การอพยพร่วมสมัยเข้ายุโรป
พัฒนา ราชวงศ์ อาศรมภูมิวิทยาศาสตร์
สาขาวิชาภูมิศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
การอพยพเป็นกระบวนการเกี่ยวกับประชากรที่มีมาตั้งแต่สมัยโบราณ
การอพยพส่งผลกระทบต่อทุกมิติของการดำรงอยู่ทางสังคม และพัฒนาพลวัตที่ซับซ้อนของตัวของการอพยพเอง
ตามรายงานของสำนักงานเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติ ในปี 2015 ระบุว่าจำนวนผู้ย้ายถิ่นฐานระหว่างประเทศทั่วโลกอยู่ที่ 243.7 ล้านคน (คิดเป็นร้อยละ 3.3 ของประชากรโลก)
และจำนวนผู้ย้ายถิ่นฐานทั่วโลกเพิ่มขึ้นประมาณ 1.6% ต่อปี
ตั้งแต่ปี 2000-2015 ประเทศที่มีรายได้สูงได้รับผู้ย้ายถิ่นสุทธิเฉลี่ย
4.1 ล้านคนในแต่ละปีจากประเทศที่มีรายได้ต่ำและปานกลาง
รายงานแนวโน้มประจำปีของโลก 2016 ขององค์การข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ
พบว่าผู้คน 65.3 ล้านคน (หรือคิดเป็น 1 คนใน 113 คน) ต้องพลัดถิ่นจากบ้านเกิดเมืองนอน เนื่องจากความขัดแย้งและการประหัตประหารกันในปี
2015 และขณะนี้พวกเขาเหล่านั้นต้องกลายเป็นผู้ขอลี้ภัย
ผู้พลัดถิ่นภายในประเทศ หรือผู้ลี้ภัย อย่างไรก็ตาม ผู้คนส่วนใหญ่ในโลกไม่ใช่ผู้อพยพข้ามชาติ
ชุมชนทุกหนทุกแห่งและวิถีชีวิตของผู้คนเปลี่ยนแปลงไปโดยการย้ายถิ่น ดังนั้น
เราจึงอยู่ในยุคของการย้ายถิ่นฐาน (Castles and Miller 2009)
ปัญหาหลายประเภทที่เกิดขึ้นสำหรับการศึกษาการย้ายถิ่นฐานระหว่างประเทศ
แต่ว่ามีประเด็นท่ำคัญหลักๆ อยู่สองประการ คือ ใครคือผู้อพยพ (ผู้ลี้ภัย
ผู้ขอลี้ภัย ผู้อพยพทางเศรษฐกิจ ฯลฯ) และพบวกเขามีจำนวนเท่าใดในประเทศที่เป็นผู้รับผู้อพยพเหล่านั้น
โดยเฉพาะอย่างยิ่งนักภูมิศาสตร์ยังสนใจที่จะตรวจหาประเทศต้นทางหรือประเทศต้นทางของผู้อพยพและผู้ลี้ภัย
คำถามเหล่านี้พบได้ทั่วไปในหมู่นักวิชาการที่สืบสวนเรื่องการย้ายถิ่นฐาน King and Öberg
ระบุว่าคำที่ใช้สำหรับผู้อพยพในประเทศต่างๆ
มักจะมีความหมายที่แตกต่างกันซึ่งเฉพาะสำหรับประเทศเหล่านั้น (King and Öberg
1993) Fassmann and Münz ชี้ให้เห็นถึงปัญหาอื่นๆ
นอกเหนือจากความยุ่งยากเกี่ยวกับคำจำกัดความ เช่น
ข้อมูลคุณภาพต่ำหรือปัญหาทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับการเป็นพลเมืองและการลงทะเบียนผู้อพยพ
(Fassmannband Münz 1994) ดังที่ King and Öberg ได้สรุปไว้ ประเด็นเหล่านี้
"ทำให้การศึกษาใดๆ เกี่ยวกับการอพยพของชาวยุโรปในยุคปัจจุบันเป็นเรื่องยากมาก
โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับข้อมูลทางสถิติ" และ 23 ปีต่อมา
ปัญหาเหล่านี้ยังคงใช้กับการศึกษาของ การตรวจคนเข้าเมือง
ประวัติการศึกษาและทฤษฎีการย้ายถิ่น
เนื่องจากว่าจำนวนสิ่งพิมพ์เกี่ยวกับการโยกย้ายถิ่นฐานมีมากมายมหาศาล
เป็นไปไม่ได้ที่จะดูและศึกษาทั้งหมด ในที่นี้
เราจะให้ภาพรวมโดยย่อของทฤษฎีหลักของการย้ายถิ่นโดยเฉพาะอย่างยิ่งจากมุมมองทางภูมิศาสตร์
นักภูมิศาสตร์มีส่วนสำคัญในการศึกษาการย้ายถิ่นฐาน (Robinson, V. 1996)
“การโยกย้ายถิ่นฐานเป็นปรากฏการณ์อวกาศ-เวลาอย่างชัดเจน
ซึ่งกำหนดโดยเกณฑ์ของระยะทางและเวลา
สิ่งนี้ทำให้มันมีสภาพทางภูมิศาสตร์ที่แท้จริง” (King, R. 2011) ในบทความของเขา King ได้เลือกงานของนักภูมิศาสตร์สี่คนที่มีส่วนสนับสนุนทฤษฎีการย้ายถิ่นฐานที่สำคัญที่สุด
ได้แก่ Raveinstein, Zelinsky, Mabogunje และ Hägerstrand โดยให้เหตุผลว่าผลงานเหล่านี้มีอิทธิพลต่องานของนักวิชาการคนอื่นๆ
ในประเด็นนี้ (King, R. 2011)
การย้ายถิ่นเป็นกระบวนการที่ซับซ้อนมาก
ริชมอนด์ระบุว่าทฤษฎีการย้ายถิ่นสามารถจำแนกตามระดับของการวิเคราะห์ในระดับมหภาค
(โดยเน้นที่กระแสการย้ายถิ่น การอธิบายเงื่อนไขและผลลัพธ์ของการย้ายถิ่น)
และจุลภาค (การศึกษาด้านสังคม จิตวิทยา และการปรับตัวส่วนบุคคล) (Richmond, A.H.
1988) จากข้อมูลของ Massey และเพื่อนร่วมงานของเธอ
การศึกษาเกี่ยวกับการย้ายถิ่นฐานระหว่างประเทศมักจะแยกออกเป็นสองหน่วยงานที่ค่อนข้างแยกจากกันในการตรวจสอบทางสังคมศาสตร์:
1) การวิจัยเกี่ยวกับปัจจัยกำหนด กระบวนการ
และรูปแบบของการย้ายถิ่นฐาน และ 2) การวิจัยเกี่ยวกับวิธีการที่ผู้ย้ายถิ่นกลายเป็น
รวมอยู่ในสังคมผู้รับ (Massey, D. et al. 1993) Castles and Miller
ให้เหตุผลว่าความแตกต่างนี้เป็นของเทียมและเป็นอันตรายต่อความเข้าใจอย่างถ่องแท้เกี่ยวกับกระบวนการอพยพ
ในมุมมองของพวกเขา
พื้นที่ที่สองควรเข้าใจให้กว้างมากขึ้นเนื่องจากวิธีการย้ายถิ่นทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสังคมทั้งผู้ส่งและผู้รับ
(Castles, S. and Miller, M.J. 2009)
ตัวกำหนด รูปแบบ
และกระบวนการย้ายถิ่น
การศึกษาการย้ายถิ่นเริ่มพัฒนาขึ้นในปลายศตวรรษที่
19 เป็นสาขาวิชาสหวิทยาการที่ครอบคลุมประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ รัฐศาสตร์
ชาติพันธุ์วิทยา มานุษยวิทยา ประชากรศาสตร์ และสังคมวิทยา
สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นในแนวทางและวิธีการวิจัยที่หลากหลาย
ทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ว่าด้วยการย้ายถิ่นอาจเป็นที่รู้จักมากที่สุด
หนึ่งในทฤษฎีที่โดดเด่นและเรียบง่ายที่สุดในหมู่พวกเขาคือ ทฤษฎีนีโอคลาสสิก หรือทฤษฎี
push & pull ซึ่งมีมาก่อนในงานของ Ravenstein
(Castles, S. and Miller, M. J. 2009) ตามทฤษฎีนี้
การย้ายถิ่นถูกควบคุมโดยสภาวะที่ไม่เอื้ออำนวย (อันเกิดจากความยากจนหรือการกดขี่)
ผลักดันให้ผู้คนเดินทางออกไป และสภาวะที่เอื้ออำนวยในพื้นที่อื่น (ที่เป็นโอกาสทางเศรษฐกิจที่ดีกว่า)
ซึ่งเป็นปัจจัยดึงดูดผู้คนให้เดินทางเข้ามายังพื้นที่แห่งนั้น
ทฤษฎีนี้ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวาง
และนักวิจัยได้ปรับเปลี่ยนรูปแบบการย้ายถิ่นนี้โดยเพิ่มปัจจัยต่างๆ เข้าไปในกระบวนการย้ายถิ่น
(Castles,
S. and Miller, M. J. 2009) ในช่วงปลายทศวรรษ 1970 Piore ได้แนะนำแนวทางใหม่ ทฤษฎีแรงงานทวิลักษณ์ (dual labour theory) ซึ่งพิจารณาตลาดแรงงานที่แบ่งย่อยออกเป็น 2 ภาคส่วน
ภาคแรกมีความต้องการพนักงานที่มีการศึกษาสูงและให้ค่าจ้างสูง
ขณะที่อีกภาคหนึ่งมีลักษณะค่าจ้างต่ำและไม่แน่นอนของสภาพการของการมีงานทำ (Newbold,
K.B. 2014) Stark and Bloom เสนอแนะศรษฐศาสตร์การย้ายถิ่นฐานของแรงงานแนวใหม่
และยืนยันว่าการตัดสินใจย้ายถิ่นเป็นอำนาจของครอบครัวมากกว่าตัวบุคคล
และกระบวนการตัดสินใจมักได้รับอิทธิพลจากปัจจัยอื่นๆ เช่น การเข้าถึงสินเชื่อ
การส่งเงินกลับประเทศ และความผันผวนของตลาดเกษตรในท้องถิ่น (Castles, S.
