราจะโต้แย้งได้สะดวก

แล้ว Marston et al. (2005) ทำอะไรได้บ้าง เสนอว่าควรเปลี่ยนมาตราส่วนหรือไม่? กล่าวโดยสรุปคือ แนวทางเชิงสัมพันธ์และรากเหง้าในการคิดผ่านปรากฏการณ์ที่นำมาใช้ก่อนหน้านี้ - โดยไม่มีขนาด พวกเขาเรียกสิ่งนี้ว่า 'ภววิทยาแบบแบน' หรือตามไซต์ ซึ่งได้รับแจ้งอีกครั้งจากทฤษฎีเครือข่ายนักแสดง พวกเขาสนับสนุนให้ละทิ้งหมวดหมู่ที่กำหนดไว้ล่วงหน้า รวมถึงขนาด และมุ่งเน้นไปที่ชุดความสัมพันธ์ที่กำลังเปิดเผยแทน โดยมุ่งเน้นไปที่ 'ไซต์ทางสังคมที่เฉพาะเจาะจงของการโต้ตอบ' (Moore, 2008: 207) พวกเขาแย้งว่าแนวทางดังกล่าวสามารถใส่ใจกับแนวทางปฏิบัติและกระบวนการที่เกิดขึ้นบนพื้นดินได้ดีขึ้น และช่วยให้นักภูมิศาสตร์สามารถแยกแยะโครงสร้างการเป็นตัวแทน เช่น ขนาดโดยไม่ต้องสร้างออนโทโลจีหรือสร้างใหม่อีกครั้ง

หลายคนยินดีกับการแทรกแซงนี้และความก้าวหน้าของภววิทยาแบบแบน รวมถึงความเป็นไปได้ทางการเมืองและการวิจัยที่มันชี้ให้เห็น (Collinge, 2006, Escobar, 2007, Springer, 2014) อย่างไรก็ตาม บางคนหยุดละทิ้งแนวคิดนี้โดยสิ้นเชิง (Escobar, 2007, Springer, 2014) คนอื่นๆ พยายามปกป้องมาตราส่วน โดย Leitner และ Miller (2007) แนะนำว่า มีความจำเป็นที่จะต้องรวบรวมมาตราส่วนที่มีอยู่แล้ว หากเราต้องการพัฒนากลยุทธ์ในการต่อต้าน สมิธเองแย้งว่าในขณะที่มาตราส่วนไม่ใช่หมวดหมู่ของภววิทยา แต่แนวทางแบบแบนมองข้ามความเข้าใจเกี่ยวกับมาตราส่วนที่มีอยู่ เกิดขึ้นโดยบังเอิญ และแบ่งปันของเรา ซึ่งเทียบเท่ากับ 'ความคิดปรารถนา' (2015: 964) ด้วยเหตุนี้เองที่ Kaiser และ Nikiforova (2008) แนะนำว่าการยกเลิกแนวคิดเรื่องขนาดเป็นเพียงการตอกย้ำความสัมพันธ์ทางอำนาจที่ไม่เท่าเทียมกันที่มีอยู่เท่านั้น

ต่อมามีความพยายามที่จะรวมความแตกแยกเหล่านี้เข้าด้วยกัน Moore (2008) เสนอแนะว่าเราสามารถนำข้อกังวลของ Marston และคณะในปี 2005 มาใช้เกี่ยวกับความเสี่ยงของการขยายขนาดของ ontology และนำมันไปใช้กับการวิเคราะห์ของเราอย่างจริงจังโดยไม่ต้องกำจัดแนวคิดออกไป เขาแนะนำว่าเราควรหลีกเลี่ยงการถือว่าขนาดเป็นเพียง 'หมวดหมู่ของการวิเคราะห์' และแทนที่จะมุ่งเน้นไปที่การที่แนวคิดแบบสเกลาร์ฝังอยู่ใน 'จิตสำนึกและการปฏิบัติ' แทน (Moore, 2008: 214) Mackinnon (2010) ได้ทำการแทรกแซงสองครั้ง ประการแรก เขาแนะนำว่าทุนการศึกษาไม่ค่อยมี 'ประมาณ' มากนัก ดังนั้นเขาจึงสนับสนุน 'การเมืองสเกลาร์' เพื่อจับสิ่งนี้ ประการที่สอง เขาแนะนำว่า ภาระหน้าที่ของ 'การแปรสภาพภววิทยา' ได้ถูกนำไปใช้อย่างแข็งขันเกินไป แทนที่จะสนับสนุนวิสัยทัศน์ของ 'โครงสร้างสเกลาร์' ตามที่ทั้งสืบทอดและโต้แย้ง (2010: 33) ในขณะที่พยายามที่จะยังคง 'เปิดกว้างต่อความเข้าใจเชิงลึกภายหลังโครงสร้างที่เกี่ยวข้องกับความสำคัญของการปฏิบัติแบบสเกลาร์และการเล่าเรื่อง' (2010: 32)

