Geographies of Everyday Life และ Everydayness เป็นแนวคิดที่มีอยู่ในบริบทของสังคมวิทยาและภูมิศาสตร์มนุษย์ โดยแนวคิดกลุ่มนี้เป็นการพลิกมุมมองจากการศึกษาโครงสร้างใหญ่ระดับโลกหรือระดับรัฐ มาเป็นการศึกษาหน่วยที่เล็กที่สุด คือ ชีวิตวันต่อวันของผู้คน
Everydayness: พลังของสิ่งที่ "ธรรมดา"
นักคิดคนสำคัญคือ Henri Lefebvre ชาวฝรั่งเศส เขาตั้งคำถามว่า ทำไมเราถึงมองข้ามกิจวัตรประจำวัน เช่น การกิน การรอรถเมล์ หรือการทำงานบ้าน?
• พื้นที่ของการควบคุม: Lefebvre มองว่า "ชีวิตประจำวัน" คือจุดที่ระบอบทุนนิยมและรัฐเข้ามาควบคุมเราได้แนบเนียนที่สุด ผ่านตารางเวลา การบริโภค และความเคยชิน
• พื้นที่ของการเปลี่ยนแปลง: ในขณะเดียวกัน เขาก็เชื่อว่าถ้าเราจะเปลี่ยนแปลงสังคม เราต้องเปลี่ยนที่ "ชีวิตประจำวัน" ก่อน เพราะมันคือพื้นฐานของทุกอย่าง
พื้นที่ในระดับ "ลมหายใจ" หรือ Geographies of Everyday Life: ในทางภูมิศาสตร์ แนวคิดนี้ไม่ได้สนใจแค่แผนที่โลก แต่สนใจ "ภูมิศาสตร์ระดับร่างกาย" และ "พื้นที่ส่วนตัว"
• พื้นที่เกิดจากการกระทำ (Space is Practiced): Michel de Certeau เสนอว่า "พื้นที่" จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อมีคนเข้าไปเคลื่อนไหว เช่น ถนนที่เป็นแค่เส้นในแผนที่คือ "Place" แต่เมื่อเราเดินเท้า ลัดเลาะ หรือหยุดคุยกัน ถนนนั้นจะกลายเป็น "Space" ที่มีชีวิตทันที
• ยุทธวิธีของคนตัวเล็ก (Tactics): คนธรรมดาไม่มีอำนาจสร้างกฎหมายหรือผังเมือง (ซึ่งเขาเรียกว่า Strategies) แต่คนธรรมดามี "Tactics" เช่น การเดินลัดสนามเพื่อให้ถึงที่หมายเร็วขึ้น (ขัดขืนผังที่เขาปูไว้) การดัดแปลงสิ่งของรอบตัวมาใช้ในแบบที่ผู้ผลิตไม่ได้ตั้งใจ หรือการสร้าง "ทางลัด" หรือ "พื้นที่ลับ" ในเมืองใหญ่
ประเด็นสำคัญในการศึกษา "ภูมิศาสตร์ชีวิตประจำวัน
ประเด็น | คำอธิบาย |
The Mundane | การศึกษาเรื่อง "ขยะ" "การแต่งตัว" "การจัดวางเฟอร์นิเจอร์" ว่าส่งผลต่อความรู้สึกอย่างไร |
Mobility | การเดินทางไปทำงาน (Commuting) ไม่ใช่แค่การย้ายที่ แต่คือช่วงเวลาที่คนใช้คิด ทบทวนหรือสร้างโลกส่วน |
Emotional Geography | พื้นที่แต่ละจุดให้ความรู้สึกต่างกัน (บ้านอาจเป็นที่ปลอดภัยสำหรับคนหนึ่ง แต่อาจเป็นคุกสำหรับอีกคนหนึ่ง) |
Rhythm analysis | การศึกษาวงจรชีวิต เช่น เสียงระฆัง เสียงรถไฟ หรือจังหวะการเปิด-ปิดร้านค้า ที่กำหนดจังหวะชีวิตของ |
แนวคิดนี้ต้องการบอกว่า "โลกไม่ได้ถูกขับเคลื่อนด้วยนโยบายจากเบื้องบนเท่านั้น แต่ถูกสร้างและดัดแปลงอยู่ตลอดเวลาด้วยฝีเท้าและการกระทำของคนธรรมดาในทุกๆ นาที"
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น