and Miller, M.J. 2009; Newbold, K.B. 2014) อย่างไรก็ตาม
ทฤษฎีเหล่านี้เน้นที่ปัจจัยทางเศรษฐกิจเป็นหลักในการเลือกของผู้คน
มีคำอธิบายอื่นๆ
เกี่ยวกับแนวโน้มการย้ายถิ่นระหว่างประเทศ ซึ่งคำนึงถึงลักษณะและปัจจัยต่างๆ
ทฤษฎีระบบโลก (world
systems) แสดงออกถึงความสำคัญของโลกาภิวัตน์ในกระบวนการย้ายถิ่นระหว่างประเทศ
(Newbold, K.B. 2014) Castles and Miller อธิบายทฤษฎีนี้โดยเน้นที่
"วิธีการที่ภูมิภาค 'รอบนอก' ที่มีการพัฒนาน้อยกว่า
ถูกรวมเข้ากับเศรษฐกิจโลกที่ควบคุมโดยทุนนิยมของภูมิภาคที่เป็น 'แกนหลัก'" (Castles, S. and Miller, M.J. 2009, 26) ทฤษฎีสถาบัน (institutional theory) เน้นบทบาทของสถาบันและองค์กรต่างๆ
โดยอ้างว่าเป็นการส่งเสริมหรืออำนวยความสะดวกในการย้ายถิ่นฐาน (Newbold,
K.B. 2014) ทฤษฎีระบบการโยกย้ายถิ่นฐาน (migration systems
theory) มีพื้นฐานมาจากภูมิศาสตร์และรวมปลายทั้งสองด้านของกระบวนการย้ายถิ่น
ตลอดจนความเชื่อมโยงหรือความเชื่อมโยงระหว่างกัน (Castles, S. and Miller,
M.J. 2009) ขณะที่ทฤษฎีเครือข่ายทางสังคม (social network
theory) มีความเกี่ยวข้องกับกลไกของการคงอยู่ของการย้ายถิ่นฐานระหว่างประเทศ
และมุ่งเน้นไปที่องค์ประกอบในระดับจุลภาค เช่น ครอบครัว เพื่อน และชุมชนผู้อพยพ (Newbold,
K.B. 2014)
เนื่องจากกระบวนการย้ายถิ่นฐานมีความซับซ้อนมาก
ในช่วงไม่กี่ปีมานี้ทฤษฎีเหล่านี้ได้รับการพัฒนาเพิ่มเติม
กลายเป็นแนวทางที่ซับซ้อนมากขึ้น โดยคำนึงถึงอายุ การศึกษา สถานะครอบครัว
และลักษณะส่วนบุคคลที่สำคัญอื่นๆ ซึ่งสามารถมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจของผู้คน
และด้วยเหตุนี้จึงอำนวยความสะดวกหรือชะลอการย้ายถิ่นฐาน
การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ยังเกิดขึ้นในแง่ของการพิจารณาปฏิสัมพันธ์ของกระบวนการย้ายถิ่นกับพื้นที่ทางสังคมที่แตกต่างกัน
ขณะที่การย้ายถิ่นก่อนหน้านี้ถูกมองว่าเป็นการเคลื่อนไหวที่ค่อนข้างมุ่งตรงโดยมีจุดเริ่มต้นและจุดปลายทาง
แต่ปัจจุบันเป็นที่เข้าใจกันมากขึ้นว่าเป็นการเคลื่อนไหวอย่างต่อเนื่องระหว่างพื้นที่หรือสถานที่ทางสังคมตั้งแต่สองแห่งขึ้นไป
สิ่งนี้ถูกจับจ้องตามเงื่อนไขการอพยพและการย้ายถิ่นฐาน คือ “ผู้เคลื่อนย้ายข้ามชาติ
คือ ผู้คนที่อยู่ในโลกมากกว่าหนึ่งใบ สามารถพูดได้มากกว่าหนึ่งภาษา
อาศัยอยู่มากกว่าหนึ่งอัตลักษณ์ มีบ้านมากกว่าหนึ่งหลัง เป็นผู้ซึ่งเรียนรู้ที่จะเจรจาและแปลภาษาระหว่างวัฒนธรรม
และเป็นผู้ที่เพราะพวกเขาเป็นผลผลิตที่ไม่อาจเปลี่ยนแปลงได้ของประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงกันหลายๆ
วัฒนธรรม ได้เรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมกับความแตกต่าง พวกเขาพูดจาก 'ระหว่าง'
ของวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน” (Inda, J.X. and Rosaldo,
R. 2002)
ประเภทของการย้ายถิ่นแบ่งออกเป็นแบบที่ถูกบังคับและแบบที่เป็นไปด้วยความสมัครใจ
หรือไม่ก็แบ่งเป็นการย้ายถิ่นระยะยาวและระยะสั้น (Richmond, A.H. 1988) ดังที่ได้กล่าวไปแล้ว
การย้ายถิ่นฐานสามารถวางแผนเป็นระยะสั้นในช่วงระยะเวลาหนึ่งเท่านั้น
แต่อาจใช้เวลานานกว่านั้น และบางครั้งจะไม่มีการกลับไปยังประเทศต้นทาง (Lados,
G. and Hegedűs, G. 2016) ระยะเวลาของการย้ายถิ่นอาจกำหนดได้ยาก
เนื่องจากในช่วงแรกผู้ย้ายถิ่นอาจคิดว่าเป็นเพียงชั่วคราว แต่แล้วก็เปลี่ยนใจ
เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นในอเมริกาเหนือและยุโรปกับคนงานชั่วคราวในทศวรรษที่ 1960
ซึ่งต่อมาได้ตั้งรกรากและพาครอบครัวมาตั้งถิ่นฐานใหม่
ก่อตั้งชนกลุ่มน้อยกลุ่มใหม่ขึ้น (Van Hear, N. 2010) ในบางกรณี
ผู้คนยังคงคิดว่าการย้ายถิ่นฐานเป็นการชั่วคราว
แม้ว่าพวกเขาจะอาศัยอยู่ที่ไหนสักแห่งมาหลายสิบปีแล้วก็ตาม
บางครั้งไม่มีความเป็นไปได้ที่จะกลับมา สิ่งนี้นำเราไปสู่การย้ายถิ่นประเภทต่อไป –
การย้ายถิ่นโดยสมัครใจและไม่สมัครใจ (ถูกบังคับ)
ตามที่นักวิจัยบางคนมีความแตกต่างพื้นฐานระหว่างว่าผู้คนตัดสินใจย้ายถิ่นฐาน
(ด้วยเหตุผลทางเศรษฐกิจ)
หรือถูกบังคับให้ออกจากบ้านเนื่องจากสงครามหรือการประหัตประหาร อย่างไรก็ตาม
คนอื่นๆ
ทำให้ความแตกต่างนี้ซับซ้อนและไม่แยกความแตกต่างระหว่างการย้ายถิ่นโดยสมัครใจและไม่ได้ตั้งใจ
(Fischer,
P.A. et al. 1997; Jürgenson, A. 2011) Fischer et al. ยืนยันว่าผู้ย้ายถิ่นโดยไม่สมัครใจพยายามลดความเสี่ยงให้น้อยที่สุดแทนที่จะเพิ่มประโยชน์สูงสุด
(Fischer, P.A. et al. 1997) นอกจากนั้น
Van Hear ยังนำการย้ายถิ่นเข้ามาอีกประเภทหนึ่ง นั่นคือ การย้ายถิ่นแบบผสม
ซึ่งเป็นจุดตัดระหว่างการย้ายถิ่นฐานโดยสมัครใจและถูกบังคับ
เป็นที่ถกเถียงกันอยู่ว่าการย้ายถิ่นสามารถผสมกันได้ในหลายความหมาย ได้แก่
แรงจูงใจในการตัดสินใจย้าย เดินทางร่วมกับผู้อื่นในการอพยพแบบผสมผสาน
การเปลี่ยนแปลงแรงจูงใจระหว่างทาง สิ้นสุดการเดินทางในชุมชนที่หลากหลาย (Van
Hear, N. 2010) การศึกษาก่อนหน้านี้แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่า
ในหลายกรณี
เป็นการยากที่จะแยกความแตกต่างระหว่างการย้ายถิ่นโดยสมัครใจและการบังคับย้ายถิ่นฐาน
และไม่มีข้อตกลงเกี่ยวกับการแบ่งแยกขั้วระหว่างนักวิจัยด้านการย้ายถิ่นฐาน
การปรับตัวของผู้ย้ายถิ่นฐานเข้ากับลัทธิข้ามชาติ
สาขาที่สองของการศึกษาการย้ายถิ่นที่ใหญ่ขึ้น
คือ การวิจัยเกี่ยวกับวิธีที่ผู้ย้ายถิ่นเข้ามารวมเข้ากับสังคมที่ได้รับ
จุดเน้นอยู่ที่สังคมผู้รับและประสบการณ์การตั้งถิ่นฐานส่วนตัวของผู้ย้ายถิ่น
สาขาวิชานี้เริ่มบานสะพรั่งเป็นพื้นที่ของการวิจัยทางวิชาการหลังสงครามโลกครั้งที่
2 โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสหรัฐอเมริกา
ซึ่งชุมชนผู้อพยพที่เติบโตอย่างรวดเร็วในเมืองต่างๆ ได้รับการวิจัยอย่างเข้มข้น
ชุมชนเหล่านี้ถูกมองว่าเป็นสังคมวงล้อมที่มีวัฒนธรรมค่อนข้างสมบูรณ์
“อุดมการณ์หม้อหลอมละลาย” แบบดั้งเดิมเน้นย้ำถึงวัฒนธรรม การปฏิบัติต่อวัฒนธรรมชนกลุ่มน้อยในบริบทเมืองแบบอนุรักษ์นิยม
สารตกค้างที่ไม่เหมาะสม 'การอยู่รอด' ต่อต้านการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมไปสู่โหมดสีขาวที่โดดเด่น
(Lewis, W.A. 1978) ในการวิจัยการย้ายถิ่น
รูปแบบการผสมกลมกลืนมีแพร่หลายตั้งแต่ต้นศตวรรษที่ 20 จนถึงปี
1990 มันทำนายการผสมสายพันธุ์ผู้อพยพในท้ายที่สุดเป็นการรวมกันของนวนิยายเรื่องเดียว
(Zelinsky, W. and Lee, B.A. 1998) ตามรูปแบบการดูดซึม
ผู้อพยพระลอกใหม่และใหม่กว่าล้วนเริ่มต้นจากฐานะต่ำ
และเมื่อพวกเขาได้รับสถานะที่ดีขึ้นในสังคม
พวกเขาจะถูกดูดกลืนเข้าไปในชุมชนที่โดดเด่น (Massey, D.S. et al. 1993)
ช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่
20 ได้ให้ตัวอย่างของข้อบกพร่องในรูปแบบการดูดซึมมากขึ้นเรื่อย ๆ
ทฤษฎีการปรับตัวแบบแบ่งกลุ่มขึ้นอยู่กับปัจจัยสามประการ: 1) ธรรมชาติของการย้ายถิ่นฐานไปยังประเทศปลายทาง
(ถูกบังคับหรือสมัครใจ); 2) ทรัพยากรที่ผู้อพยพนำมา; และ 3) การต้อนรับของประเทศเจ้าภาพ (Portes,
A. and Zhou, M. 1993; Skop, E.H. 2001) Woltman และ Newbold
พิจารณาทฤษฎีการผสมกลมกลืนแบบแบ่งส่วน
(“การเลือกปฏิบัติและโอกาสที่ไม่เท่าเทียมกันส่งผลต่อกระบวนการปรับตัว”)
“ในบริบทของการปรับตัวของ émigrés คิวบาที่แตกต่างกันตามเชื้อชาติ”
(Woltman, K. and Newbold, K.B. 2009) Skop โต้แย้งประเด็นเดียวกันเกี่ยวกับการปรับตัวของ
Mariel exiles (Skop, E.H. 2001) Zelinsky และ Lee ชี้ให้เห็นถึงผลกระทบของเทคโนโลยีใหม่ที่มีต่อพฤติกรรมทางสังคมและอวกาศของผู้อพยพ
นวัตกรรมได้ปฏิวัติการสื่อสารในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 มอบโอกาสใหม่ให้กับผู้คนในการรักษาการติดต่อ
สร้างและรักษาเครือข่ายทางสังคมของพวกเขา ชุมชนแทนหม้อหลอมละลาย (Zelinsky,
W. and Lee, B.A. 1998) พวกเขายืนยันว่าวิธีนี้สามารถรับมือกับความหลากหลายของผู้อพยพและพวกเขาระบุว่าเป็นแนวทางแบบพหุนิยม
การศึกษาเกี่ยวกับผู้อพยพในลอนดอนแสดงให้เห็นว่าแบบจำลองทั้งสองนี้สามารถอยู่ร่วมกันได้ในเมืองเดียวกัน
- 'การผสมกลมกลืน' ซึ่งแสดงโดยชาวแคริบเบียนและพหุนิยมเป็นเส้นทางที่ชาวบังกลาเทศติดตาม
(Peach, C. 1968; Zelinsky, W. and Lee, B.A. 1998)
ประวัติการอพยพระหว่างประเทศเกี่ยวกับยุโรป
ดังที่เราอาจเรียนรู้จาก
Atlas
of Migration (King et al. 2010) การย้ายถิ่นจึงไม่ใช่ปรากฏการณ์ใหม่ในประวัติศาสตร์ของมนุษย์
แต่เป็น "ประเด็นสำคัญที่เกิดขึ้นตลอดเวลา"
ก่อนหน้านี้ในช่วงเวลาที่ดินแดนของชาติไม่ได้ถูกกำหนดโดยเส้นเขตแดนที่เข้มงวดเสมอไป
“ความแตกต่างระหว่างการย้ายถิ่นภายในและระหว่างประเทศนั้นไม่มีความหมาย
ความแตกต่างที่เหมาะสมกว่าคือระหว่างการเคลื่อนไหวระยะสั้นและระยะไกล” (Jones,
1990, 229) ช่วงเวลาการย้ายถิ่นฐานหลายครั้งได้หล่อหลอมลักษณะทางสังคม
เศรษฐกิจ และการเมือง-ภูมิศาสตร์ของยุโรปผ่านประวัติศาสตร์ของมนุษย์