Blakey (2021) แนะนำว่าไม่มี 'ขนาดเดียวที่เหมาะกับทุกวิธีแก้ปัญหา' ในการอภิปรายขนาดดังกล่าว เหตุผลของเขาก็คือวิธีที่นักวิชาการเข้าถึงการอภิปรายขนาดนั้นขึ้นอยู่กับจุดยืนทางปรัชญาที่พวกเขาสมัครเป็นสมาชิก ดังที่เราเห็นในบทที่ 1 นักภูมิศาสตร์ของมนุษย์ใช้ปรัชญามากมาย ทั้งหมดนี้กระตุ้นให้เกิดความเข้าใจที่แตกต่างกัน (อย่างน้อยเล็กน้อย) ของทั้งกระบวนการทางสังคมเชิงพื้นที่ และขอบเขตและเนื้อหาภายในของสิ่งที่ภววิทยา 'เป็น' เขาเสนอการอ่านมาตราส่วนจากมุมที่ยังไม่ได้สำรวจแทน จากทฤษฎีสุนทรียศาสตร์ที่พัฒนาโดยนักคิดทางการเมือง Jacques Rancière เขาแนะนำว่าขนาดเป็นแนวคิด 'สามัญสำนึก' ที่เราแบ่งปันซึ่งส่งผลต่อวิธีที่เราทำความเข้าใจโลก เพื่อหลีกเลี่ยงการย้ำหรือคาดเดาความเข้าใจเรื่องขนาด Blakey 2021) แนะนำให้เราควรมุ่งเน้นไปที่ช่วงเวลาที่ไม่ลงรอยกันแทน ด้วยเหตุนี้ เขาหมายถึงการตีความช่วงเวลาที่มีวิจารณญาณซึ่งจินตภาพสเกลาร์ยอดนิยม (ไม่ว่าจะเป็นแนวตั้ง แนวนอน หรือสิ่งอื่นใดมาพบกับนิมิตทางเลือกบนพื้น การทำเช่นนี้ เขาให้เหตุผล ช่วยให้เกิดความเข้าใจว่าแนวคิดสามัญสำนึก เช่น ปรับขนาดพื้นที่การสั่งซื้อ ขณะเดียวกันก็หลีกเลี่ยงการแก้ไขมันในภววิทยาและยังคงอ่อนไหวต่อคำสั่งทางการเมืองทางเลือก

