urbanonyms
ชื่อสถานที่ในเมือง (urbanonyms) มีความสำคัญมาก มันจะช่วยแสดงบทบาทางภูมิศาสตร์ในฐานะที่เป็นเครื่องมืออันทรงพลังทางการเมือง ที่เคยมีส่วนก่อรูปลักษณ์และอัตลักษณ์ทางเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม และการเมืองได้อย่างชัดเจน เมืองที่มีชื่อสถานที่สอดรับกับบุคคลสำคัญของท้องถิ่น ชาติ ภูมิภาค หรือแม้แต่ระดับโลก ย่อมแสดงถึงความสำคัญของเมืองที่ทุกคนทั้งที่เกี่ยวข้องและไม่เกี่ยวข้องต้องรับรู้ ซึมซับ ตรองตระหนัก และภาคภูมิใจ
ปรกติแล้วชื่อถนนในเมือง แบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ชื่อถนนกลุ่มแรก เป็นถนนสมัยใหม่ เรียกตามแบบแผนการพัฒนาประเทศที่เน้นการสร้าง transport & commucate infrastructure เช่น ถนนสนามบิน ถนนมิตรภาพ (Friendship Rd.) ก่อสร้างเมื่อปลายปี 2500 แล้วเสร็จปี 2503 โดยความร่วมมือระหว่างไทยกับสหรัฐอเมริกา hegemony ที่เข้ามาแสวงหาอาณานิคมในคราบผู้ใจบุญ
ชื่อถนนกลุ่มที่สอง เป็นถนนที่เรียกชื่อตามสถานที่สำคัญๆ ของเมือง เช่น ถนนวังจันทน์ ถนนพุทธบูชา ถนนบรมไตรโลกนารถ ฯลฯ เป็นเส้นทางที่คนเมืองนี้ใช้สัญจรผ่านและไปยังสถานที่ที่เป็นแกนของเมือง ขอยกตัวอย่างสักสามเส้น กล่าวคือ ’ถนนวังจันทน์’ เลียบแม่น้ำน่านฝั่งตะวันตก เชื่อมพื้นที่พระราชวังจันทน์กับพื้นที่ทางใต้ของเมือง ‘ถนนพุทธบูชา’ เลียบแม่น้ำน่านฝั่งตะวันออก เชื่อมพื้นที่ทางเหนือและทางใต้เข้าสู่ศูนย์กลางเมือง คือ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม
ขณะที่ ’ถนนบรมไตรโลกนารถ‘ ถนนเส้นนี้ยาวมาก เริ่มต้นตั้งแต่เชิงสะพานนเรศวรตรงสามแยกหน้าวัดราชบูรณะ ลากผ่านด้านหลังของ ร.ร.เฉลิมขวัญสตรี ผ่านหน้าโรงแรมไพลิน สถานีตำรวจภูธรเมืองพิษณุโลก หอนาฬิกา ร.ร.อนุบาลประชาราษฎร์ ห้าแยกสุรสีห์ ร.ร.ปาร์ค ตลาดยิ้มยิ้ม รพ.อินเตอร์เวช ร.ร.วัดจันทร์ตะวันออก สามแยกแมกโคร เดิมทีสุดแค่นี้ แต่ทุกวันนี้ เข้าใจว่าลากผ่านตลาดวัดจุฬา ไปจบที่สามแยกวัดจุฬามณี อันนี้คนพิดโลกหลายคนไม่ได้ใส่ใจ และไม่เคยได้ยินเรื่องสำคัญที่จะกล่าวต่อไปนี้
สมเด็จพระรามาธิบดีบรมไตรโลกนาถ มหามงกุฎเทพยมนุษย์ บริสุทธิสุริยวงศ์ องค์พุทธางกูรบรมบพิตร พระมหากษัตริย์พระองค์ที่ 8 แห่งราชอาณาจักรอยุธยา และพระองค์ที่ 5 แห่งราชวงศ์สุพรรณภูมิ ครองราชย์ยาวนานถึง 40 ปี (1991-2031) ช่วงแรกของการครองราชย์ พระองค์ทรงประทับที่กรุงศรีอยุธยา แต่ว่ามีอยู่ช่วงหนึ่งที่เสด็จมาประทับที่เมืองพิษณุโลก หัวเมืองชั้นนอก เพื่อควบคุมดูแลและคานอำนาจของอาณาจักรล้านนาในยุคของพระเจ้าติโลกราช ที่มีกำลังเข้มแข็ง และต้องการแผ่อำนาจลงมาทางใต้ ปี 2007 พระองค์ทรงรับสั่งให้ปรับปรุงเทวสถานขอมที่ทรุดโทรมให้เป็นวัดและทรงออกผนวชที่วัดแห่งนี้ (มีข้อมูลที่น่าสนใจมาก - https://www.silpa-mag.com/history/article_9216)
ชื่อถนนกลุ่มที่สาม เป็นถนนที่เรียกชื่อเพื่อเทอดพระเกียรติและให้เกียรติบุคคลสำคัญของเมือง เช่น ถนนวิสุทธิกษัติรย์ ถนนพญาเสือ ถนนพระองค์ดำ ถนนนเรศวร ถนนเอกาทศรถ ถนนราเมศวร ถนนสีหราชเดโชชัย ถนนจ่านกร้อง ถนนจ่าการบุญ ฯลฯ ชื่อถนนกลุ่มที่สามทุกสายนี้ มีที่มาที่ไปของชื่อแน่ชัดว่า บุคคลในชื่อมีความเกี่ยวพันธ์กับการปกป้องคุ้มครอง บูรณะ และพัฒนาเมืองพิษณุโลกมาตั้งแต่อดีต เพียงแต่ว่าไม่อาจระบุสถานที่หรือย่านพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับพระกรณียกิจและกรณียกิจได้ชัดเจน
อย่างไรก็ดี ชื่อถนนในประเทศเราในช่วงของการพัฒนาประเทศตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติ ฉบับที่ 1-3 จอมพลทั้งหลายที่เป็นผู้นำประเทศอนุญาตให้ใช้ชื่อใช้นามสกุลของอธิบดีกรมทางหลวง มาตั้งเป็นชื่อถนนสายหลักของประเทศทั่วทุกภูมิภาค แต่ว่าในเมืองพิษณุโลก ยังไม่ปรากฎว่ามีใครกล่าวถึง
อ้อ! มีชื่อถนนอีกกลุ่มหนึ่งที่เกิดขึ้นไม่น่าจะเกิน 30 ปีที่ผ่านมา เป็นชื่อถนนที่คนในพื้นที่ต้องการยกย่องตนเองหรือยกย่องครอบครัวตนเอง ถือวิสาสะเขียนป้ายมาปัก เมื่อเวลาผ่านไป ผู้คนก็เลยเหมาเอาว่า ถนนเส้นนั้นชื่อนั้น ถนนเส้นไหนบ้างตั้งชื่อแบบนี้ ตรวจสอบกันเองน๊า
ชื่อสถานที่ในเมืองเป็นสิ่งที่ปรากฎให้เห็น เป็น city text ที่ควรค่าแก่ความสนใจ ไม่เฉพาะแค่คนในเมืองนั้น เพราะบนโลกที่เท่าเทียม ทุกคนเป็น global citizen ดังนั้น การทำความเข้าใจแบบเข้าใจจริงๆ กับทุกกลุ่มทุกวัฒนธรรม ผ่านการ read city text เหล่านี้ จึงเป็นหน้าที่ของทุกคน
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น