เหตุการณ์เหล่านี้สามารถเห็นและวิเคราะห์ผ่านเรื่องเล่าต่างๆ เป็นเรื่องเล่าเชิงนิเวศวิทยา
การบุกเบิก มาร์กซิสต์ และพลัดถิ่น (King et al. 2010)
“ธีมหนึ่งที่มีความปัจจุบันไปตลอดกาล”
ก่อนหน้านี้ในช่วงเวลาที่ดินแดนของชาติไม่ได้ถูกกำหนดโดยเส้นเขตแดนที่เข้มงวดเสมอไป
“ความแตกต่างระหว่างการย้ายถิ่นภายในและระหว่างประเทศนั้นไม่มีความหมาย
ความแตกต่างที่เหมาะสมกว่าคือระหว่างการเคลื่อนไหวระยะสั้นและระยะไกล” (Jones, 1990, 229) ช่วงเวลาการย้ายถิ่นฐานหลายครั้งได้หล่อหลอมลักษณะทางสังคม
เศรษฐกิจ และการเมือง-ภูมิศาสตร์ของยุโรปผ่านประวัติศาสตร์ของมนุษย์
เหตุการณ์เหล่านี้สามารถเห็นและวิเคราะห์ผ่านเรื่องเล่าต่างๆ:
เรื่องเล่าเชิงนิเวศวิทยา การบุกเบิก มาร์กซิสต์ และพลัดถิ่น (King et al. 2010)
Before 1945
มนุษย์ยุคปัจจุบันเป็นผู้อพยพที่เดินทางมาจากเอเชียไปยังยุโรปในช่วงยุคหินใหม่
ในช่วงสหัสวรรษแรกก่อนคริสตศักราชช
การอพยพของชาวเซลติกในยุโรปภาคพื้นทวีปและการขยายตัวของชาวกรีกโบราณในภูมิภาคเมดิเตอร์เรเนียน
เป็นปรากฏการณ์ที่สำคัญ ในช่วงเวลาของจักรวรรดิโรมัน (ตั้งแต่ศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสตศักราชชถึงศตวรรษที่
5) มีการอพยพข้ามทวีปจำนวนมาก (ส่งผลกระทบต่อยุโรป เอเชีย
และแอฟริกา) ตัวอย่างโดยการกระจายตัวของชาวยิวไปทั่วจักรวรรดิ หลังจากสงครามชาวยิว-โรมัน
(คริสต์ศตวรรษที่ 1-2) ในช่วงเวลาของจักรวรรดิโรมัน และโดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากการล่มสลายของจักรวัรรดิโรมัน
ยุโรปเกือบทั้งหมดได้รับผลกระทบในรูปแบบของการรุกรานทางทหาร
จากการอพยพของชนเผ่าดั้งเดิม (ศตวรรษที่ 2-5) การอพยพที่ต่อเนื่องกันของชนชาติต่างๆ
ตามมา (ภายในยุโรปและมักมีต้นกำเนิดในเอเชีย) ไม่ว่าจะเป็นการอพยพของชาวฮั่น
(ศตวรรษที่ 4–5) สลาฟ (ศตวรรษที่ 5–7) อาวาร์
(ศตวรรษที่ 6–7) เตอร์กิกบุลการ์ (ศตวรรษที่ 7) ฮังกาเรียน (ศตวรรษที่ 7-9) ทุ่ง
(ชาวอาหรับอิสลามและชาวเบอร์เบอร์จากแมกห์เรปในช่วงศตวรรษที่ 8-9) และกูมันส์-กิปชากส์ที่เป็นพวกมองโกลตาตาร์ส (ศตวรรษที่
11-13)
การอพยพข้ามทวีปมีความสำคัญเป็นพิเศษในศตวรรษแรกของจักรวรรดิออตโตมันในประเทศตุรกี
(1299–1922) เนื่องจากขยายการควบคุมไปยังยุโรปตะวันออกเฉียงใต้และแอฟริกาเหนือ
การอพยพดังกล่าวส่วนใหญ่อยู่ในรูปแบบของการล่าอาณานิคมของตุรกีในยุโรปและการเนรเทศทาสชาวยุโรปไปยังเอเชียและแอฟริกา
ในช่วงเวลานี้ (ศตวรรษที่ 14–15) ชาวโรมานี (ชาวยิปซี)
ซึ่งเป็นกลุ่มชาติพันธุ์อินโด-อารยัน อพยพมาจากเอเชียและตั้งถิ่นฐานในยุโรป
ช่วงเวลาดังกล่าวยังเห็นการขับไล่หรือการย้ายถิ่นฐานของชาวยิวจากยุโรปตะวันตกและคาบสมุทรไอบีเรีย
ซึ่งส่วนใหญ่อพยพในรูปแบบของการอพยพจากตะวันตก-ตะวันออก
ไปยังยุโรปตะวันออกและตะวันออกเฉียงใต้ (Gilbert, 2010) ต่อมา
(ศตวรรษที่ 16-17 ระหว่างการปฏิรูปและการต่อต้านการปฏิรูป)
สงครามศาสนาเป็นสาเหตุหลักของการอพยพระหว่างประเทศในยุโรปคริสเตียน
หลังจากการค้นพบทางภูมิศาสตร์และเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการล่าอาณานิคม
(ส่วนใหญ่มาจากศตวรรษที่ 16-20) ยุคการย้ายถิ่นระหว่างประเทศที่สำคัญที่สุด
คือ โลกใหม่อันหมายถึงอเมริกา แอฟริกาตอนใต้ของทะเลทรายซาฮารา ออสเตรเลีย
และโอเชียเนีย ช่วงเวลาดังกล่าวมีผู้อพยพจากยุโรปหลายล้านคนเดินทางระหว่างปี 1820-1930
หรือประมาณหนึ่งในห้าของประชากรยุโรปในช่วงต้นยุคนั้น (Jones, 1990)
จนกระทั่งสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่
2 การอพยพเป็นปรากฏการณ์ที่โดดเด่นในการอพยพของยุโรป
แต่ก็มีการเคลื่อนไหวเชิงพื้นที่ภายในยุโรปที่สำคัญเช่นกัน
การเคลื่อนย้ายแรงงานซึ่งขับเคลื่อนโดยอุตสาหกรรมมีความสำคัญ อังกฤษ เยอรมนี
และฝรั่งเศส เป็นประเทศผู้รับที่สำคัญที่สุด “ในปี 1851 มีชาวไอริชกว่า
700,000 คนในอังกฤษ … [และ] ชาวยิว 120,000 คน ซึ่งเข้ามาในฐานะผู้ลี้ภัยจากการเป็นฝูงชนที่ถูกสังหารหมู่ในรัสเซียระหว่างปี
1875 และ 1914 (Castles, S. and Miller, M.J. 2009) เยอรมนีมีแรงงานต่างชาติเกือบหนึ่งล้านคนในปี 1907 จากโปแลนด์
เบลเยียม อิตาลี เนเธอร์แลนด์ และประเทศอื่นๆ ทั่วยุโรป (Castles, S. and
Miller, M.J. 2009) ฝรั่งเศสมีแรงงานต่างชาติมากขึ้น ในปี 1911
จำนวนของพวกเขาถึง 1.2 ล้านคน ซึ่งคิดเป็นร้อยละ 3 ของประชากรทั้งหมด (Castles, S. and Miller, M.J.
2009) ผู้อพยพเหล่านี้มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาอุตสาหกรรมของประเทศเหล่านี้
สงครามโลกครั้งที่ 1 เปลี่ยนสถานการณ์ในยุโรป
ในช่วงสงคราม ผู้อพยพจำนวนมากกลับบ้านเกิด ทำให้ขาดแคลนแรงงาน
ฝรั่งเศสตอบสนองต่อความท้าทายนี้ด้วยการรับสมัครคนงานและแม้แต่ทหารจากอาณานิคมจากแอฟริกาเหนือ
แอฟริกาตะวันตก อินโดจีน และจีน มีจำนวนรวมกันประมาณ 225,000 คน (Castles, S. and Miller. J.M. 2009)
ในช่วงระหว่างสงคราม
จำนวนแรงงานต่างชาติ (และการย้ายถิ่นฐาน)
ลดลงเนื่องจากวิกฤตเศรษฐกิจและโรคกลัวชาวต่างชาติที่เพิ่มขึ้น ในเวลานั้น
ฝรั่งเศสเป็นประเทศเดียวในยุโรปตะวันตกที่มีการอพยพจำนวนมาก (Castles, S. and
Miller. J.M. 2009) และผู้อพยพชาวฝรั่งเศสบางส่วนกลับมาจากแอฟริกาเหนือ
สงครามโลกครั้งที่ 2 และการปฏิบัติการทางทหาร นำมาซึ่งการอพยพครั้งใหญ่โดยมีผู้ลี้ภัยจำนวนมาก
ผู้พลัดถิ่น และการบังคับใช้แรงงานต่างชาติ ในช่วงหลังสงคราม
ยุคใหม่เริ่มต้นขึ้นในยุโรปพร้อมกับการอพยพระหว่างประเทศระลอกใหม่
ตั้งแต่ปี 1945 หลังสงครามโลกครั้งที่
2 ผู้คนหลายล้านคนถูกย้ายถิ่นฐาน ทั้งโดยบังคับหรือสมัครใจ
อันเป็นผลมาจากข้อตกลงระหว่างประเทศและทวิภาคี (Ohligher, R. et al.
2003) ระหว่างปี 1944-1947 ชาวเยอรมัน 15.2 ล้านคน
ถูกบังคับให้ออกจากบ้านภายใต้การย้ายถิ่นฐานของประชากรหรือการอพยพและการหลบหนี (Kulischer,
E.M. 1948) ยุโรปยังคงสูญเสียผู้อพยพสุทธิ 2.7 ล้านคน ระหว่างปี 1950-1959 และการย้ายถิ่นฐานไปยังทวีปหนึ่งเกิดขึ้นเฉพาะในทศวรรษ
1970 เท่านั้น (Bade, K.J. 2003) แม้ว่าแรงงานรับเชิญจำนวนมากจะอพยพไปยังยุโรปตะวันตกก็ตาม
แม้ว่าแรงงานรับเชิญเหล่านี้จำนวนมากเป็นผู้อพยพจากประเทศอื่นๆ ในยุโรป (ไอร์แลนด์
ฟินแลนด์ และประเทศในยุโรปใต้) แต่แรงงานจำนวนมากเหล่านี้ มาจากแอฟริกาเหนือและตุรกี
(Bade, K.J. 2003; Castles, S. and Miller, M.J. 2009) ในปี 1990-1991 ประชากรชาวต่างชาติใน 18 ประเทศในยุโรปตะวันตกมีจำนวนเกือบ 11 ล้านคน
และจำนวนนี้เพิ่มขึ้นเป็น 18.4 ล้านคนในปี 1990-1991 (Fassmann,
H. and Münz, R. 1994) ในช่วงทศวรรษหลังสงคราม
ยังมีการอพยพกลับที่สำคัญของอดีตอาณานิคมไปยังประเทศบ้านเกิดของพวกเขาหลังจากที่อาณานิคมเป็นอิสระ
(Castles, S. and Miller, M.J. 2009) ประมาณการว่าการอพยพกลับและการย้ายถิ่นฐานกลับเข้ามาเกี่ยวข้องระหว่าง
5.5-8.5 ล้านคนในยุโรป หลังการปลดปล่อยอาณานิคม (Bade,
K.J. 2003) หลังวิกฤตเศรษฐกิจปี 1973 ลักษณะของการย้ายถิ่นฐานเปลี่ยนไป
ในประเทศแถบยุโรปตะวันตก
อัตราการย้ายถิ่นสุทธิลดลงทันทีที่ประเทศเหล่านี้ยุติการจ้างแรงงานต่างชาติ (ดูภาพที่
3.1) และการย้ายถิ่นฐานแบบครอบครัวมีมากขึ้น (King,
R. and Öberg, S. 1993; Castles, S. and Miller, M.J. 2009)
ในช่วงทศวรรษที่ 1980 ประเทศกลุ่มตะวันออก
(โดยเฉพาะสหภาพโซเวียตและสาธารณรัฐประชาธิปไตยเยอรมัน)
ได้คัดเลือกพนักงานสัญญาจ้างจากเวียดนาม แม้ว่าพวกเขาจะเรียกว่าผู้ฝึกงานก็ตาม (Castles,
S. และ Miller. J. M. 2009) นอกจากนี้
ตั้งแต่ทศวรรษ 1960 นักศึกษาและแรงงานที่มีทักษะสูงได้ย้ายไปยุโรป
และทวีปนี้ยังจัดหาที่อยู่อาศัยสำหรับผู้ลี้ภัยจากประเทศในเอเชียและแอฟริกาที่มีปัญหา
(Castles, S. และ Miller. J.M. 2009)
ภาพที่ 1 อัตราการย้ายถิ่นสุทธิในยุโรปเหนือ
ตะวันตก และใต้ระหว่างปี 1960-2014
Source: http://ec.europa.eu/eurostat/data/database http://ec.europa.eu/eurostat/data/database
ภาพที่ 2 จำนวนพลเมืองสหภาพยุโรปจากประเทศอดีตคอมมิวนิสต์ในส่วนที่เหลือของเขตเศรษฐกิจยุโรปและสวิตเซอร์แลนด์
และจำนวนพลเมืองจากส่วนที่เหลือของเขตเศรษฐกิจยุโรปและสวิตเซอร์แลนด์ในประเทศหลังยุคคอมมิวนิสต์ในสหภาพยุโรประหว่างปี
2006-2015)
Source: http://appsso.
eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=migr_ pop3ctb&lang=en
การล่มสลายของสหภาพโซเวียตส่งผลให้เกิดการอพยพจำนวนมากของชนกลุ่มน้อยชาวรัสเซียและพลเมืองอดีตสหภาพโซเวียตอื่นๆ
(Robertson,
R.L. 1996) ในขณะเดียวกัน
“ระบบการอพยพของชาวยูเรเชียนแบบใหม่ได้เกิดขึ้น ผู้อพยพมาจากพื้นที่ห่างไกลของรัสเซียเอง
เช่น รัสเซียตะวันออกไกล และไซบีเรียตะวันออก ผู้อพยพจากประเทศ 'ใกล้ต่างประเทศ' ซึ่งเป็นรัฐสืบต่อในเอเชียกลางและคอเคซัส
และผู้อพยพจากประเทศ 'ไกลโพ้น' เช่น
จีน ตุรกี และเวียดนาม” (King, R. et al. 2010) จำนวนคนงานเหล่านี้อยู่ในรัสเซียโดยประมาณ
8 ล้านคน 2 ล้านคน และ 6 ล้านคน ตามลำดับ โดยไม่ได้รับอนุญาตในปี 2550 (King, R. et al.