บางที จึงเป็นไปไม่ได้ที่จะเสนอข้อสรุปหรือจุดยืนที่แน่ชัดในการอภิปรายขนาดนั้น อย่างไรก็ตาม Scale นำเสนอหน้าต่างที่น่าสนใจเกี่ยวกับความพลิกผันและการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ของระเบียบวินัยนับตั้งแต่ทศวรรษ 1980 ในขณะที่การแบ่งแยกในปัจจุบันแสดงให้เห็นถึงความมีชีวิตชีวาของมุมมองในภูมิศาสตร์มนุษย์ร่วมสมัย ลองพิจารณาดูว่าความเข้าใจเรื่องขนาดที่แตกต่างกันช่วยให้เราสามารถติดตามการครอบงำของเศรษฐกิจการเมืองของลัทธิมาร์กซิสต์ในช่วงปลายทศวรรษ 1980 การไหลบ่าเข้ามาของความเข้าใจสตรีนิยมและความเข้าใจหลังโครงสร้างในทศวรรษ 1990 และการพลิกผันเชิงสัมพันธ์เมื่อระเบียบวินัยเข้าใกล้สหัสวรรษได้อย่างไร แม้ว่าวิธีการขยายขนาดจะมีหลายวิธี แต่วิธีอื่นๆ ก็ยังคงหลีกเลี่ยง อาจเป็นไปได้ว่า Marston และคณะ (2005) Human Geography without Scale เป็นหนึ่งในแนวคิดก่อนหน้าของงานที่เรียกว่าการคิดแบบไม่เป็นตัวแทน (ดูบทที่ 8 ด้วย) ซึ่งได้รับความสนใจอย่างมากในภูมิศาสตร์วัฒนธรรม งานวรรณกรรมนี้เน้นการพัฒนาแนวทางในการค้นคว้าและเขียนโลกโดยไม่ทำให้ความยุ่งเหยิงและความมีชีวิตชีวาของโลกกลายเป็นแนวคิดที่รวมมากเกินไป (Barron และ Blakey, 2023) อย่างไรก็ตาม แม้จะมีความเข้าใจเช่นนี้ เราก็ไม่จำเป็นต้องละทิ้งขนาดไปเสียหมด ดังที่ Anderson (2019) เน้นย้ำ นักทฤษฎีที่ไม่เป็นตัวแทนสามารถกังวลอย่างมากกับสิ่งที่ตัวแทนทำ - พวกเขาเพียงหลีกเลี่ยงการปฏิบัติต่อพวกเขาตามที่กำหนดไว้ล่วงหน้า ดังนั้น สเกลจึงยังคงเป็นแนวคิดที่น่าสนใจ แม้ว่าบางครั้งจะแตกแยก เป็นแนวคิดภายในระเบียบวินัย และสิ่งที่ปรากฏเมื่อมองแวบแรกว่าเป็นแนวคิดที่เรียบง่ายแต่กลับกลายเป็นแนวคิดที่ซับซ้อนมาก

สรุปย่อย

•   Katherine Jones (1998) วิพากษ์วิจารณ์แนวคิดของการเข้าใกล้ระดับขนาดในฐานะที่เป็นหน่วยการสร้างทางภววิทยาของโลก และแทนที่จะแย้งว่าการเข้าใกล้ระดับขนาดในฐานะอุปกรณ์การนำเสนอที่ถูกโต้แย้งและญาณวิทยา (วิธีการทำความเข้าใจโลก)
• นักวิชาการได้นำแนวคิดเรื่อง ‘ระดับขนาดเป็นญาณวิทยา' มาใช้อย่างรวดเร็ว โดยมองว่าระดับขนาดเป็นอุปกรณ์ในการนำเสนอหรือโต้แย้ง โดยมักจะอยู่ในรูปแบบของแนวทางแนวราบที่ใช้เครือข่ายเป็นหลัก มุมมองเหล่านี้มองเห็นระดับขนาดที่เกิดขึ้นอยู่เสมอและสามารถเปลี่ยนแปลงขอบเขตและความสัมพันธ์ทางสังคมได้
• Marston et al. (2005) มีปัญหากับการกำหนดระดับขนาดทั้งหมด โดยเรียกร้องให้มี 'ภูมิศาสตร์มนุษย์ที่ไม่มีระดับขนาด' พวกเขาถือว่าแนวคิดเรื่องระดับขนาดเป็นเรื่องที่วุ่นวายและมองว่าการรวมแนวคิดนี้ไว้ในภูมิศาสตร์มนุษย์เป็นการเบี่ยงเบนความสนใจทางทฤษฎีซึ่งจะจำกัดโอกาสในการทำความเข้าใจทางเลือกทางการเมือง
• เหล่านักวิชาการได้เสนอให้นำภววิทยาแบบระนาบ (glat ontology) หรือภววิทยาฐานพื้นที่ (site-based ontology) ซึ่งได้รับอิทธิพลจากทฤษฎีโครงข่ายผู้กระทำ (ANT: actor-network theory) มาใช้แทนที่แนวคิดเรื่องระดับขนาด โดยพวกเขายืนยันว่า วิธีการนี้จะช่วยให้นักภูมิศาสตร์สามารถรื้อสร้างภาพตัวแทนเดิมๆ อย่างเรื่องระดับขนาดได้ โดยไม่ทำให้แนวคิดเหล่านั้นกลายเป็นความจริงแท้ที่แตะต้องไม่ได้ หรือทำให้มันดูเป็นรูปธรรมจนเกินไป