2010)
ในช่วงทศวรรษ 1980 และโดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากการล่มสลายของกำแพงเบอร์ลิน
การอพยพย้ายถิ่นของชาวยุโรปมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วอีกครั้ง
รัฐในยุโรปใต้หลายแห่งกลายเป็นประเทศผู้รับผู้อพยพ
และการย้ายถิ่นฐานสุทธิเริ่มเพิ่มขึ้นอีกครั้งในประเทศยุโรปตะวันตก (ดูภาพที่ 1)
การสร้างตลาดเดียวและการขยายตัวของสหภาพยุโรป
ทั้งหมดนี้มีส่วนทำให้ลักษณะของการย้ายถิ่นฐานของชาวยุโรปเปลี่ยนแปลงไป
“การเปลี่ยนแปลงทางภูมิรัฐศาสตร์นี้เกิดขึ้นพร้อมกับการเร่งตัวของโลกาภิวัตน์ทางเศรษฐกิจ
เช่นเดียวกับการเพิ่มขึ้นของความรุนแรงและการละเมิดสิทธิมนุษยชนในแอฟริกา
ตะวันออกกลาง เอเชีย และละตินอเมริกา” (Castles, S. and Miller, M.J. 2009)
ตั้งแต่ต้นทศวรรษ 2000 การย้ายถิ่นฐานเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วเนื่องจาก
“โลกาภิวัตน์ทางเศรษฐกิจยังคงเพิ่มโอกาสทางการค้าและการจ้างงาน” (Castles,
S. and Miller, M.J. 2009) หลายประเทศในยุโรปกลางและยุโรปตะวันออกกลายเป็นประเทศผู้รับหลังจากปี
1990 อย่างไรก็ตาม เมื่อเป็นประเทศสมาชิกสหภาพยุโรป
ไม่มีข้อมูลที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับจำนวนพลเมืองสหภาพยุโรปจากประเทศอดีตคอมมิวนิสต์ที่ทำงานในพื้นที่ที่พัฒนาแล้วของสหภาพยุโรป
ถึงกระนั้น ข้อมูลของ Eurostat ระบุว่าในปี 2015 พลเมืองสหภาพยุโรป
4.78 ล้านคนจากประเทศอดีตคอมมิวนิสต์อาศัยอยู่ในรัฐเขตเศรษฐกิจยุโรปอื่นๆ และในสวิตเซอร์แลนด์
ในขณะที่พลเมืองสหภาพยุโรปเพียง 312,000 คนจากส่วนที่เหลือของเขตเศรษฐกิจยุโรปและสวิตเซอร์แลนด์อาศัยอยู่ในประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปหลังยุคคอมมิวนิสต์
รัฐ (ภาพที่ 2)
จากข้อมูลขององค์การสหประชาชาติ
จำนวนผู้ย้ายถิ่นฐานระหว่างประเทศของผู้อพยพที่ไม่ใช่ชาวยุโรปเพิ่มขึ้นอย่างมากตั้งแต่ปี
1990 จากเกือบ 20
ล้านคน เป็น 35.3 ล้านคน ในปี 2015 ประชากรนอกทวีปยุโรปที่ใหญ่ที่สุด 5 อันดับแรก
ได้แก่ รัสเซีย (6.9 ล้านคน) สหราชอาณาจักร (5.4 ล้านคน) ฝรั่งเศส (5.1 ล้านคน) เยอรมนี (4.8 ล้านคน) และสเปน (3.6 ล้านคน) (ภาพที่ 3) การอพยพไปยังยุโรปมีลักษณะเฉพาะและมีความสำคัญตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่ 2 แต่ประเทศต้นทางของผู้อพยพนั้นไม่คงที่ ตั้งแต่ปี 1990 เป็นต้นมา
ผู้อพยพเข้ายุโรปจำนวนมากที่สุดมาจากคาซัคสถาน ตุรกี โมร็อกโก แอลจีเรีย
และอุซเบกิสถาน แต่หลายคนก็มาจากอินเดีย จีน และปากีสถาน ในกรณีของประเทศเขตเศรษฐกิจยุโรปและสวิตเซอร์แลนด์
จำนวนผู้เดินทางเข้ามาใหม่มากที่สุดมาจากตุรกี โมร็อกโก สหพันธรัฐรัสเซีย
แอลจีเรีย และอินเดีย
ชนกลุ่มน้อยและประชากรที่เป็นผลมาจากการย้ายถิ่นระหว่างประเทศ
อันเป็นผลมาจากการอพยพระหว่างประเทศที่เกิดขึ้นในช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่
20 ยุโรปมีประสบการณ์เพิ่มขึ้นอย่างมาก ในด้านขนาดประชากรสัมบูรณ์และสัมพัทธ์ของชนกลุ่มน้อยที่เรียกว่า
“ผู้มาใหม่จากถิ่นอื่น-allochthonous”
และประชากรที่เกิดในต่างประเทศ โดยทั่วไป
การย้ายถิ่นข้ามพรมแดนหมายถึงการเข้ามาของผู้คนที่แตกต่างจากประชากรของประเทศผู้รับในแง่ของชาติพันธุ์
ภาษา ศาสนา และวัฒนธรรมประเพณี แต่ก็ไม่ได้เป็นเช่นนั้นเสมอไป แท้จริงแล้ว
ในช่วงไม่กี่ทศวรรษที่ผ่านมา ผู้คนหลายล้านคนที่เป็นชาติที่มียศฐาบรรดาศักดิ์ในยุโรปได้อพยพไปยัง
"ประเทศเครือญาติ" จากต่างประเทศ
ไม่ว่าจะเป็นเพราะวิกฤตการเมืองและเศรษฐกิจหรือเนื่องจากการแบ่งแยกทางชาติพันธุ์
ตัวอย่าง ได้แก่ ชาวเยอรมัน (“Spätaussiedler”) เคลื่อนย้ายจากยุโรปตะวันออกไปยังเยอรมนี ชาวรัสเซียและชาวยูเครนเคลื่อนย้ายจากอดีตสหภาพโซเวียตไปยังรัสเซียและยูเครน
ชาวเซอร์เบียและชาวโครแอตเคลื่อนย้ายจากอดีตสาธารณรัฐยูโกสลาเวียไปยังเซอร์เบียและโครเอเชีย
และชาวฮังกาเรียนเคลื่อนย้ายจากประเทศเพื่อนบ้านไปยังฮังการี เป็นต้น
ในช่วงครึ่งศตวรรษที่ผ่านมา จำนวนประชากรเพิ่มขึ้นสิบเท่า (ปัจจุบัน 67 ล้านคน) ที่เป็นของชนกลุ่มน้อยที่เรียกว่าผู้มาใหม่จากถิ่นอื่นซึ่งเป็นชุมชนที่มีอยู่ในประเทศน้อยกว่าร้อยปี
(ตารางที่ 1)
ภาพที่ 3 ผู้อพยพนอกยุโรปที่มีจำนวนผู้อพยพมากที่สุดในกลุ่มประเทศยุโรประหว่างปี
1993-2015
Source:
http://www.un.org/en/development/desa/population/migration/data/estimates2/estimates15.
shtml,
http://www.un.org/en/development/desa/population/migration/data/estimates2/estimates15.shtml
กลุ่มผู้อพยพใหม่เหล่านี้ได้ตั้งถิ่นฐานส่วนใหญ่ในยุโรปตะวันตก
ซึ่งในปี 2011 ส่วนแบ่งของพวกเขาในประชากรทั้งหมดเกินร้อยละ 15 โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับประเทศในยุโรปตะวันตก
(โดยปกติจะเป็นประเทศมหาอำนาจในอดีต) ที่มีรายได้และมาตรฐานการครองชีพสูงที่สุด
รวมทั้งมีระบบสวัสดิการสังคมที่ดีที่สุด เช่น ฝรั่งเศส เยอรมนี สหราชอาณาจักร
(ประชากร 16-10 ล้านคนเป็นชนกลุ่มน้อยที่อพยพเข้ามาอยู่ใหม่)
สเปน อิตาลี และเนเธอร์แลนด์ (6–3 ล้านคน ในประชากรกลุ่มน้อยที่อพยพเข้ามาอยู่ใหม่)
ในช่วงเวลาของการสำรวจสำมะโนประชากร 2011 ชนกลุ่มน้อยที่อพยพเข้ามาอยู่ใหม่ได้รวมตัวกับชาวมุสลิมจำนวนมาก
(17 ล้านคน) 12 คน (อาหรับ เติร์ก
ปากีสถาน บังคลาเทศ และอัลเบเนีย) ซึ่งมีจำนวนสูงเป็นพิเศษในฝรั่งเศส เยอรมนี
สหราชอาณาจักร และอิตาลี (Bottlik, Z. 2009) ความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญระหว่างซีกตะวันออกและตะวันตกของยุโรปเกี่ยวข้องกับขนาดสัมพัทธ์ของชนกลุ่มน้อยที่อพยพเข้ามาอยู่ใหม่และประชากรต่างแดน
มีสัดส่วนของทั้งสองสูงมากในยุโรปตะวันตก แต่ขนาดของประชากรกลุ่มน้อยที่อพยพเข้ามาอยู่ใหม่เมื่อเทียบกับประชากรที่เกิดในต่างประเทศนั้นสูงกว่าในฝั่งตะวันตก
(เนื่องจากมีลูกหลานของผู้อพยพที่เกิดในท้องถิ่น) และต่ำกว่าในฝั่งตะวันออก
ซึ่งผู้อพยพที่เกิดในต่างแดนเป็นสัดส่วนใหญ่ตามเชื้อชาติของประเทศที่มียศฐาบรรดาศักดิ์
ในช่วงเวลาที่อยู่ระหว่างการอภิปราย เห็นได้ชัดว่าการอพยพย้ายถิ่นระหว่างประเทศมีลักษณะเฉพาะโดยการมาถึงของ
"ผู้กลับมาเยือนบ้าน" ในยุโรปตะวันออกและ "ผู้คนแปลกหน้าที่อพยพเข้ามาอยู่ใหม่"
ในยุโรปตะวันตก
ตารางที่ 1 ชนกลุ่มน้อยและประชากรที่เกิดในต่างประเทศในยุโรป (1960, 2011)
|
ภูมิภาค
|
ชนกลุ่มน้อย
|
คนเกิดต่างถิ่น
|
ชนกลุ่มน้อย
|
คนเกิดต่างถิ่น
|
|
หน่วยเป็น
1 พันคน
|
หน่วยเป็นร้อยละ
|
|
1960
|
2011
|
2011
|
1960
|
2011
|
2011
|
|
ยุโรปตะวันตก
|
6,191
|
63,364
|
51,018
|
1.9
|
15.3
|
12.4
|
|
ยุโรปตะวันออก
|
360
|
3,311
|
19,029
|
0.1
|
1.2
|
6.6
|
|
ทั่วทั้งยุโรป
|
6,528
|
66,676
|
70,047
|
1.2
|
9.6
|
10.0
|
ระหว่างปี 2011-2015
อัตราส่วนของผู้ที่เกิดในต่างประเทศในเขตเศรษฐกิจยุโรป และสวิตเซอร์แลนด์
ซึ่งเป็นพื้นที่ปลายทางหลักของการย้ายถิ่นฐานระหว่างประเทศในยุโรป
เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 10.5
เป็นร้อยละ 10.7 ในปี 2015 สัดส่วนของประชากรที่เกิดในต่างประเทศสูงเป็นพิเศษในประเทศที่ร่ำรวยที่สุดและเล็กที่สุด
ได้แก่ ลิกเตนสไตน์ (ร้อยละ 63.7) ลักเซมเบิร์ก (ร้อยละ 44.2)
และสวิตเซอร์แลนด์ (ร้อยละ 27.4) ประเทศที่มีประชากรเกิดในต่างประเทศน้อยที่สุด
ได้แก่ โรมาเนีย (ร้อยละ 1.4) โปแลนด์ (ร้อยละ 1.6) และบัลแกเรีย (ร้อยละ 1.7) (ดูภาพที่ 4) ตัวเลขที่สอดคล้องกันในฮังการี คือ ร้อยละ 4.8 สาเหตุหลักมาจากชาวฮังกาเรียนที่ย้ายเข้ามาในประเทศจากพื้นที่อาศัยของชาวฮังกาเรียนในประเทศใกล้เคียง
ผู้ที่เกิดนอกพื้นที่สหภาพยุโรปคิดเป็นร้อยละ
64 ของประชากรที่เกิดในต่างประเทศทั้งหมดในพื้นที่ที่อยู่ภายใต้การสอบสวน (เขตเศรษฐกิจยุโรปและสวิตเซอร์แลนด์)
จำนวนผู้ที่เกิดนอกสหภาพยุโรปนั้นสูงเป็นพิเศษ (4-6 ล้านคน)
ในแต่ละประเทศต่อไปนี้: เยอรมนี ฝรั่งเศส สหราชอาณาจักร อิตาลี และสเปน
กลุ่มคนที่เกิดนอกสหภาพยุโรป ได้แก่ ชาวเติร์กในเยอรมนี
ชาวอินเดียและปากีสถานในสหราชอาณาจักร ชาวแอลจีเรียและชาวโมร็อกโกในฝรั่งเศส
ชาวโมร็อกโก ชาวเอกวาดอร์และชาวโคลอมเบียในสเปน และชาวอัลเบเนียและชาวโมร็อกโกในอิตาลี
เปอร์เซ็นต์ประชากรนี้น้อยมาก (ร้อยละ 0.5–1.7) ในอดีตประเทศคอมมิวนิสต์ซึ่งอยู่ระหว่างทะเลบอลติกและทะเลดำ
(สโลวาเกีย โรมาเนีย บัลแกเรีย โปแลนด์ และฮังการี)
เท่าที่เกี่ยวข้องกับเอสโตเนีย
ลัตเวีย และโครเอเชีย การย้ายถิ่นฐานที่มีแรงจูงใจทางการเมือง
(แทนที่จะเป็นแรงดึงดูดทางเศรษฐกิจ)
อธิบายถึงสัดส่วนที่ค่อนข้างสูงของผู้ที่เกิดนอกสหภาพยุโรป
ในกรณีของเอสโตเนียและลัตเวีย ปัจจัยหลักคือการตั้งถิ่นฐานที่มีแรงจูงใจทางการเมืองของชาวรัสเซีย
(ซึ่งมีชาวเบลารุสและยูเครนจำนวนน้อยกว่า) ซึ่งมาจากส่วนอื่นๆ
ของสหภาพโซเวียตระหว่างปี 1945-1989
ในกรณีของโครเอเชีย สัดส่วนที่สูงของ ผู้ที่เกิดนอกสหภาพยุโรป (ร้อยละ
12–14) เกิดจากการหลั่งไหลของผู้ลี้ภัยชาวโครเอเชียจากบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนาและเซอร์เบียในช่วงสงครามยูโกสลาเวีย
(1991-1995)
วิกฤตผู้อพยพในยุโรป: แรงจูงใจและประเทศที่ส่งผู้อพยพ
หลังจากการลดลงของคลื่นการอพยพที่เกิดจากการล่มสลายของระบอบคอมมิวนิสต์ในยุโรป
ปี 2015
เกิดขึ้น ส่วนหนึ่งเป็นผลจากเหตุการณ์ "อาหรับสปริง" ในปี
2011 การอพยพเข้าเมืองอย่างผิดกฎหมายเพิ่มขึ้นอย่างมาก
เนื่องจากผู้ขอลี้ภัยเดินทางถึงยุโรป จากพื้นที่ใกล้เคียงในเอเชียและแอฟริกา (ดูภาพที่
5)
ในปี 2015 มีการยื่นคำขอลี้ภัยใหม่เกือบ 1.3 ล้านรายการในสหภาพยุโรป
นี่เป็นมากกว่าสองเท่าของบันทึกที่มีอยู่ในช่วงเวลาก่อนหน้าสำหรับการสมัครดังกล่าวที่ได้รับการบันทึกในปี
1992 (หลังการปะทุของสงครามบอสเนีย) จึงมีคำถามเกิดขึ้นว่า
วิกฤตการย้ายถิ่นในปัจจุบันแตกต่างจากวิกฤตดังกล่าวก่อนหน้านี้อย่างไร? ซึ่งสามารถให้คำตอบที่พอจะเป็นไปได้ว่า นี่เป็นจำนวนผู้อพยพ/ผู้ลี้ภัยที่เข้ามาในสหภาพยุโรปมากเป็นประวัติการณ์
(จำนวนสูงสุดนับตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่สอง) ผู้อพยพส่วนใหญ่มาทางทะเลและจากระยะทางที่ไกลมาก
วิกฤตการณ์ก่อนหน้านี้มีความเข้มข้นทางภูมิศาสตร์มากกว่าในแง่ของทั้งประเทศต้นทางและประเทศปลายทาง
แรงจูงใจในการย้ายถิ่นและองค์ประกอบทางชาติ (ชาติพันธุ์) ของผู้ย้ายถิ่นนั้น ซับซ้อนและหลากหลายมากกว่าที่เคยเป็นมา
ผู้ย้ายถิ่นในปัจจุบันกำหนดเป้าหมาย - ในรูปแบบที่ใส่ใจมากกว่าบรรพบุรุษของพวกเขา
- ประเทศในยุโรปตะวันตกที่มีเศรษฐกิจแข็งแกร่งและมาตรฐานการครองชีพสูงกว่า
ประเทศในยุโรปหลายประเทศที่อยู่แนวหน้าถูกกดดันอย่างรวดเร็วและคาดไม่ถึงจากแรงกดดันด้านการย้ายถิ่นฐานจำนวนมาก
(เช่น อิตาลี กรีซ ฮังการี โครเอเชีย)
ภาพที่ 4 ประชากรที่เกิดในต่างประเทศในประเทศเขตเศรษฐกิจยุโรปและสวิตเซอร์แลนด์
(1 มกราคม 2015)
มีสาเหตุมากมายในระดับโลกและระดับภูมิภาคของการโยกย้ายถิ่นฐานไปยังยุโรป
และการเร่งการโยกย้ายอย่างกะทันหันดังกล่าว ในบรรดาปัจจัยเหล่านี้
ควรให้ความสำคัญกับปัจจัยทางสังคมและประชากร
โดยเฉพาะอย่างยิ่งความไม่สมดุลทางประชากรระหว่างทวีป นั่นคือข้อเท็จจริงที่ว่าประเทศในยุโรปพบว่าตัวเองอยู่ในระยะที่สี่และห้า
(การหยุดนิ่งและลดลง) ของการเปลี่ยนแปลงทางประชากร
ขั้นตอนเหล่านี้มีลักษณะเด่นคือประชากรซบเซา/ลดจำนวนลง อัตราการเกิดต่ำ
และประชากรสูงอายุ (Káčerová et al.
2014) ในทางตรงกันข้าม ภูมิภาคแอฟโฟร-เอเชีย (มุสลิมแอฟริกา และเอเชียตะวันตกเฉียงใต้)
ซึ่งอยู่ใกล้เคียงยุโรป ซึ่งมีชาวมุสลิมอาศัยอยู่เป็นส่วนใหญ่
กำลังอยู่ในระยะที่สองและสาม (การขยายตัวในระยะแรกและช่วงปลาย)
ของการเปลี่ยนแปลงทางประชากร ที่มีการเติบโตของประชากรแบบพลวัต (ในบางพื้นที่เกิดลักษณะ
“ประชากรบูม” อย่างแท้จริง) อัตราการเกิดสูง อัตราการตายที่ลดลง
และการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วของเปอร์เซ็นต์คนหนุ่มสาวในวัยทำงานที่มีแนวโน้มที่จะย้ายถิ่นฐานมากที่สุด
(ดูภาพที่ 6)
ภาพที่ 5 การเปลี่ยนแปลงจำนวนผู้ขอลี้ภัยครั้งแรกในสหภาพยุโรปและเยอรมนี
(1980-2016)
Source: http://popstats.unhcr.org/en/asylum_seekers
ระหว่างปี 1950-2015
จำนวนประชากรในยุโรปเพิ่มขึ้นหนึ่งในสาม (เนื่องจากการอพยพเข้าสู่ยุโรปตะวันตก)
ขณะที่ในช่วงเวลาเดียวกัน
มุสลิมแอฟริกาและเอเชียตะวันตกเฉียงใต้มีประชากรเพิ่มขึ้นเกือบห้าเท่า
ในซีเรียซึ่งปัจจุบันเป็นแหล่งต้นทางหลักของการอพยพไปยังยุโรป
จำนวนประชากรเพิ่มขึ้น 6
เท่าในช่วงเวลานี้ ขณะที่ในอิรักจำนวนประชากรเพิ่มขึ้น 5.4 เท่า ในหลายประเทศในแอฟริกา-เอเชียที่กำลังมีการตรวจสอบแรงจูงใจทางสังคมสำหรับการย้ายถิ่น
รวมถึงความหลากหลายทางชาติพันธุ์และศาสนาในระดับที่สูงมาก
ซึ่งเคยเป็นและยังคงเป็นแหล่งที่มาของความขัดแย้งอย่างต่อเนื่อง
ในเรื่องนี้ประเทศที่ไม่มั่นคงที่สุดในเอเชียตะวันตกเฉียงใต้ ได้แก่ อัฟกานิสถาน
อิหร่าน อิรัก เลบานอน ปากีสถาน ซีเรีย และตุรกี
ในพื้นที่ต้นทางของการย้ายถิ่นข้ามทวีป
เศรษฐกิจท้องถิ่น การเติบโตของผลิตภัณฑ์มวลรวมประจำชาติและการสร้างงาน ไม่สามารถตามทันการเติบโตของประชากรและการเติบโตของประชากรที่อธิบายไว้ข้างต้น
(ดูภาพที่ 7)
เมื่อรวมกับปัจจัยทางเศรษฐกิจอื่นๆ (เช่น
วิกฤตเศรษฐกิจและการเงินโลก)
ทั้งหมดนี้ส่งผลให้เกิดการว่างงานเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และในตัวอย่างแรก
การย้ายถิ่นภายในประเทศ (ชนบท→เมือง) ที่เพิ่มขึ้น ปัจจัยทางธรรมชาติ
(เช่น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การแปรสภาพเป็นทะเลทราย การขาดแคลนน้ำ และภัยธรรมชาติอื่นๆ)
ทำให้กระบวนการอพยพแย่ลง พื้นที่ต้นทางส่วนใหญ่สำหรับการอพยพของชาวแอฟริกันเอเชียเพื่อไปยังยุโรป
อยู่ในเขตแห้งแล้งและกึ่งแห้งแล้งของเขตภูมิอากาศแห้ง
ซึ่งปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยต่อปีน้อยกว่า 250 มม. (Siegmund and
Frankenberg 2013) การศึกษาเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและการแปรสภาพเป็นทะเลทรายในตะวันออกกลาง
และผลกระทบทางสังคมและการเมืองของปรากฏการณ์ดังกล่าวได้แสดงให้เห็นว่าการเปลี่ยนแปลงได้เพิ่มความแห้งแล้งของภูมิภาค
และการเพิ่มการปล่อยก๊าซเรือนกระจกมีอิทธิพลอย่างมากต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในภูมิภาคเมดิเตอร์เรเนียนตะวันออก
(Gleick 2014, Kelley et al. 2015) ในซีเรีย
การแปรสภาพเป็นทะเลทรายและการจัดการน้ำใต้ดินที่ไม่ดีทำให้ผลผลิตทางการเกษตรลดลงอย่างมากในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา
ภัยแล้งนาน 3 ปีเกิดขึ้นระหว่างปี 2007-2010 ซึ่งไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนตั้งแต่เริ่มบันทึกสภาพภูมิอากาศ
คนงานประมาณครึ่งล้านคนที่เคยทำงานด้านการเกษตรได้ย้ายไปยังเขตเมือง
ซึ่งความตึงเครียดเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วงหลายปีก่อนที่สงครามกลางเมืองจะปะทุขึ้น
ภาพที่
6 การเปลี่ยนแปลงจำนวนประชากรของภูมิภาคเอเชียและแอฟริกาที่เลือก
(1950-2015) Source: https://esa.un.org/unpd/wpp/Download/Standard/Population/
นอกเหนือจากสาเหตุทางสังคม
เศรษฐกิจ และธรรมชาติที่ระบุไว้ข้างต้นแล้ว
ปัจจัยทางการเมืองระดับโลกและระดับภูมิภาค (การแข่งขันทางการเมืองระดับโลก
การเปลี่ยนแปลงอำนาจในท้องถิ่น สงคราม)
ยังอยู่เบื้องหลังการย้ายถิ่นฐานระหว่างประเทศอีกด้วย เท่าที่เกี่ยวข้องกับวิกฤตการย้ายถิ่นของยุโรปในปัจจุบัน
ปัจจัยที่มีอิทธิพลมากที่สุดคือสิ่งที่เรียกว่า “อาหรับสปริง” (2010-2012) เหตุการณ์การปฏิวัติที่เกี่ยวข้องมีสาเหตุหลายประการ:
วิกฤตเศรษฐกิจโลกที่เริ่มขึ้นในปี 2008 ช่องว่างระหว่างการเติบโตทางประชากรและเศรษฐกิจ
ความไม่เท่าเทียมกันทางสังคม การว่างงาน ความยากจน และการทุจริตที่เพิ่มขึ้น
“อาหรับสปริง” นำไปสู่สงครามกลางเมืองในลิเบียและซีเรีย
และการล่มสลายของรัฐบาลในตูนิเซีย อียิปต์ และเยเมน ในกรณีส่วนใหญ่
การทำให้เป็นประชาธิปไตยไม่ได้เป็นไปตามการล้มล้างระบอบเผด็จการ ในทางกลับกัน
กองกำลังอิสลามสุดโต่งกลับเข้ามามีอำนาจ ก่อให้เกิดความโกลาหลและสงครามกลางเมืองในหลายแห่ง
ด้วยเหตุนี้ ช่วงเวลาต่อมาจึงถูกเรียกว่า “อาหรับสปริง” เหตุการณ์ทางการเมืองและสงครามที่กล่าวถึงข้างต้นได้ทำลายเศรษฐกิจในท้องถิ่นไปมาก
ในแง่นี้ การลดลงของผลิตภัณฑ์มวลรวมประจำชาติมีความสำคัญเป็นพิเศษ (ร้อยละ–64)
ในอิรักภายใต้การปกครองของซัดดัม ฮุสเซน (1979-2003) และในซีเรียตั้งแต่เกิดการระบาดของสงครามกลางเมือง (2011) (ดูภาพที่ 8)
ปัจจัยทางสังคม
เศรษฐกิจ ธรรมชาติ และการเมือง ที่เป็นรากฐานของการย้ายถิ่นฐานไปยังยุโรปนั้น
มีความเชื่อมโยงกันอย่างมากและเสริมกำลังซึ่งกันและกัน
วิกฤตหลายแง่มุมและสะสมในภูมิภาคเอเชีย-แอฟริกาเป็นเรื่องสำคัญที่จะต้องมีการตรวจสอบ
เฉพาะระยะกลางเท่านั้นที่จะมีความหวังในการบรรเทาหรือ “แก้ไข” วิกฤตในที่ต่างๆ
ในช่วงวิกฤตผู้อพยพในยุโรป (นับวันที่ 1 มกราคม 2014 เป็นวันที่เริ่มต้น) ในประเทศเขตเศรษฐกิจยุโรป มีการยื่นขอลี้ภัยใหม่ 1.2
ล้านคนภายในวันที่ 31 สิงหาคม 2015 และ 2.7 ล้านคนภายในวันที่ 31 สิงหาคม
2016 เอเชียตะวันตกเฉียงใต้คิดเป็นร้อยละ 61.7 ของของยื่นขอเข้าประเทศ (ดูภาพที่ 9)
ภาพที่ 7 การเปลี่ยนแปลงของ GDP ต่อหัวประชากรในภูมิภาคเอเชียและแอฟริกา
(1950-20158) *GDP ในปี 2015 USD แปลงเป็นระดับราคาปี
2015 ด้วย PPP ปี 2011 Source: https://www.conference-board.org/data/
economydatabase/index.cfm?id=27762
ในกระบวนการย้ายถิ่นที่อธิบายไว้ที่นี่
(ซึ่งมีแรงจูงใจหลายประการ) ประเทศต้นทางที่สำคัญที่สุด ได้แก่ ซีเรีย อัฟกานิสถาน
อิรัก และปากีสถาน (ซึ่งคิดเป็นร้อยละ 27.5 13.3 8.7 และ 3.7
ตามลำดับของใบสมัครทั้งหมดที่ยื่นในเขตเศรษฐกิจยุโรป)
ผู้อพยพ -
เกือบทั้งหมดเป็นชาวมุสลิม -
ซึ่งได้ละทิ้งบ้านของตนในพื้นที่ขัดแย้งระหว่างทะเลเมดิเตอร์เรเนียนและเทือกเขาหิมาลัยในปัจจุบัน
เป็นแหล่งอพยพระหว่างประเทศที่สำคัญที่สุดในเขตเศรษฐกิจยุโรปในช่วงปี 2011-2015 จำนวนบุคคลที่เกี่ยวข้องกับสำนักงานข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ
(UNHCR,
ผู้ลี้ภัย, ผู้ขอลี้ภัย, ผู้พลัดถิ่นภายในประเทศ, บุคคลไร้สัญชาติ ฯลฯ)
เพิ่มขึ้นมากที่สุดในซีเรีย (จาก 1 ล้านคน เพิ่มเป็น 6.7
ล้านคน) – เนื่องจากสงครามกลางเมืองในซีเรียและสงครามต่อต้าน ISIS
(รัฐอิสลามแห่งอิรักและซีเรีย-Islamic State of Iraq and
Syria) – ในอิรัก (จาก 1.7 ล้านคน เพิ่มเป็น 4.7
ล้านคน) ในตุรกี (จาก 36,000 คน เพิ่มเป็น 2.8
ล้านคน) ในอัฟกานิสถาน (จาก 1.5 ล้านคนเป็น 1.8
ล้านคน)
เนื่องจากสงครามในอัฟกานิสถานซึ่งดำเนินมาเป็นเวลาเกือบศตวรรษ และในปากีสถาน (จาก 2.8
ล้านคน เพิ่มเป็น 3.4 ล้านคน)
นับตั้งแต่การปะทุของสงครามกลางเมืองในซีเรียปี
2554 จำนวนชาวซีเรียที่หลบหนีไปยังประเทศเพื่อนบ้านในตะวันออกกลาง เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
ข้อมูลล่าสุดของ UNHCR ระบุว่า ขณะนี้มีชาวซีเรียอย่างน้อย 4.8
ล้านคนลงทะเบียนในประเทศเพื่อนบ้าน (2.8 ล้านคน
ในตุรกี 1 ล้านคน ในเลบานอน 655,000 คน
ในจอร์แดน และ 229,000 คน ในอิรัก) ในช่วงปี 2011-2016 การไม่มีโอกาสในการกลับไปซีเรียและความสิ้นหวังของค่ายผู้ลี้ภัย
ทำให้ชาวซีเรียจำนวนมากขึ้นเดินทางไปยุโรปผ่านตุรกีและทางทะเล
โดยมีเป้าหมายในการขอลี้ภัยในเขตเศรษฐกิจยุโรป 8,000 คน ในปี
2011 378,000 คน ในปี 2015 และ 246,000 คนในปี 2016 (จนถึงวันที่ 31 สิงหาคม)
จำนวนการขอลี้ภัยของผู้อพยพชาวซีเรีย อัฟกานิสถาน
และอิรักในยุโรปพุ่งสูงสุดในฤดูใบไม้ร่วงปี 2015 และลดลงอย่างมากจากต้นฤดูใบไม้ผลิปี
2016 หลังจากที่สหภาพยุโรปและตุรกีลงนามในข้อตกลงเพื่อหยุดการย้ายถิ่นฐานที่ผิดปกติจากตุรกีไปยังสหภาพยุโรป
(แถลงการณ์ ของวันที่ 20 มีนาคม 2016)
แหล่งที่มาของผู้อพยพที่สำคัญอีกแหล่งหนึ่งไปยังเขตเศรษฐกิจยุโรป
คือ Sub-Saharan
Africa (คิดเป็นร้อยละ 16 ของผู้ขอลี้ภัยในปี 2014-2016)
ผู้คนส่วนใหญ่ที่เดินทางมาจากภูมิภาคนี้มาจากพื้นที่ของชาวมุสลิมในเอริเทรีย
โซมาเลีย ไนจีเรีย และแกมเบีย
แรงจูงใจในการย้ายถิ่นฐานของผู้อพยพชาวมุสลิมแอฟริกันเหล่านี้มีหลากหลาย ทั้งปัจจัยทางเศรษฐกิจและการเมือง
(ความเจริญทางประชากร การว่างงาน การแปรสภาพเป็นทะเลทราย ภัยธรรมชาติ
ระบอบการปกครองที่กดขี่ สงครามกลางเมือง และความขัดแย้งทางเชื้อชาติ-ศาสนา ฯลฯ)
ภาพที่ 8 การเปลี่ยนแปลงของ GDP รวม*
ของประเทศที่เลือกในตะวันออกกลาง (1950-2016 หน่วยล้านเหรียญสหรัฐ)
Source: https://www.conference-board.org/
data/economydatabase/index.cfm?id=27762
ภาพที่ 9 ผู้ขอลี้ภัยในเขตเศรษฐกิจยุโรปแบ่งตามประเทศต้นทาง
(1 มกราคม 2014 – 31 สิงหาคม 2016)
ในเขตเศรษฐกิจยุโรปเกือบร้อยละ
11 ของผู้ขอลี้ภัย (298,000 คน)
ในช่วงสามปีที่ผ่านมามาจากคาบสมุทรบอลข่านตะวันตก (ส่วนใหญ่มาจากโคโซโว แอลเบเนีย
และเซอร์เบีย) คนเหล่านี้ส่วนใหญ่เป็นชาวมุสลิมอัลเบเนีย ชาวโรมา และชาวเซิร์บ
ผู้ที่เดินทางมาส่วนใหญ่จากคาบสมุทรบอลข่านตะวันตก ซึ่งมักได้รับการปฏิบัติเหมือนผู้อพยพทางเศรษฐกิจในสหภาพยุโรป
เดินทางมายังยุโรปตะวันตกก่อนฤดูใบไม้ผลิปี 2015 เมื่อเยอรมนีออกกฎระเบียบที่เข้มงวดขึ้น
ปัจจัยที่ทำให้พวกเขาออกจากคาบสมุทรบอลข่านตะวันตก ได้แก่ ปัญหาทางเศรษฐกิจ
ความยากจนทั่วไป การคอรัปชั่น รัฐบาลที่ล้มเหลว (บอสเนีย โคโซโว)
และการขาดโอกาสในการเป็นสมาชิกสหภาพยุโรป (Kocsis 2001) ผู้ขอลี้ภัยในยุโรปตะวันออกส่วนใหญ่มาจากรัสเซียและยูเครน
ในกรณีอย่างหลัง
ส่วนใหญ่มาจากพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้งกลางเมืองเมื่อไม่นานมานี้ (Karácsonyi et al.
2014)
เส้นทางหลักของการย้ายถิ่นระหว่างประเทศล่าสุดเข้าสู่เขตเศรษฐกิจยุโรป
เส้นทางบกเข้าสู่เขตเศรษฐกิจยุโรปที่สั้นที่สุด สำหรับผู้อพยพที่มาจากแอฟริกาหรือเอเชีย จะผ่านเขตแดนของสเปนบนชายฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียนของโมร็อกโก
(กูตาและเมลียา) หรือผ่านพรมแดนตุรกี-กรีก และตุรกี-บัลแกเรีย ระหว่างปี 1993-2005
สเปนได้สร้างและขยายแนวกั้นพรมแดนรอบเมืองเซวตาและเมลียา
กรีซสร้างกำแพงกั้นตามแนวชายแดนติดกับตุรกีเมื่อปลายปี 2012 ขณะที่บัลแกเรียสร้างเมื่อต้นปี 2014
หลังจากการปิดเส้นทางบก
จุดสนใจของการข้ามพรมแดนที่ผิดกฎหมายก็เปลี่ยนไปใช้เส้นทางในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนตอนกลางและตะวันออก
ข้อตกลงปี 2008 ระหว่างแบร์ลุสโคนี (อิตาลี) และกัดดาฟี (ลิเบีย)
เป็นวิธีแก้ปัญหาชั่วคราวที่มุ่งหยุดผู้อพยพชาวแอฟริกันไม่ให้ไปถึงอิตาลี
ข้อตกลงดังกล่าวยุติลงในช่วงสงครามกลางเมืองลิเบีย (2011)
ท่ามกลางความโกลาหลของสงคราม
ลิเบียซึ่งไม่มีรัฐบาลกลางและประเทศนี้ถูกมองว่าเป็นฐานในอุดมคติสำหรับเครือข่ายการจราจรของมนุษย์
ได้กลายเป็นประตูเปิดสู่ยุโรป จำนวนการข้ามพรมแดนอย่างผิดกฎหมายเข้าสู่อิตาลี
(ส่วนใหญ่ผ่านเกาะลัมเปดูซาและมอลตา) เพิ่มขึ้นจาก 4,500 คน ในปี
2010 เป็น 170,760 คน ในปี 2014
นอกจากเส้นทางเมดิเตอร์เรเนียนตอนกลางซึ่งมีผู้เสียชีวิตหลายร้อยคนแล้ว
ในปี 2015 จุดสนใจเปลี่ยนไปที่เมดิเตอเรเนียนตะวันออก
ที่ซึ่งผู้คนสามารถเข้าถึงยุโรปได้โดยการเดินทางทางทะเลในระยะที่สั้นกว่า (ระยะทางไม่เกิน
2-3 กิโลเมตร) จากชายฝั่งตุรกีไปยังเกาะกรีกที่อยู่ใกล้เคียง (เช่น เลสบอส ไคออส
คอส) ผลที่ตามมาของการพัฒนาเหล่านี้ จำนวนผู้อพยพทางทะเลในอิตาลีในปี 2015 ลดลงถึง 153,000 คน
ขณะที่ในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนตะวันออกมีแรงกดดันในการอพยพ (โดยเฉพาะในกรีซ
โดยจำนวนผู้อพยพทางทะเลจาก 50,830 คน ในปี 2014 เพิ่มขึ้นเป็น 885,386 คน ในปี 2014) 2015) การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่จากทะเลเมดิเตอร์เรเนียนตอนกลางไปยังทะเลอีเจียนสะท้อนให้เห็นถึงข้อเท็จจริงที่ว่า
ในช่วงวันที่ 1 มกราคม 2014 จนถึงวันที่
31 สิงหาคม 2016 ร้อยละ 62 ของผู้ขอลี้ภัยครั้งแรกในเขตเศรษฐกิจยุโรปมาจากเอเชีย
(เนื่องจากการออกจากตุรกีของชาวซีเรีย ชาวอัฟกัน และชาวอิรัก หลายแสนคน)
โดยมีปัจจัยเพิ่มเติม คือ การสร้างกำแพงกั้นตามพรมแดนทางบกของบัลแกเรียกับตุรกีในปี
2014 เมื่อพิจารณาจากตำแหน่งทางภูมิศาสตร์ของประเทศต้นทางแล้ว
เกือบสามในสี่ของผู้อพยพเข้ามาในเขตเศรษฐกิจยุโรปผ่านทางคาบสมุทรบอลข่าน
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา
จำนวนการข้ามพรมแดนที่ผิดกฎหมายเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในพื้นที่ทางตะวันตกและทางใต้ของคาบสมุทรบอลข่าน
ในขณะที่ทิศทางและแนวโน้มของการอพยพดังกล่าวเปลี่ยนไป
ในแง่ของการให้สถานะผู้ลี้ภัยและโอกาสในการขอลี้ภัย
สหภาพยุโรปได้สร้างความแตกต่างอย่างชัดเจนตั้งแต่ช่วงต้นปี 2015 ระหว่างผู้อพยพจากคาบสมุทรบอลข่านตะวันตก (เช่น ชาวโคโซโว อัลเบเนีย
ชาวโรมา) และผู้ลี้ภัยจากตะวันออกกลาง (เช่น ชาวซีเรีย) ผลจากความแตกต่างนี้
จำนวนผู้ขอลี้ภัยจากเซอร์เบียและโคโซโวลดลงเหลือ 1 ใน 8
ของตัวเลขก่อนหน้าระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ถึงกันยายน 2015 ขณะที่จำนวนผู้ขอลี้ภัยจากซีเรียเพิ่มขึ้น 7 เท่า
แทนที่จะใช้เส้นทางดั้งเดิมจากตุรกีไปยังยุโรปกลาง (อิสตันบูล–โซเฟีย–เบลเกรด)
ผู้อพยพจากเอเชียเข้าสู่ยุโรปผ่านหมู่เกาะกรีกและตามเส้นทางเอเธนส์–เทสซาโลนิกิ–สโกเปีย–เบลเกรด
(ดูภาพที่ 3.10) จนกระทั่งมีการปิดพรมแดนฮังการี-เซอร์เบีย (15
กันยายน 2015) ซึ่งตามมาด้วยการสร้างกำแพงกั้นพรมแดนฮังการี
ผู้อพยพส่วนใหญ่ที่เดินทางผ่านคาบสมุทรบอลข่านยังคงเดินทางต่อไปยังยุโรปตะวันตก
(ส่วนใหญ่ไปยังเยอรมนี) ผ่านเบลเกรดและบูดาเปสต์ (ดูภาพที่ 11)
ต่อจากนั้น
(เนื่องจากการสร้างแนวกั้นของฮังการีตามแนวชายแดนฮังการี-โครเอเทียในเดือนตุลาคม)
แรงกดดันด้านการย้ายถิ่นครั้งใหญ่ตกลงบนพรมแดนโครเอเชีย-เซอร์เบีย
สโลวีเนีย-โครเอเซีย และออสเตรีย-สโลวีเนีย เพื่อเป็นการตอบสนอง ในเดือนพฤศจิกายน 2015 ออสเตรียและสโลวีเนีย (และมาซิโดเนียด้วย)
เริ่มสร้างกำแพงกั้นชายแดนทางใต้
เป้าหมายของอุปสรรคดังกล่าวคือเพื่อหยุดจำนวนผู้อพยพผิดกฎหมายที่เพิ่มมากขึ้น
เนื่องจากการดำเนินการเหล่านี้บางส่วน
แต่ส่วนใหญ่มาจากแถลงการณ์ของสหภาพยุโรปและตุรกี (20 มีนาคม 2016) ตั้งแต่ปลายเดือนมีนาคม 2016
จำนวนผู้อพยพข้ามทะเลจากตุรกีไปยังกรีซลดลงเหลือเพียงเศษเสี้ยวของตัวเลขก่อนหน้า
อย่างไรก็ตาม ผลที่ตามมาคือแรงกดดันในการอพยพย้ายถิ่นฐานในอิตาลีเพิ่มขึ้นอีกครั้ง
นำไปสู่การปรับจำนวนการข้ามพรมแดนที่ผิดกฎหมายที่ลงทะเบียนต่อปีตามเส้นทางเมดิเตอร์เรเนียนตอนกลางและตะวันออกให้เท่ากัน
(ในช่วงจนถึงวันที่ 11 ธันวาคม 2016)
ทั้งสองเส้นทางมีจำนวนลดลงเหลือน้อยที่สุดในช่วงเดือนตุลาคมจนถึงสิ้นปี
ประเทศปลายทางหลักของการย้ายถิ่นระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้องกับเขตเศรษฐกิจยุโรป
ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม
2014 จนถึงวันที่ 31 สิงหาคม 2016
มีการลงทะเบียนคำขอลี้ภัย 2.7 ล้านครั้ง ในประเทศเขตเศรษฐกิจยุโรป ซึ่งอาจเกินจำนวนผู้ขอลี้ภัยจริงเป็นอย่างมาก
เนื่องจากเมื่อบุคคลเดินทางผ่านยุโรป
เขาหรือเธออาจได้รับการจดทะเบียนเป็นผู้ลี้ภัย ผู้แสวงหาในหลายๆ
ประเทศสมาชิกสหภาพยุโรป (เช่น ในกรีซ ในฮังการี และในเยอรมนี) สิ่งนี้อธิบายได้ว่า
เหตุใดจำนวนคำขอจึงสูงทั้งในประเทศปลายทาง (โดยเฉพาะเยอรมนี)
และในประเทศทางผ่านบางประเทศที่มีการจดทะเบียนคำขอลี้ภัยของผู้ย้ายถิ่นตามระเบียบข้อบังคับ
(เหนือสิ่งอื่นใด คือในฮังการี) (ดูภาพที่ 12)
การกระจายของคำขอลี้ภัยแสดงให้เห็นความแตกต่างทางภูมิศาสตร์อย่างมีนัยสำคัญในแง่ของประเทศที่ส่ง
เส้นทางเข้าของผู้อพยพ และจุดหมายปลายทาง เกือบร้อยละ 39 ของคำขอลี้ภัยยื่นโดยคนจากเอเชียตะวันตกเฉียงใต้
(ส่วนใหญ่เป็นชาวซีเรียและอิรัก) จำนวนที่มากที่สุดถูกบันทึกไว้ในเยอรมนีและสวีเดน
(หรือระหว่างการขนส่งในฮังการีและในออสเตรีย) (ดูภาพที่ 12)
จากใบสมัครเกือบ 630,000 ใบที่ส่งโดยคนจากเอเชียใต้ (ส่วนใหญ่เป็นชาวอัฟกันและปากีสถาน)
หนึ่งในสามได้รับการจดทะเบียนโดยทางการเยอรมัน อันดับที่หกโดยทางการฮังการี
และที่เหลือส่วนใหญ่ดำเนินการโดยทางการสวีเดน ออสเตรีย และอิตาลี
จำนวนผู้ขอลี้ภัยชาวอาหรับจากแอฟริกาเหนือมีมากที่สุดในเยอรมนีและฝรั่งเศส
และการยื่นขอดังกล่าวเกิดขึ้นส่วนใหญ่ในมอลตาซึ่งอยู่ติดกับแอฟริกา ทั้งนี้ผู้อพยพเกือบครึ่งหนึ่งที่เดินทางมาจากส่วนตะวันตกของซับ-ซาฮาราแอฟริกา
ลงทะเบียนในอิตาลี ขณะที่มีสัดส่วนที่น้อยกว่ามากลงทะเบียนในเยอรมนีหรือในฝรั่งเศส
ผู้อพยพชาวแอฟริกาตะวันออกจำนวนมากที่สุด (ส่วนใหญ่มาจากเอริเทรียหรือจากโซมาเลีย
ซึ่งเกิดสงครามกลางเมือง) ได้ขอลี้ภัยในเยอรมนี สวีเดน และสวิตเซอร์แลนด์
ในช่วงจนถึงฤดูใบไม้ผลิ/ฤดูร้อนปี 2015 มีการยื่นขอลี้ภัยจำนวนมากในเขตเศรษฐกิจยุโรป
(โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเยอรมนีและ – ระหว่างทาง – ในฮังการี)
โดยผู้คนจากคาบสมุทรบอลข่านตะวันตก (ส่วนใหญ่มาจากโคโซโวและแอลเบเนีย)
คำขอลี้ภัยส่วนใหญ่ของชาวยุโรปตะวันออก (ส่วนใหญ่เป็นชาวรัสเซียและยูเครน)
จดทะเบียนในเยอรมนี โปแลนด์ และฝรั่งเศส
ภาพที่ 10 เส้นทางที่สำคัญที่สุดของผู้อพยพที่ไม่ใช่ชาวยุโรปในยุโรปตะวันออกเฉียงใต้
(2014-2016) Source: see the map
จากข้อมูลของ UNHCR กล่าวตามกฎหมายว่ามีผู้ย้ายถิ่นเกือบ 3 ล้านคน ที่อาศัยอยู่ในเขตเศรษฐกิจยุโรป
ภายในสิ้นปี 2015 โดยมีเพียงร้อยละ 49 เท่านั้นที่ได้รับสถานะผู้ลี้ภัยอย่างเป็นทางการ
ส่วนที่เหลือเป็นผู้ขอลี้ภัย (ผู้ขอลี้ภัย: ใบสมัครถูกปฏิเสธหรืออยู่ระหว่างการพิจารณาคดี
ร้อยละ 36.1) หรือบุคคลไร้สัญชาติ (ร้อยละ 14.2) หรือมีสถานะทางกฎหมายอื่นๆ (ร้อยละ 0.7) จำนวนและเปอร์เซ็นต์ของผู้ที่มีสถานะผู้ลี้ภัยนั้นสูงที่สุดในกลุ่มประเทศเขตเศรษฐกิจยุโรป
ที่มีมาตรฐานการครองชีพสูงสุด
ซึ่งเป็นจุดหมายปลายทางหลักของการย้ายถิ่นฐานสำหรับผู้ย้ายถิ่นฐาน
(ยุโรปตะวันตกและยุโรปเหนือ) (ดูภาพที่ 3.13) ในประเทศเหล่านี้
ผู้ย้ายถิ่นฐานที่กำลังมองหาบ้านใหม่สามารถพึ่งพาเครือข่ายที่จัดตั้งขึ้นโดยผู้อพยพชาวมุสลิมส่วนใหญ่ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา
ภาพที่ 11 การตรวจที่พบการข้ามพรมแดนอย่างผิดกฎหมายในพื้นที่ชายแดนบางแห่งของยุโรปตะวันออกเฉียงใต้
(2014-2016)
Source: http://frontex.europa.eu/publications/?c=risk-analysis
ภาพที่ 12 ผู้ขอลี้ภัยในเขตเศรษฐกิจยุโรปตามภูมิภาคต้นทาง
(1 มกราคม 2014 – 31 สิงหาคม 2016)
จำนวนผู้มีสถานะผู้ลี้ภัยต่อประชากร
10,000
คนนั้นมากกว่า 20 คนในประเทศเหล่านี้
ตัวเลขที่สอดคล้องกันในประเทศเขตเศรษฐกิจยุโรปที่มีรายได้ต่ำกว่าซึ่งไม่น่าดึงดูดใจสำหรับผู้ย้ายถิ่น
- ประเทศอดีตคอมมิวนิสต์ และสเปนและโปรตุเกส - มีค่าตั้งแต่ 0-5 ผู้ย้ายถิ่นประเภทพิเศษ คือ บุคคลไร้สัญชาติ
คนเหล่านี้เป็นผู้ที่มีความผูกพันกับถิ่นที่อยู่ ไม่มีสิทธิ์ได้รับสัญชาติ และไม่ถือว่าตนเองเป็นผู้ลี้ภัย จำนวนและสัดส่วนของบุคคลดังกล่าวสูงเป็นพิเศษในประเทศแถบบอลติก
(ส่วนใหญ่อยู่ในลัตเวียและเอสโตเนีย)
คำอธิบายสำหรับปรากฏการณ์นี้ในยุคหลังสหภาพโซเวียต คือ การมีอยู่ของชุมชนขนาดใหญ่ของชาวรัสเซีย
(เช่นเดียวกับชาวเบลารุสและยูเครนจำนวนน้อย) ซึ่งตั้งรกรากอยู่ที่นั่นระหว่างปี 1945-1989
เนื่องจากพวกเขายังไม่ได้เรียนรู้ภาษาราชการอย่างเป็นทางการ
คนเหล่านี้ ไม่ได้รับสัญชาติเอสโตเนีย ลัตเวีย หรือลิทัวเนีย
ภาพที่ 13 จำนวนประชากรที่กังวลต่อ UNHCR ในเขตเศรษฐกิจยุโรปตามสถานะทางกฎหมาย (สิ้นปี 2015)
ในช่วงวิกฤตผู้อพยพในยุโรปเมื่อเร็วๆ
นี้
ประเทศที่ได้รับผลกระทบมากที่สุดจากการย้ายถิ่นระหว่างประเทศที่กำหนดเป้าหมายไปยังเขตเศรษฐกิจยุโรป คือ ประเทศที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ทางตะวันตกและทางเหนือที่พัฒนาแล้วที่สุดของยุโรป
ซึ่งมีความน่าสนใจเป็นพิเศษสำหรับผู้อพยพ
และประเทศที่ตั้งอยู่ในพื้นที่รอบนอกทางใต้และตะวันออกเฉียงใต้ พื้นที่ต่างๆ (เช่น
อิตาลี ฮังการี และคาบสมุทรบอลข่านตะวันตก)
ซึ่งได้รับผลกระทบโดยเฉพาะจากการอพยพชั่วคราว/ผ่านแดน
บทส่งท้าย
เท่าที่เกี่ยวข้องกับการย้ายถิ่นข้ามทวีป
ยุโรปมีลักษณะของการอพยพระหว่างศตวรรษที่ 16 ถึงกลางศตวรรษที่ 20
(ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากการล่าอาณานิคม)
และส่วนใหญ่มาจากการอพยพหลังจากนั้น
ผลสืบเนื่องจากการฟื้นฟูหลังสงครามโลกครั้งที่สอง การพัฒนาเศรษฐกิจแบบพลวัต
การขาดแคลนแรงงานในท้องถิ่น และกระบวนการปลดปล่อยอาณานิคม
ยุโรปตะวันตกได้รับผู้อพยพจำนวนมาก เริ่มแรกมาจากภูมิภาคเมดิเตอร์เรเนียนและต่อมา
(เช่น หลังจากการล่มสลายของลัทธิคอมมิวนิสต์ในปี 1989/90) จากหลังยุคประเทศในยุโรปคอมมิวนิสต์
ในขณะเดียวกัน พื้นที่หลักของเขตเศรษฐกิจยุโรป ก็กลายเป็นจุดหมายปลายทางหลักสำหรับผู้อพยพที่มาจากภูมิภาคที่มีชาวมุสลิมเป็นส่วนใหญ่ในเอเชียและแอฟริกา
กระบวนการที่สำคัญนี้ได้เร่งตัวขึ้นเมื่อเร็วๆ
นี้ และขณะนี้ถือเป็นการอพยพจำนวนมาก
สาเหตุระดับโลกและระดับภูมิภาคของการย้ายถิ่นข้ามทวีปในพื้นที่ส่งมีดังนี้:
การเติบโตของประชากร ความล้าหลังทางเศรษฐกิจ การว่างงาน ความยากจนที่เพิ่มขึ้น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
การทำให้เป็นทะเลทราย การแข่งขันทางการเมืองทั่วโลกและการเปลี่ยนแปลงอำนาจในท้องถิ่น
ความไม่มั่นคงทางการเมืองที่เพิ่มขึ้น การทำลายล้างในช่วงสงคราม หลายๆ
และวิกฤตที่สะสม ความสิ้นหวัง และความสิ้นหวังโดยทั่วไป
ส่วนหนึ่งเป็นผลจากเหตุการณ์ "อาหรับสปริง" ในปี 2011 และในปี 2015 คลื่นการอพยพจำนวนมาก
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการเข้าเมืองอย่างผิดกฎหมาย และผู้ขอลี้ภัยจำนวนมาก
ได้เดินทางถึงยุโรปจากภูมิภาคที่อยู่ติดกันในเอเชียและแอฟริกา
คุณลักษณะหลักที่ทำให้วิกฤตการย้ายถิ่นในยุโรปแตกต่างจากวิกฤตครั้งก่อน
ได้แก่ การเข้ามาของผู้อพยพ/ผู้ลี้ภัยในสหภาพยุโรปจำนวนมากเป็นประวัติการณ์
(จำนวนสูงสุด นับตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่ 2) ผู้อพยพส่วนใหญ่มาทางทะเลและจากระยะทางที่ไกลมาก
วิกฤตการณ์ก่อนหน้านี้มีความเข้มข้นทางภูมิศาสตร์มากกว่าในแง่ของทั้งประเทศต้นทางและประเทศปลายทาง
แรงจูงใจในการย้ายถิ่นและองค์ประกอบทางชาติ (ชาติพันธุ์)
ของผู้ย้ายถิ่นนั้นซับซ้อนและหลากหลายมากกว่าที่เคยเป็นมา ผู้ย้ายถิ่นในปัจจุบันกำหนดเป้าหมายในรูปแบบที่ใส่ใจมากกว่าบรรพบุรุษของพวกเขา
ประเทศในยุโรปตะวันตกที่มีเศรษฐกิจแข็งแกร่งและมาตรฐานการครองชีพสูงกว่า
ประเทศในยุโรปหลายประเทศที่อยู่แนวหน้าถูกกดดันอย่างรวดเร็วและคาดไม่ถึงจากแรงกดดันด้านการย้ายถิ่นฐานจำนวนมาก
(เช่น อิตาลี กรีซ ฮังการี โครเอเชีย) อย่างไรก็ดีการสร้างกำแพงกั้นพรมแดนของยุโรปอย่างรวดเร็วและการลงนามในข้อตกลงการย้ายถิ่นฐานกับเพื่อนบ้านของยุโรป
(กับลิเบียในปีก่อนหน้า และล่าสุดกับตุรกี)
มีอิทธิพลอย่างมากต่อทิศทางและความเข้มข้นของการอพยพ
สาเหตุระดับโลกและระดับภูมิภาคของการอพยพของชาวแอฟริกันไปยังยุโรปและวิกฤตการณ์ที่สะสมและหลายแง่มุมที่เกี่ยวข้องจะไม่ได้รับการแก้ไขแม้ในระยะกลาง
เหตุผลของการย้ายถิ่นฐานระหว่างประเทศจะไม่มีทางยุติลงได้เลย
บรรณานุกรม
Bade, K.J. 2003. Migration in
European History. London, Blackwell Publishing. Bottlik, Z. 2009. Geographical
and historical aspects of the situation of Muslim population in the Balkans.
Hungarian Geographical Bulletin 58. (4): 257–280.
Bruk, S.I. and Apenchenko,
V.S. ed. 1964. Atlas Narodov Mira. Glavnoe Upravlenie Geodezii i Kartografii.
Moskva, Institut Etnografii im. N.N. MikluhoMaklaya.
Castles, S. and Miller. J.M.
2009. The Age of Migration. 4th edition. New York, The Guilford Press.
Fassmann, H. and Münz, R. 1994. European Migration in the Late Twentieth
Century. Historical Patterns, Actual Trends, and Social Implications.
Laxenburg, Edward Elgar IIASA Austria.
Fischer, P.A., Martin, R. and
Straubhaar, T. 1997. Should I stay or should I go. In International Migration,
Immobility and Development: Multidisciplinary Perspective. Eds.: Hammer, T.,
Brockman, G., Tamas, K. and Faist, T., Oxford, Berg, 49–90.
Gilbert, M. 2010. The
Routledge Atlas of Jewish History. 8th edition. London–New York, Routledge.
Gleick, P.H. 2014. Water, Drought, Climate Change, and Conflict in Syria.
Weather, Climate, and Society 6. 331–340.
Inda, J.X. and Rosaldo, R.
2002. Introduction: A World in Motion. In The Anthropology of Globalization: A
Reader. Eds.: Inda, J.X. and Rosaldo, R., Oxford, Blackwell Publishers, 3–46.
Jones, H.R. 1990. Population
Geography. London, Paul Chapman Publishing Ltd. Jürgenson, A. 2011. Ladina
rahva seas. Argentina ja sealsed eestlased.
Tallinn, Argo. Káčerová, M.,
Ondačková, N. and Mládek, J. 2014. Time-space differences of population ageing
in Europe. Hungarian Geographical Bulletin 63. (2): 177–199.
Karácsonyi, D., Kocsis, K.,
Kovály, K. and Póti, J. 2014. East–West dichotomy and political conflict in
Ukraine – Was Huntington right? Hungarian Geographical Bulletin 63. (2):
99–134.
Kelley, C.P., Mohtadi, Sh.,
Cane, M.A., Seager, R. and Kushnir, Y. 2015. Climate change in the Fertile
Crescent and implications of the recent Syrian drought. Proceedings of the
National Academy of Sciences (PNAS) 112. (11): 3241–3246.
King, R. 2011. Geography and
Migration Studies: Retrospect and Prospect. Population, Space and Place 18.
134–153.
King, R. and Öberg, S. 1993.
Introduction: Europe and the future of mass migration. In Mass Migration in
Europe. The Legacy and the Future. Ed.: King, R., London, Belhaven Press, 3–34.
King, R., Collyer, M.,
Fielding, A. and Skeldon, R. 2010. People on the Move. An Atlas of Migration.
Berkeley, University of California Press.
Kocsis, K. 2001. Az albán
kérdés etnikai és politikai földrajzi háttere (The ethnic and political
geographical background of the Albanian questions). Földrajzi Értesítő /
Hungarian Geographical Bulletin 50. (1–4): 161–190.
Kulischer, E.M. 1948. Europe
on the Move. War and Population Changes, 1917–47, New York, Columbia University
Press.
Lados, G. and Hegedűs, G.
2016. Returning home: An evaluation of Hungarian return migration by different
aspects. Hungarian Geographical Bulletin 65. (4): 321–330.
Lewis, W.A. 1978. The
Evolution of the International Economic Order. Princeton, NJ, Princeton
University Press.
Massey, D., Arango, J., Hugo,
G., Kouaouci, A., Pellegrino, A. and Taylor, J.E. 1993. Theories of
International Migration: A Review and Appraisal. Population and Development
Review 19. (3): 431–466.
Newbold, K.B. 2014.
Population Geography. Tools and Issues. London, Rowman & Littlefield.
Ohligher, R., Schönwalder, K.
and Triadafilopoulos, T. eds. 2003. European Encounters. Migrants, migration
and European societies since 1945.
Aldershot, Ashgate
Publishing. Peach, C. 1968. West Indian Migration to Britain: A Social
Geography. London, Oxford University Press.
Portes, A. and Zhou, M. 1993.
The New Second Generation: Segmented Assimilation and Its Variants. Annals of
the American Academy of Political and Social Science 530. Interminority Affairs
in the U. S.: Pluralism at the Crossroads, 74–96.
Richmond, A.H. 1988.
Sociological Theories of International Migration: The Case of Refugees. Current
Sociology 36. (2): 7–25.
Robertson, R.L. 1996. The
Ethnic Composition of Migration in the Former Soviet Union. Post-Soviet
Geography and Econmics 37. (2): 113–128.
Robinson, V. 1996.
Introduction: The Geographical Contribution to the Study of Human Migration. In
Geography and Migration. Ed.: Robinson, V., Cheltenham, Elgar, 5–17. Siegmund,
A. and Frankenberg, P. eds. 2013.
Klimakunde – Wetter, Klima
aund Athmosphäre. Braunschweig, Diercke Spezial. Skop, E.H. 2001. Race and
Place in the Adaptation of Mariel Exiles. International Migration Review 35.
(2): 449–471.
Van Hear, N. 2010. Migration
and diasporas. In Diasporas: concepts, identities, intersections. Eds.: Knott,
K. and McLoughlin, S., London, Zed Books, 34–38.
Woltman, K. and Newbold, K.B.
2009. Of Flights and Flotillas: Assimilation and Race in the Cuban Diaspora.
The Professional Geographer 61. (1): 70–86.
Zelinsky, W. and Lee, B.A.
1998. Heterolocalism: an alternative model of the sociospatial behaviour of
immigrant ethnic communities. International Journal of Population Geography 4.
4–28.
